Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.IX.1965 (P 110 876) 13.X.1964 Niemiecka Republika Federalna 17.Y.1967 KI. 63 c, 46 MKP •UL TT Wspóltwórcy wynalazku: inz. Anton Stuckenberger, Arnold Tschursch Wlasciciel patentu: Rupert Fritzmeier, Grosshelfendorf b. Miinchen (Nie¬ miecka Republika Federalna) Sprezyste zawieszenie siedzenia Wynalazek dotyczy sprezystego zawieszenia sie¬ dzenia, zwlaszcza dla siedzen kubelkowych ciagni¬ ków, zaopatrzonego w skretny drazek jako element sprezysty.Przy znanych sprezystych zawieszeniach siedzen tego rodzaju drazek skretny jest usytuowany po¬ przecznie pod siedzeniem przy podstawie siedzenia* przy czym sila skretna jest przekazywana na dra/ zek za posrednictwem wahacza, polaczonego jed¬ nym koncem z drazkiem skretnym, a na drugim koncu zamocowanego przegubowo do przedniego konca siedzenia. Siedzenie jest dodatkowo prowa¬ dzone w kierunku pionowym za pomoca prowadni¬ ka umieszczonego za oparciem. Tego rodzaju kon¬ strukcja ma te wade, ze przez prowadzenie siedze¬ nia przy oparciu i dzieki przegubowemu polaczeniu z wahaczem wystepuja przy wychylaniu wahacza zakleszczania, które sa spowodowane przechylaniem siedzenia wokól poziomej osi poprzecznej. Na sku¬ tek tego osoba siedzaca na siedzeniu przy kazdym ruchu w góre i w dól zostaje uderzona przez opar¬ cie w plecy.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie takie¬ go sprezystego zawieszenia, w którym nie wyste¬ puja tego rodzaju wady.Cel ten wedlug wynalazku osiagnieto dzieki te¬ mu, ze zawieszenie jest zaopatrzone w prowadzacy wahacz, którego jeden koniec jest sztywno pola¬ czony z drazkiem skretnym, a drugi, wolny koniec jest oparty przesuwnie. 10 15 20 25 S0 Dzieki temu uzyskuje sie calkowicie prostolinio¬ we ruchy siedzenia podczas sprezynowania i nie wystepuje jakiekolwiek przechylanie siedzenia. Nie ma tez zakleszczen, a wiec i naprezen w materiale.Tym samym zwieksza sie trwalosc ukladu.Korzystnie jest gdy skretny drazek jest umoco¬ wany poprzecznie ponizej siedzenia do plyty, sta¬ nowiacej podstawe siedzenia i nie dluzszej od jego szerokosci, natomiast równolegle prowadniki wol¬ nego konca prowadzacego wahacza sa zamontowane do nieruchomej podstawowej plyty.Dzieki temu na podlodze ponizej siedzenia nie ma jakichkolwiek wystajacych czesci o które moz¬ na by zawadzic noga przy przechodzeniu obok sie¬ dzenia. Równolegle prowadzenie mozna zrealizowac w postaci dwóch zwróconych ku sobie powierzchnia¬ mi wkleslymi ceowników, z których kazdy prowa¬ dzi po jednym sposród krazków ulozyskowanych na dwóch przeciwleglych bokach wahacza.W celu uzyskania korzystnego rozkladu obciazen skretny drazek umieszczony jest w zakresie tylnej czesci siedzenia.Przy szczególnie korzystnym rozwiazaniu wahacz jest sztywno przymocowany do srodkowej czesci rury, której konce sa umocowane obrotowo do pod- siedzeniowej plyty i w której wnetrzu jest umiesz¬ czony skretny drazek, przy czym w jednym kon¬ cu rury drazek skretny jest zamocowany sztywno, a w drugim koncu rury jest ulozyskowana tuleja nasadzona nieobrotowo na skretny drazek i zabez- 5343753437 3 4 pieczona na zewnatrz rury przea oDracaniem przez oparcie o plyte.Moment skretny jest przekazywany przez siedze¬ nie na jeden koniec drazka skretnego i równowa¬ zony na drugim koncu. Tego rodzaju uklad ma te zalete, ze istnieje mozliwosc bardzo latwej zmiany wstepnego napiecia drazka skretnego. W tym celu tuleja jest zaopatrzona w ramie wystajace w kie¬ runku promieniowym i opierajace sie za posredni¬ ctwem nastawczej sruby o zderzak polaczony z pod- siedzeniowa