Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.111.1967 52954 KI. 21 c, 62/6& 530i JSJA MKP H 08 p UKD Twórca wynalazku: Jan Piechowicz Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Uklad zabezpieczenia do pras o napedzie mechanicznym Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpiecze¬ nia chroniacy obsluge pras mechanicznych przed nieszczesliwym wypadkiem w czasie ruchu stem¬ pla prasy ku dolowi.Znany jest uklad zabezpieczenia pras za pomoca sciany swietlnej i fotokomórki prózniowej, w któ¬ rym strumien swiatla kilkakrotnie odbijany za pomoca szeregu zwierciadel umieszczonych na bo¬ kach prasy pada na fotokomórke prózniowa. Prze¬ sloniecie drogi strumienia swietlnego w którym¬ kolwiek miejscu powoduje zatrzymanie ruchu stempla ku dolowi. Wada tego ukladu jest jego mala trwalosc. Wstrzasy i drgania zachodzace w czasie pracy pras powoduja odpadanie warst¬ wy swiatloczulej wewnatrz banki fotokomórki, a ponadto polozenia zwierciadel umieszczonych na bokach prasy rozregulowuja sie od wstrzasów. Do¬ datkowa niedogodnoscia tych znanych ukladów jest koniecznosc stosowania w obwodzie sterowa¬ nia napiecia sieciowego, co stanowi oddzielne nie¬ bezpieczenstwo dla obslugi.Wady znanych rozwiazan konstrukcyjnych tego rodzaju zabezpieczen zostaly calkowicie wyelimi¬ nowane w ukladzie stanowiacym przedmiot wyna¬ lazku. Istota wynalazku polega na zastosowaniu w strefie niebezpiecznej prasy odpowiedniej scia¬ ny swietlnej, zlozonej z szeregu strumieni swietl¬ nych pochodzacych z oddzielnych zródel swiatla, do których sa przyporzadkowane oddzielne foto- elektryczne elementy pólprzewodnikowe. Fotoele- 10 15 20 25 10 menty sa polaczone elektrycznie w szereg i przy¬ laczone do obwodu baza-kolektor tranzystora sta¬ nowiacego stopien wejsciowy ukladu sterowania sprzegla elektromagnetycznego wspólpracujacego z napedem prasy. Przesloniecie któregokolwiek ze strumieni swietlnych powoduje gwaltowny wzrost opornosci obwodu bazy tranzystora w stopniu wejsciowym i po odpowiednim wzmocnieniu sy¬ gnalu jest wykorzystane do wylaczenia sprzegla, a tym samym blyskawicznego zatrzymania ruchu stempla.Uklad zabezpieczenia wedlug wynalazku jest zaopatrzony równiez w dogodny mechanizm do blokowania dzialania elementów fotoelektrycznych w czasie ruchu stempla ku górze. Mechanizm blo¬ kujacy sklada sie ze zderzaka, umocowanego na wale napedowym prasy i zalaczajacego wylacznik drogowy, wlaczony równolegle do ukladu steru¬ jacego. Zalaczenie wylacznika drogowego naste¬ puje kazdorazowo w czasie ruchu stempla ku gó¬ rze i umozliwia w tym czasie operowanie rekami w obrebie strefy niebezpiecznej bez zatrzymywa¬ nia ruchu prasy.Uklad zabezpieczenia wedlug wynalazku jest tak polaczony elektrycznie z elektromagnesem sprzeg¬ la prasy, iz przepalenie jednej z zarówek naswiet¬ lajacych lub uszkodzenie któregokolwiek z wtór¬ nych obwodów sterujacych powoduje automatycz¬ nie unieruchomienie prasy. Dzieki temu wyelimi¬ nowana jest mozliwosc pracy na prasie z uszko- 5295452954 dzonym ukladem zabezpieczenia. Uklad zabezpie¬ czenia wedlug wynalazku