Wlasciciel patentu: VEB Fernmeldewerk Arnstadt, Arnstadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sposób przetwarzania sygnalu binarnego i napiecia zmiennego o stalej czestotliwosci na przebieg o modulacji impulsowej kodowej Wynalazek dotyczy sposobu przetwarzania syg¬ nalu binarnego i napiecia zmiennego o stalej cze¬ stotliwosci na przebieg o modulacji impulsowej kodowej, a w szczególnosci jednoczesnego nadawa¬ nia i odbioru sygnalu obrazu i sygnalu synchroni¬ zacji przy bezprzewodowej transmisji fototeletgra- ficznej.W teletransmisji nosnej znane sa sposoby i urza¬ dzenia umozliwiajace jednoczesna transmisje wielu róznych danych jednym kanalem transmisyjnym.Stosowane sa przy tym systemy z modulacja am¬ plitudy lub czestotliwosci. Znane sa takze sposoby modulacji impulsowej, ale bez zwiekszenia cze¬ stotliwosci powtarzania impulsów sposoby te nie nadaja sie do wspomnianego celu przy bezprzewo¬ dowej transmisji fototelegraficznej.Do transmisji specjalnych sygnalów stosuje sie przewaznie tak zwane kanaly czestotliwosci pilo¬ towych, za pomoca których jest sterowana na przyklad regulacja poziomu. Osobne przesylanie sygnalów pilotowych wymaga czesto przerabiania calych systemów transmisyjnych, co jest zwiazane z duzymi kosztami.Znane systemy modulacji impulsowej kodowej odznaczaja sie wprawdzie stosunkowo duzym od¬ stepem od zaklócen, który wskutek regeneracji im¬ pulsów, zachodzacej na stacjach przekaznikowych, jest niezalezny od liczby tych stacji, systemy te sa jednak zbyt kosztowne do wspomnianego wyzej celu. 10 15 20 25 30 Za pomoca znanych systemów, na przyklad ra- diolinii pracujacych na zasadzie modulacji fazy impulsów, tylko przy duzym nakladzie srodków jest mozliwa transmisja wlasciwych danych jedno¬ czesnie z dodatkowym sygnalem synchronizacji.Zadaniem wynalazku jest opracowanie sposobu i urzadzenia umozliwiajacego takie rozszerzenie zakresu stosowania istniejacych juz wielokrotnych systemów radioliniowych, zawierajacych aparature ultrakrótkofalowa z modulacja fazy impulsów, aby mozliwe bylo jednoczesne przesylanie sygnalu ob¬ razu i synchronizacji bez potrzeby wprowadzania zmian w istniejacych urzadzeniach.Wedlug wynalazku zadanie to zostalo rozwiaza¬ ne w ten sposób, ze po stronie nadawczej z kazdej krawedzi sygnalu binarnego zostaje utworzona pa¬ ra impulsów opóznionych wzgledeim tego sygnalu o staly okres czasu i posiadajacych wzajemny 'Od¬ step, charakteryzujacy kazdorazowa biegunowosc sygnalu binarnego, które to odstepy stanowia cal¬ kowita wielokrotnosc okresu napiecia zmiennego o stalej czestotliwosci, wytwarzanego po stronie nadawczej, przy czym z napiecia zmiennego o sta¬ lej czestotliwosci zostaje utworzony ciag impulsowy, który przez eliminowanie impulsów, wzglednie par impulsów, uzyskuje cechy ciagu impulsów kodo¬ wanych zgodnie z kazdorazowa biegunowoscia syg¬ nalu binarnego. Po uformowaniu, tak zakodowane obie grupy impulsów sa doprowadzane do nadajni¬ ka radiowego. Uklady wygaszajace i opózniajace 529373 maja za zadanie zapewnienie dostatecznego odste¬ pu miedzy obiema grupami impulsów.Po stronie odbiorczej obie grupy zakodowanych impulsów sa doprowadzone do dwóch dekoderów, które oddzielnie analizuja rózniace sie odstepy miedzy impulsami w kazdej z grup impulsowych, a wynik tej analizy doprowadzaja w postaci sygna¬ lów stertujacych do wejscia przelacznika dwusta¬ nowego, na którego wyjsciu pojawia sie pierwotny sygnal binarny. Jednoczesnie Obie polowy impulsu sygnalu binarnego steruja odpowiednio do biegu¬ nowosci modulator, który tlumi pary impulsów, pochodzace od krawedzi sygnalu binarnego, nato¬ miast pozostaly iciag impulsów jest w celu