Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.111.1967 15.111.1966 (P 113 495) 52914 KI. 36 c, 11/04 60Sji £S/oO MKP ^L24-«P CZYTCLNIA UpLRedu P.PoWie] r Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zdzislaw Barski, inz. Józef Wodzinski Wlasciciel patentu: Instytut Techniki Cieplnej, Lódz (Polska) Urzadzenie do regulacji temperatury cieczy, zwlaszcza wody sieciowej w wezlach cieplnych Wynalazek dotyczy urzadzenia do regulacji tem¬ peratury cieczy, zwlaszcza wody sieciowej w we¬ zlach cieplnych z zastosowaniem czujników tem¬ peratury wody sieciowej oraz temperatury zew¬ netrznej oddzialywujacych na zawór regulacyjny poprzez wzmacniacz dyszka-przeslona.Znane sa regulatory bezposredniego dzialania przeznaczone do regulacji temperatury wody prze¬ plywajacej w rurociagach ale maja one zastoso¬ wanie przede wszystkim do rurociagów o malych srednicach, a ich dokladnosc dzialania jest nie¬ wielka. Z regulatorów posredniego dzialania sto¬ sowanych na przyklad w ukladach automatycznej regulacji stacji redukcyjno-schladzajacych znane sa hydrauliczne regulatory olejowe z rurka stru¬ mieniowa. Uklad taki wymaga jednak specjalnego zródla zasilania w energie pomocnicza (stacje ole¬ jowe) oraz calego szeregu elementów jak: mierni¬ ki temperatury, sterowniki hydrauliczne z rurka strumieniowa, wzmacniacze, silowniki tlokowe oraz zawory regulacyjne. Koszt zautomatyzowania wezla cieplnego bylby w tym przypadku bardzo duzy, a jednoczesnie uklad regulacji wymagalby czestych konserwacji i przegladów wykonywanych przez wykwalifikowany personel.Celem wynalazku jest usuniecie wad znanych urzadzen i opracowanie oszczednosciowego ukladu regulacji temperatury wody z wykorzystaniem wody sieciowej jako czynnika roboczego do nape¬ du zaworów regulacyjnych. 10 15 20 25 30 2 Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie opracowania urzadzenia, które posiada elementy czujnikowe temperatury wody sieciowej oraz tem¬ peratury zewnetrznej w postaci termometrów ma- nometrycznych zakonczonych spiralami sprezysty¬ mi, które z kolei oddzialywuja na wzmacniacz dyszka-przeslona ustalajacy okreslone cisnienie wody sieciowej nad membrana zaworu regulacyj¬ nego i sterujacy tym samym przeplywem czynni¬ ka roboczego.Korzysci techniczne wynikajace z zastosowania wynalazku polegaja na tym, ze eliminuje sie ko¬ niecznosc instalowania dodatkowych zródel zasi¬ lania do ukladu regulacji oraz ze wzgledu na pro¬ stote i niskie koszty poszczególnych elementów zwieksza sie pewnosc dzialania ukladu i obniza koszty inwestycyjne.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony sche¬ matycznie na rysunku przedstawiajacym schemat ideowy korzystnego przykladu wykonania urzadze¬ nia.