nie zajmuje miejsca w przestrzeni roboczej prasy i nie utrudnia ob¬ serwacji oraz obslugi procesu roboczego. Dzieki zastosowaniu wysokosprawnych elementów pól- 5 przewodnikowych jest on odporny na wszelkie wstrzasy i charakteryzuje sie duza trwaloscia. Do jego zasilania stosuje sie obnizone napiecie calko¬ wicie bezpieczne dla obslugi.Wynalazek zostanie objasniony szczególowo na jo podstawie przykladu wykonania urzadzenia, uwi¬ docznionego na rysunku przedstawiajacym jego schemat ideowy.Jak to uwidoczniono na rysunku, fotoelementy pólprzewodnikowe 1 sa polaczone w ukladzie sze- 15 regowym do obwodu baza-kolektor tranzystora 2 stopnia wejsciowego ukladu zabezpieczenia. Ze stopniem wejsciowym jest polaczony stopien wzmacniajacy z tranzystorem 3 i z tranzystorem 4.Do obwodu kolektora tranzystora 4 jest wlaczona 2o cewka przekaznika 5, który steruje stykami 6 przylaczonymi do obwodu cewki stycznika 7.Stycznik 7 zalacza swymi stykami 8 sprzeglo elek¬ tromagnetyczne 9 wspólpracujace z napedem prasy.Równolegle do styków 6 jest przylaczony w ob- 25 wodzie sterowania wylacznik drogowy 10, urucha¬ miany za pomoca nie pokazanej na schemacie krzywki, umocowanej na wale korbowym prasy.Ponadto uklad zabezpieczenia jest zaopatrzony w oporniki 11—16, z których opornik 16 jest re- 30 gulowany. Równolegle do opornika 16 sa przylaczo¬ ne kondensatory elektrolityczne 17 i 18.Caly uklad zabezpieczenia jest wlaczony do ob¬ wodu zasilajacego silnik glówny napedu prasy, przy czym naped ten moze byc przeniesiony na 35 suwak prasy jedynie za pomoca sprzegla 9.Fotoelementy pólprzewodnikowe 1 sa rozmiesz¬ czone w odleglosciach co 5 cm na calej wysokosci strefy niebezpiecznej prasy. Na schemacie ideo¬ wym pokazano dla uproszczenia jedynie trzy z nich.W czasie ruchu stempla prasy ku dolowi prze¬ sloniecie co najmniej jednego z fotoelementów 1 powoduje wzrost opornosci obwodu baza-kolektor tranzystora 2, a to z kolei zmienia potencjal na bazie tranzystora 3, który przesterowuje tranzy¬ stor 4. Przesterowanie to powoduje rozwarcie sty¬ ków 6 przekaznika 5, odlaczenie cewki stycznika 7, przerwanie polaczenia styków 8 i w koncowym efekcie odlaczenie sprzegla elektromagnetycznego 50 40 9, w wyniku czego nastepuje natychmiastowe za¬ trzymanie sie prasy. Ponowne zalaczenie prasy mo¬ ze nastapic po usunieciu przeszkody zaciemniaja¬ cej fotoelement, co jest realizowane ?a pomoca na¬ cisniecia przycisków sterujacych.W czasie ruchu stempla prasy ku górze krzyw¬ ka zainstalowana na wale korbowym prasy zala¬ cza wylacznik drogowy 10, którego styki podtrzy¬ muja napiecie na cewce stycznika 7 i tym samym eliminuje sie skutki przeslaniania fotoelementów 1.Przepalenie zarówek naswietlajacych, brak do¬ plywu pradu do ukladu elektrycznego urzadzenia lub uszkodzenie któregokolwiek z oporników 11— —16 unieruchamia przekaznik 5 i w opisany juz sposób zatrzymuje prase. Napiecie zasilajace uklad sterowania ustala sie za pomoca opornika 16, zas kondensatory elektrolityczne 17 i 18 tworza filtr sluzacy do ostatecznego wygladzania napiecia za¬ silajacego Uz. PL