Opublikowano: 10.V.1967 53421 KI. 42 k, 11/03 MKP G 01 1 f|*L BIBLIOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Proniewicz, inz Bogdan Na¬ silowski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Automatyki Przemyslowej Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Urzadzenie do pomiaru cisnienia Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pre¬ cyzyjnego pomiaru cisnienia gazów. Znane urza¬ dzenia do precyzyjnego pomiaru cisnienia gazów np. manometry obciaznikowe tlokowe nie pozwa¬ laja na ciagly odczyt wartosci mierzonej. Inne urzadzenia do pomiaru cisnienia np. manometry sprezynowe maja dokladnosc ograniczona wlasno¬ sciami materialów sprezystych. Na zwyklych ma¬ nometrach rteciowych utrudniony jest odczyt, a zastosowanie w nich elektrycznego pomiaru po¬ ziomu rteci wymaga skomplikowanej aparatury i wprowadza dodatkowe bledy. Poza tym w urza¬ dzeniach tych utrudniona jest kompensacja wply¬ wu zmian temperatury otoczenia.Istota wynalazku jest to, ze beben zmieniajacy ruch postepowy cieczy w manometrze slupowym na ruch obrotowy wskazówki ma cieplna rozsze¬ rzalnosc liniowa równa liczbowo cieplnej rozsze¬ rzalnosci objetosciowej cieczy pomiarowej i wy¬ konany jest jako dwustopniowy, co pozwala na bardzo latwy odczyt wartosci mierzonej oraz na kompensacje bledu temperaturowego.Urzadzenie posiada ponadto zbiornik z ciecza pomiarowa osadzony przechylnie, co pozwala na korekcje bledów wykonania detali urzadzenia oraz korekte wplywu zmiany lokalnego przyspieszenia ziemskiego.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione jest na rysunku. Mierzone cisnienie doprowadzone koncówka 12 do zbiornika 1 powoduje zmiane po¬ lo 20 25 ziomu cieczy pomiarowej 2, np. rteci, w rurce 4, a wiec zmiane polozenia plywaka 3. Zmiana polo¬ zenia plywaka 3 utrzymujacego sie na powierzchni cieczy pomiarowej 2 np. rteci na zasadzie sil wy¬ poru i napiecia powierzchniowego, poprzez ciegno elastyczne 5 i bloczek 6 powoduje obrót dwustop¬ niowego bebna 7, polaczonego ze wskazówka 8.Wartosc mierzonego cisnienia odczytuje sie na tarczy 9 z polozenia wskazówki 8, oraz na podziela ni 11 z polozenia ciezarka 10. Ciezarek 10 wska¬ zuje liczbe obrotów bebna 7, oraz sluzy do napi¬ nania ciegna elastycznego 5. Przewezenie 13 sluzy do tlumienia szybkich zmian polozenia poziomu cieczy pomiarowej 2 w rurce 4. Zbiornik 1 jest wykonany przechylnie tak, ze jego pochylenie po¬ woduje zmiane wielkosci powierzchni swobodnej cieczy pomiarowej w zbiorniku, a przez to umoz¬ liwia kompensacje bledu wykonania wiekszej srednicy dwustopniowego bebna 7 i srednicy rurki 4, oraz korekcje lokalnego przyspieszenia ziem¬ skiego.Dwustopniowy beben 7 zmniejsza gabaryty urza¬ dzenia oraz skraca podzielnie 11 do wygodnych dla odczytujacego rozmiarów. Wykonanie tego bebna z materialu o wspólczynniku rozszerzalnosci cieplnej liniowej liczbowo równym wspólczynni¬ kowi rozszerzalnosci objetosciowej cieczy pomia¬ rowej pozwala na skompensowanie podstawowego bledu temperaturowego od zmiany ciezarów cie¬ czy pomiarowej np. rteci, gdyz zmiana wysokosci 53 42153 421 slupa rteci odpowiadajacej okreslonemu cisnieniu pod wplywem zmiany temperatury kompensowac sie bedzie zmiana dlugosci ciegna nawijajacego sie na beben o odpowiednio zmienionej pod wply¬ wem temperaury srednicy.Pozosale bledy np. od zmiany powierzchni zbior¬ nika, wymiarów rurki pomiarowej, czy od zmiany dlugosci ciegna lub obudowy sa o rzad wielkosci mniejsze i mozna je pominac.^ Urzadzenie mozna zerowac np. przez zmiane wysokosci polozenia zbiornika 1. Rurka 4 wyko¬ nana ze szkla lub innego materialu pokryta jest z zewnatrz materialem zbierajacym i odprowa¬ dzajacym ladunki elektryczne. Urzadzenie moze byc wykonane np. tak, ze zmiana cisnienia o 0,1 atm. powoduje jeden obrót wskazówki 8, a krotnosc jej obrotów odczytuje sie z polozenia ciezarka 10 na podzielni 11, albo tez na dodatko¬ wo umieszczonym malo dokladnym manometrze sprezynowym. Urzadzenie moze byc wyposazone w powszechnie znane mechaniczne i elektryczne czytniki polozenia i liczby obrotów wskazówki 8.Celowym jest obudowac cale urzadzenie, a tar¬ cze i podzielnie oslonic szczelna przezroczysta ply¬ ta, gdyz mozna wówczas dokonywac pomiarów róznicy cisnien. 15 20 25 PL