syn¬ chronizacji doprowadzany do generatora wytwa¬ rzajacego takie samo napiecie zmienne o stalej czestotliwosci tak, ze jego oscylacje przebiegaja synchronicznie z generatorem po stronie nadaw¬ czej.Tworzenie par impulsów po stronie nadawczej z krawedzi sygnalu binarnego nastepuje przez zrózniczkowanie i odbicie od dwóch linii opózniaja¬ cych o róznych czasach przebiegu (róznym opóz¬ nieniu), okreslajacych w ten sposób kazdorazowo odstep miedzy impulsami danej pary impulsów.Odstep miedzy impulsami charakteryzuje wiec jednoznacznie kazdorazowa biegunowosc poszcze¬ gólnej polówki impulsu sygnalu binarnego. Po stro¬ nie odbiorczej w dekoderach znajduja sie równiez linie opózniajace, majace te same co w nadajniku czasy opóznienia, rózniace sie miedzy soba. Za pomoca ukladów do obnizania lub powielania czestotliwosci po stronie nadawczej i odbiorczej mozna uzyskac czestotliwosc powtarzania impul¬ sów optymalna dla danej aparatury nadawczej.Wynalazek jest blizej wyjasniony na podstawie przykladu uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia blokowo schemat modulatora po stronie nadawczej, fig. 2 — schemat demodula¬ tora po stronie odbiorczej, a fig, 3 — przebieg im¬ pulsowy.Do transmisji sygnalu binarnego wybrano w opi¬ sanym przykladzie czestotliwosc punktowa 0—75 kHz przy maksymalnej czestotliwosci powtarzania 25 kHz, a jako czestotliwosc ustalonego napiecia zmiennego (czestotliwosc synchronizacji) wybrano czestotliwosc okolo 490 Hz.W generatorze 1 sa wytwarzane drgania sinus¬ oidalne, które sa przeksztalcane w impulsy szpil¬ kowe o ujemnej biegunowosci i czestotliwosci oko¬ lo 500 kHz, po czym doprowadzane sa do dziesiecio- stopniowego binarnego dzielnika czestotliwosci 2, na którego wyjsciu wystepuje napiecie zmienne w ksztalcie meandra, o czestotliwosci 500 • (210)-1 ?=^ « 400 Hz, które jest doprowadzone przez wzmac¬ niacz 3 do urzadzenia synchronizowanego, w tym przypadku do silnika napedzajacego beben obrazu sfparatury fototelegraficznej. Wzmacniacz 3 odfil¬ trowalje selektywnie fale podstawowa tak, ze na wyjsciu Al wystepuje ponownie sinusoidalne na¬ piecie zmienne o czestotliwosci 490 Hz, sluzace do napedu silnika.Sygnal binarny, przychodzacy na wejscie El, jeat sygnalem obrazu i przez uklad odwracajacy faze 4 dochodzi do bramek 5 i 6. Do bramki 5 jest 52937 4 doprowadzone napiecie w (ksztalcie meandra o cze¬ stotliwosci 250 kHz, pochodzace z pierwszego stop¬ nia dzielnika czestotliwosci 2, a do bramki 6 jest doprowadzane napiecie z drugiego stopnia dzielni- 5 ka czestotliwosci 2, majace równiez ksztalt mean¬ dra i czestotliwosc 125 kHz. Odpowiednio do kaz¬ dorazowej biegunowosci sygnalu binarnego bram¬ ka 5 lub 6 staje sie przepuszczalna dla napiec meandrowych. Napiecia meandrowe, pojawiajace 10 sie kazdorazowo na wyjsciach bramek 5 i 6 steru¬ ja bramke 7, do której z generatora 1 jest dopro¬ wadzany ciag impulsowy o czestotliwosci 500 kHz.Poza tym dodatnia lub ujemna krawedz kazdego sygnalu, pojawiajacego sie na wyjsciu stopnia od- 15 wracania fazy 4, wysterowuje odpowiednio dwa multiwibratory monostabilne 8, 10 lub 9, 11. Im¬ pulsy wystepujace na wyjsciu multiwibratorów 8, 9 sa doprowadzane równiez do bramki 7 i blokuja na okolo 16 ^s ciag impulsowy o czestotliwosci 20 500 kHz.Multiwibratory 10, 11 wytwarzaja impulsy o sze¬ rokosci 6 fis w celu stalego opózniania sygnalu bi¬ narnego. Z tylnych krawedzi tych impulsów, przez ich rózniczkowanie, utworzone sa impulsy szpil- 25 kowe. Przez odbicie kazdego impulsu od toru opóz¬ niajacego 12 w stanie jalowym, który ma czas przebiegu 1 fis, wzglednie od toru opózniajacego 13, równiez w stanie jalowym, lecz o czasie