plyta.Aby uniknac ukosnego ustawiania siedzenia ko¬ rzystnie jest gdy podsiedzeniowa plyta jest zaopa¬ trzona po obydwu bokach w prowadniki w posta¬ ci kolankowych dzwigni, z których kazda sklada sie z laczników, polaczonych ze soba a na wolnych kon¬ cach polaczonych przegubowo badz to z plyta pod¬ siedzeniowa, badz tez z podstawowa plyta, przy czym osie przegubów laczników leza w plaszczyz¬ nach prostopadlych do osi skretnego drazka. Przy tego rodzaju ukladzie osiaga sie zwarta konstruk¬ cje, która mozna dostarczac w stanie zmontowanym.Wynalazek objasniono ponizej na podstawie schematycznego rysunku, na którym fig. i przed¬ stawia sprezyste zawieszenie siedzenia w widoku aksonometrycznym, fig. 2 — siedzenie wraz z za¬ wieszeniem w widoku bocznym, fig. 3 — to siedze¬ nie w widoku z przodu, a fig. 4 — drazek skretny wraz z obudowa w przekroju osiowym.Przy zawieszeniu siedzenia pokazanym na fig. 1 zastosowano drazek skretny 2 jako element spre¬ zysty, przy czym sily skretne sa przekazywane na ten drazek za posrednictwem wahacza 1. Wolny ko¬ niec wahacza 1 jest zaopatrzony w krazki 3 prowa¬ dzone w dwóch równoleglych prowadnikach 4 w postaci dwóch ceowników zwróconych po¬ wierzchniami wkleslymi ku sobie. W kazdym z ce¬ owników 4 jest prowadzony jeden krazek 3 waha¬ cza 1.Skretny drazek 2 jest zamontowany poziomo i po¬ przecznie ponizej siedzenia w katowniku 5, który jest polaczony swa pozioma czescia 6 trwale z pod¬ siedzeniowa plyta 8, na której jest umocowane ku¬ belkowe siedzenie 7. Do katownika 5 sa przymo¬ cowane lozyskowe tuleje 20, w których jest ulozys- kowana rura 21, polaczona sztywno z wahaczem 1.W rurze 21 jest umieszczony skretny drazek 2, któ¬ ry jednym swym koncem jest zamocowany na sta¬ le w tej rurze. W drugim koncu rury 23 jest osa¬ dzona tuleja 29 ulozyskowana w tej rurze za po¬ moca slizgowego lozyska 24. W tulei 29 jest osadzo¬ ny na stale drugi koniec skretnego drazka 2. Tule¬ ja 29 wystaje na zewnatrz rury 21 i jest zaopatrzo¬ na w tej wystajacej czesci w promieniowo usytuo¬ wane ramie 27, które za posrednictwem nastawczej sruby 27 opiera sie o zderzak 28 przymocowany do katownika 5. Za pomoca nastawczej sruby mozna wstepnie napinac skretny drazek 2.W celu stabilizacji i pewnego prowadzenia pod- siedzeniowej plyty 8 zastosowano na obydwu jej bokach symetryczne kolankowe dzwignie, z których kazda sklada sie z dwóch laczników 31 i 32 prze¬ gubowo ze soba polaczonych w miejscu oznaczonym na rysunku liczba 30. Wolne konce laczników sa polaczone przegubowo badz to z podsiedzeniowa plyta 8, badz tez z plyta 33, do której sa przymoco¬ wane prowadniki o ksztalcie litery „C". Osie prze¬ gubów prowadników 31 i 32 leza w plaszczyznach prostopadlych do osi skretnego drazka 2. W ten sposób sprezyste zawieszenie siedzenia jest wyko¬ nane w postaci zwartej konstrukcji, która mozna dostarczac w stanie zmontowanym, która musi byc jedynie za pomoca srub polaczona z podstawa sie¬ dzenia i z siedzeniem. Sposób montazu siedzenia 7 na zespole sprezynujacym przedstawiono schema¬ tycznie na fig. 2 i 3. Za pomoca zawieszenia we¬ dlug wynalazku osiagnieto wartosci tlumienia, któ¬ re nie byly dotad osiagalne przy zastosowaniu cal¬ kowicie mechanicznych ukladów. Dalsza zaleta jest to, ze kubelek siedzenia wykonuje ruchy calkowi¬ cie prostoliniowe, pionowe. Sa wiec wyeliminowane wszelkie wychylenia wokól osi równoleglej do osi drazka skretnego. Tym samym nie wystepuje nie¬ bezpieczenstwo, ze oparcie siedzenia bedzie podczas ruchów sprezynujacych uderzalo w plecy osoby siedzace na siedzeniu. PL