Pierwszenstwo: Opublikowano: 12.VII.1965 (P 109 981) 25.11.1967 52885 El. 21 d, 12/04 MKP H 02 m 7-fs-l IIIUOTEKA UKD nma mm**** w* | Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jan Skowronski, mgr inz. Tadeusz Kunert, inz. Aleksander Kocialkowski, inz.Wieslaw Kinasiewicz Wlasciciel patentu: Instytut Lacznosci, Warszawa (Polska) Przetwornica pólprzewodnikowa napiecia stalego na napiecie przemienne z ogranicznikiem mocy wyjsciowej Przedmiotem wynalazku jest przetwornica pól¬ przewodnikowa napiecia stalego o stabilizowanym wyjsciowym napieciu przemiennym i stabilizowa¬ nej czestotliwosci, wyposazona w uklad ogranicza¬ jacy moc wyjsciowa.Przetwornica przeznaczona jest do zasilania pra¬ dem przemiennym obwodów, w których wystepuja czeste zmiany opornosci obciazenia, nawet do war¬ tosci zerowej.Stosowane dotychczas uklady przetwornic pól¬ przewodnikowych przetwarzajacych napiecie stale na przemienne o stabilizowanej czestotliwosci, nie posiadaly elektronicznych zabezpieczen przed skut¬ kami przeciazen i zwarc.Przetwornice nie posiadajace zabezpieczen elek¬ tronicznych byly niedogodne z powodu przerw w zasilaniu obwodów wyjsciowych, powodowa¬ nych uszkodzeniem przetwornicy lub zadzialaniem zabezpieczen, które powodowaly wylaczenie sie przetwornicy.Celem wynalazku jest konstrukcja przetwornicy umozliwiajaca bezprzerwowe zasilanie obwodów wyjsciowych, tak by zarówno przeciazenia jak i zwarcia nie powodowaly uszkodzen elementów przetwornicy, jak równiez nie powodowaly jej odlaczania sie od odbiorów.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie ukladu ograniczajacego moc wyjsciowa, zlozonego z tran¬ zystora, wlaczonego równolegle do diody Zenera wspólnej dla ukladu regulatora i stabilizatora na- 10 15 piecia generatora, przy czym tranzystor ten stero¬ wany jest przez róznice napiec, z których jedno odwzorowuje napiecie wyjsciowe przetwornicy, a drugie odwzorowuje prad wyjsciowy przetwor- 5 nicy.Korzysci techniczne ze stosowania wynalazku wynikaja glównie z unikniecia przerw w zasila¬ niu odbiorów i zabezpieczenia przetwornicy przed uszkodzeniami.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia schemat ukladu ogranicznika mocy wyjsciowej w przetwornicy tranzystorowej, a fig. 2 — przedstawia charakte¬ rystyke zewnetrzna tej przetwornicy.W ukladzie przetwornicy przedstawionym na fig. 1 — filtr wejsciowy FI ogranicza napiecie zaklócen, wnoszone przez przetwornice na zaciski 20 zródla zasilajacego, stabilizator S zapewnia stale napiecie na zaciskach generatora G, który ma te wlasciwosc, ze czestotliwosc napiecia przezen ge¬ nerowanego jest proporcjonalna dc napiecia za¬ silajacego. Generator G steruje uklad falownika W, 39 którego zadaniem jest przemiana pradu stalego na przemienny prostokatny. W przypadkach prze¬ ciazen uklad dziala nastepujaco: spadek napiecia na oporniku 1 proporcjonalny do wartosci pradu obciazenia, jest porównywany ze spadkiem napie- so cia na oporniku 2, którego wielkosc jest propor- 52885s 52885 4 cjonalna do napiecia wyjsciowego. Róznice tych napiec polaryzuje tranzystor 4.Jezeli napiecie na oporniku 1 przekroczy war¬ tosc spadku napiecia na czesci opornika 2, co ma miejsce przy przeciazeniu przetwornicy, tranzystor 4, którego baza jest polaryzowana ujemnie, zmie¬ nia wówczas swa opornosc tak, ze napiecie na diodzie Zenera 3 maleje. Powoduje to obnizenie czestotliwosci generatora G wskutek czego wzra¬ sta impedancja filtru ksztaltujacego Fil, nastro¬ jonego na czestotliwosc przetwarzania oraz obnize¬ nie napiecia na wyjsciu regulatora R.Wzrost impedancji filtru Fil i jednoczesne obni¬ zanie sie napiecia na wyjsciu regulatora R, powoduje gwaltowne obnizanie sie napiecia i pra¬ du wyjsciowego przetwornicy. Zmniejszenie sie napiecia wyjsciowego powoduje obnizanie napiecia odniesienia odkladanego na oporniku 2, powodu¬ jac dalsze zmniejszenie napiecia i pradu wyjscio¬ wego przetwornicy. Dzieki temu charakterystyka zewnetrzna przetwornicy jest taka, ze w miare przeciazenia przetwornicy, az do calkowitego zwarcia, napiecie i prad wyjsciowy przetwornicy maleja w sposób ciagly, wedlug przebiegu przed¬ stawionego na fig. 2.Próg zadzialania ogranicznika mocy 0 przy zadanej wartosci pradu obciazenia ustalany jest opornikiem regulowanym 2. Dioda 5 i opornik 6 zastosowane w ukladzie chronia zlacze baza — emiter tranzystora 4 przed zbyt duzym napieciem szkodliwym dlan, dodatnio polaryzujacym baze i stanowiacym róznice spadków napiecia na opor¬ nikach 1 i 2. Przetwornica pólprzewodnikowa o stabilizowanym napieciu przemiennym i cze¬ stotliwosci z ogranicznikiem mocy wyjsciowej wedlug wynalazku moze byc wykonana dla róz- 5 nych wartosci mocy, napiecia wyjsciowego i cze¬ stotliwosci. PL