przebiegu 2 fis, powstaje kazdorazowo para impulsów, z któ- 30 rych impulsy jednej pary maja odstep 2 fis, a dru¬ giej pary odstep 4 fis.Odleglosci miedzy impulsami charakteryzuja wiec kazdorazowo biegunowosc sygnalu obrazu.Kazdorazowe pary impulsów sa wprowadzane w 35 luki impulsów, wytwarzanych przez multiwibrato¬ ry 8 i 9 tak, ze w ten sposób ustalony jest pocza¬ tek i koniec kazdorazowego obrazu sygnalu, a wiec biel i czern. Uklad formowania impulsów 14 nada¬ je obu grupom impulsów ten sam ksztalt i ampli- 40 tude, po czym z wyjscia A2 moga one byc skiero¬ wane do radiolinii pracujacej systemem telefonii wielokrotnej przy modulacji fazy impulsów.Po stronie odbiorczej (fig. 2) oba ciagi impulso¬ we dochodzace do wejscia E2 sa doprowadzane do 45 dwóch dekoderów, skladajacych sie ze wzmac¬ niaczy 15, 16, linii opózniajacych 17, 18 i filtrów amplitudowych 19, 20. Linia opózniajaca 17, dola¬ czona do wzmacniacza 15, ma czas przebiegu 1 ^s, a linia opózniajaca 18, dolaczona do wyjscia wzmac- 50 niacza 16, ma czas przebiegu 2 fis tak, ze we wzmacniaczu 15 sa wzmacniane nadchodzace im¬ pulsy o odstepie 2 fis, a we wzmacniaczu 16 o od¬ stepie 4 fis.Za pomoca filtrów amplitudowych 19, 20 wzmoc- 55 nione impulsy zostaja oddzielone i doprowadzone do rnultiwibratora bistabilnego 21. Przy nadejsciu pierwszej pary impulsów z ciagu o odstepie 2fis multiwibrator przechodzi w jedno ustalone polo¬ zenie, w którym pozostaje tak dlugo, az nadejdzie 6o pierwsza para impulsów z drugiego ciagu o odste¬ pie 4 ^s, która powoduje przerzucenie go w dru¬ gie ustalone polozenie.Zaleznie od tego, w którym polozeniu znajduje sie kazdorazowo dwustanowy multiwibrator 21, na 65 wyjsciu A3 wystepuje odpowiedni pierwotny syg-5 nal obrazu. Krawedzie zdemodulowanego w ten spo¬ sób sygnalu wysterowuja, stosownie do danej bie¬ gunowosci, jeden z monostabilnych inultiwibrato- rów 22 i 23, które przy kazdej zmianie bieguno¬ wosci wysylaja odpowiednie impulsy o szerokosci okolo 8 f*G. Impulsy te wysterowuja bramke 24, do której sa doprowadzane impulsy nadchodzace z wejscia E2 przez limie opózniajaca 25 o czasie przebiegu okolo 5 fis.Bramka 24 steruje pary impulsów pochodzace od krawedzi binarnego sygnalu po stronie nadaw¬ czej tak, ze pozostajace impulsy, bedace w tej sa¬ mej fazie co impulsy pochodzace od napiecia zmiennego o stalej czestotliwoscia po stronie nadaw¬ czej, synchronizuja generator 26. Uzyskiwanie na¬ piecia zmiennego o stalej czestotliwosci do syn¬ chronizacji silnika po stronie odbiorczej, nastepuje równiez przez dzielnik czestotliwosci 27 i wzmac¬ niacz 28 tak, ze na wyjsciu A4 wystepuje napiecie zmienne o stalej czestotliwffri, Poza tymi uklad weBlug 'wynalaTfctt tnnozliwfa szybkie korygowanie bledów powstalych przez im¬ pulsy zaklócajace, za pomoca kodowanych impul¬ sów uzyskiwanych z napiecia zmiennego o stalej czestotliwosci. Na fig. 3 jest przedstawiony $iagra|ll odpowiednich ciagów impulsowych. Jl jest sygna¬ lem binarnym, przylozonym na wej|cie El. J2 sa to pary impulsów doprowadzone z linii opóznia¬ jacych 12, 13 do ukladu fonmujacegp 14. J3 sa to impulsy szpilkowe o czestotliwosci 500 kHz. J4 sa to impulsy wystepujace na wyjsciu l^ramki 7.Impulsy J5 wystepuja na wyjsciu A2, skad prze¬ chodza do nadajnika. Impulsy J6 wystepuja na wyjsciu filtru 19, a impulsy J7 na wyjsciu filtru 20.Na wyjsciu A3 pojawia sie pierwotny sygnal bi¬ narny Jl, oznaczony tu jafcp J8. Impuls^ jft wy¬ stepuja na wyjsciu bramki fc| i odpowiadaja im¬ pulsom J4, sa jedr^ W7|lyjiym nich opóznione o 5 ps. Na wejsciu dzielnika czestotliwosci 27 wy¬ stepuja impulsy szpilkowe J10 identyczne z impul¬ sami szpilkowymi J3. PL