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera dyszke 1 zakonczona króccem 2, przystosowanym do pola¬ czenia z przewodami impulsowymi 3, przy czym dyszka \ jest ulozyskowana beztarciowo na tas¬ mach sprezystych. Polozenie dyszki 1 jest uza¬ leznione od naciagu sprezyny 4 ustalanego za po¬ moca pokretla 5, gdyz sprezyna 4 jest polaczona z dzwignia 6 sztywno zwiazana z dyszka 1. Na dyszke 1 oddzialywuje ponadto spirala sprezysta T 5291452914 3 z kapilara 8 zakonczona czujnikiem 9 stanowia¬ cym metalowy zbiornik wypelniony rtecia. Po¬ kretlo 5 oraz spirala sprezysta 7 sa przytwierdzo¬ ne do wspornika 10 ulozyskowanego suwliwie w obudowie 11. Na wprost dyszki 1 jest umiejsco¬ wiona przeslona 12 na trzpieniu 13 korzystnie ulozyskowanym beztarciowo na sprezystych tas¬ mach.Polozenie przeslony 12 jest uzaleznione od polo¬ zenia dzwigni 14, a to z kolei od naciagu spre¬ zyny 15 ustalanego za pomoca pokretla 16. Oprócz tego na polozenie przeslony 12 ma wplyw poloze¬ nie konca spirali sprezystej 17 zakonczonej ka¬ pilara 18 oraz manometrycznym czujnikiem tem¬ peratury 19. Pokretlo 16 oraz spirala 17 sa przy¬ twierdzone do wspornika 2.0 ulozyskowanego su¬ wliwie w obudowie 11. Wsporniki 10 i 20 sa po¬ laczone za pomoca rzymskiej sruby 21 zakonczo¬ ne pokretlem 22, które sluzy do wstepnego usta¬ lania odleglosci wzajemnej dyszki i przeslony.Obudowa 11 posiada splyw wody 23.Przewód impulsowy 3 jest polaczony z prze¬ strzenia nadmembranowa 24 silownika 25 nabu- dowanego na zaworze regulacyjnym 26, zainstalo¬ wanym na rurociagu 27, którym doplywa czyn¬ nik roboczy w postaci goracej wody pod cisnie¬ niem. W przypadku wzrostu cisnienia w przewo¬ dzie 3 zawór zamyka sie pod wplywem sily wy¬ wieranej przez membrane, a przy spadku cisnie¬ nia w przewodzie 3 zawór otwiera sie pod wply¬ wem sprezyny 28. Przewód impulsowy 3 jest za¬ silany z rurociagu roboczego 29 wody sieciowej za posrednictwem filtra 30 i zwezki 31.Cisnienie w przewodzie 3 jest wskazywane przez manometr 32.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób opisany nizej. W przypadku wzrostu temperatury wody sieciowej wzrosnie cisnienie rteci w czujni¬ ku 19, spirala sprezysta 17 odksztalcajac sie spo¬ woduje zwiekszenie nacisku na trzpien 13, prze¬ slona 12 zblizy sie do dyszki 1 w efekcie czego wzrosnie cisnienie wody w przewodzie 3 tak, ze silownik membranowy 25 spowoduje przymkniecie zaworu 26, ograniczajac przeplyw czynnika grzej¬ nego przez przewód 27. W razie spadku tempera¬ tury wody sieciowej wszystkie opisane wyzej ele¬ menty beda dzialaly w przeciwnym kierunku, w efekcie czego zawór 26 zmieni swoje polozenie 4 w kierunku otwierania.W przypadku wzrostu temperatury zewnetrznej wzrosnie cisnienie rteci w czujniku 9, spirala 7 odksztalcajac sie spowoduje przesuniecie dyszki 1 w prawo, w efekcie czego cisnienie w przewodzie 3 wzrosnie i zawór 26 przymknie sie. W przypad¬ ku gdy temperatura zewnetrzna obnizy sie, opi¬ sane wyzej elementy beda dzialaly w przeciwnym kierunku, w efekcie czego zawór 26 zmieni swoje polozenie w kierunku otwierania.W urzadzeniu wedlug wynalazku przewiduje sie równiez mozliwosc zastosowania mechanizmu do plynnej lub skokowej zmiany punktu podparcia dzwigni 14 oraz 6 w celu zmiany zakresu propor¬ cjonalnosci czujnika temperatury zewnetrznej 9 oraz czujnika temperatury wody sieciowej 19, gdyz w zaleznosci od dlugosci ramion dzwigni 14 takim samym przyrostem temperatury czujnika 19 moga odpowiadac rózne przesuniecia przeslony 12 lub dyszki 1. PL