Opublikowapo: 28.11.1967 52874 KI. - 10 d, IG MKP B23f 9/0^\ UKD .^LlOTftKH Twórca wynalazku i Robert Mroziewicz Warszawa (Polska) Wlasciciel patentu: Sposób samoczynnego wytwarzania kólek ciernych zwlaszcza do zapalniczek oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia kólek ciernych, zwlaszcza do zapalniczek, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znane sposoby wytwarzania kólek ciernych do zapalniczek polegaly badz na przeciaganiu, frezo¬ waniu, wygniataniu badz nacinaniu udarowym po¬ wierzchni czolowej kólka w celu utworzenia uze¬ bienia zwiekszajacego wspólczynnik tarcia obrabia¬ nego kólka. Wytwarzanie uzebienia ciernego za po¬ moca przeciagania, frezowania lub wygniatania jest pracochlonne i nie gwarantuje uzyskania dosta¬ tecznie ostrych krawedzi roboczych niezbednych do wytworzenia iskry zaplonowej w wyniku tarcia o twarda mase zaplonowa.Znane nacinanie powierzchni czolowej kólka za pomoca nacinaka dokonywane bylo recznie i pole¬ galo na uderzaniu mlotkiem w nacinak przylozony do powierzchni czolowej obrabianego kólka i znaj¬ dujacy sie w plaszczyznie prostopadlej do stycznej obrabianego kólka. Przy tego rodzaju sposobie na¬ cinania krawedzie nacinanych zabków ulegaly cze¬ stemu wyginaniu i wykruszaniu zas samo uzebie¬ nie bylo nieregularne.Celem wynalazku jest usuniecie lub co najmniej zmniejszenie podanych niedogodnosci.Zgodnie z wynalazkiem okazalo sie, ze koniecz¬ nym warunkiem uzyskania dobrego kólka cierne¬ go jest przesuniecie nacinaka, tak, aby plaszczyzna przechodzaca przez jego ostrze tnace lezala w sto¬ sunku do plaszczyzny wytwarzanego kólka prze- 10 15 20 25 chodzacej przez jego srodek w scisle Okreslonej od¬ leglosci i mianowicie aby jedna powierzchnia tnaca nacinaka znajdowala sie na przedluzeniu linii pro¬ stej przechodzacej przez srodek wytwarzanego kólka oraz aby czesc dlugosci tej linii tworzyl je¬ den bok wykonanego zabka tego kólka ciernego, natomiast aby drugi bok tego zabka byl styczny do drugiej powierzchni tnacej nacinaka.Stwierdzono, ze najlepsze wyniki przy sposobie wedlug wynalazku uzyskuje sie przy zastosowa¬ niu nacinaka, którego powierzchnie tnace tworza ze soba kat 60° a wspomniane przesuniecie wynosilo polowe tego kata, t.j. kat 30°, zawarty miedzy wspomnianym przedluzeniem jednej powierzchni tnacej nacinaka i wspomniana powierzchnia prze¬ chodzaca przez srodek wytwarzanego kólka cier¬ nego.Na powyzszych zasadach jest oparta konstrukcja urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalaz¬ ku.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku fig. 1, na którym ilustruje sie sposób naci¬ nania kólek ciernych wedlug wynalazku, fig. 2 — przedstawia schematycznie widok czolowy urzidz v nia wedlug wynalazku, fig. 3 — widok tego urza¬ dzenia z boku, a fig. 4 — jego widok z tylu.Na rysunkach tych o odpowiedniej srednicy okragla tarczka O, z której ma byc wykonane kól¬ ko cierne, jest zamocowywana swym srodkowym otworem 12 na obrotowej osi 1, na której przeciw- 5287452874 leglym koncu osadzone jest podzialowe kolo zeba¬ te 9. Kolo 9 za pomoca znanego sprzegla (nieuwi- docznionego na rysunku) jest sprzezone z kolem napedowym 10 osadzonym na osi 2 wprawianej w ruch obrotowy silnikiem elektrycznym (nieuwidocz- 5 nionym na rysunku). Na przeciwleglym koncu tej osi 2 jest umocowana krzywka 3, sluzaca do wpra¬ wiania w pionowy ruch posuwisto-zwrotny nacina- ka 4, który po spadnieciu z tej krzywki 3 uderza w Obwód tarczki 0 i nacina w niej zabki. l0 Na przedluzeniu osi 2 jest umocowany mimosród 5, z którym jest sprzezona dzwignia 6, z która jest polaczona przegubowo dzwignia 7, zaopatrzona w zapadke 8, za pomoca której jest obracane wspom¬ niane podzialowe kolo zebate 9, obracajace sie ra- 15 zem z tarczka 0 o skok odpowiadajacy wielkosci wytwarzanego zabka w tej tarczce. Jeden obrót osi 2 powoduje obrót osi 1 o jeden zabek kólka cierne¬ go.Plaszczyzna B-B przechodzaca przez ostrze na- ^ cinaka 4, t.j. przez jego dolny koniec 16, jest w urzadzeniu wedlug wynalazku przesunieta w sto¬ sunku do plaszczyzny C-C przechodzacej przez srodek 12 wytwarzanego kólka ciernego o odleglosc A, stanowiaca odstep ostrza 16 nacinaka 4 od tej 25 plaszczyzny C-C. Odleglosc ta jest pokazana na fig. 1 w postaci linii A, której jeden koniec 14 znaj¬ duje sie w miejscu, w jakim ostrze 16 nacinaka 4 znajduje sie po uderzeniu w obwód tarczki 0, t.j. po wykonaniu przez to ostrze zaglebienia 13. 36 Ten koniec 14 lezy przy tym na linii laczacej srodek 12 tarczki z ostrzem 16 nacinaka 4, na prze- dluzemiu której to linii znajduje sie jeden !bok 15 zaglebienia zabkowego 13 wykonanego w tarczce 8.Ten bok 15 lezy w plaszczyznie tnacej D nacinaka 35 4 natomiast drugi bok 15 tego wglebienia 13 jest styczny do drugiej plaszczyzny tnacej E tego naci¬ naka 4.Jak juz wspomniano najlepsze wyniki uzyskuje sie przy stosowaniu nacinaka 4 o kacie 60° miedzy 40 jego powierzchniami tnacymi D i E, przy tym wów¬ czas wspomniana odleglosc A odpowiada polowie tego kata t.j. katowi 30° zawartemu miedzy po¬ wierzchnia C-C kólka 0 a linia przechodzaca przez srodek 12 tego kólka 0 i ostrze 16 nacinaka 4 po „ 45 wykonaniu przez niego wglebienia zabkowego 13 w tarczce 0.Kólko cierne wykonane opisanym sposobem ma bardzo ostre krawedzie nacietych zabków. Tak ostrych krawedzi nie mozna uzyskac przy wytwa¬ rzaniu kólek ciernych metodami przeciagania, fre¬ zowania i moletowania.Urzadzenie do stosowania opisanego sposobu jest przedstawione schematycznie na fig. 2-4. Urzadze¬ nie to jest zaopatrzone w dwa walki obrotowe 55 1 i 2. Na jednym koncu walka 1 jest zamocowana okragla tarczka 0, na obwodzie której maja byc wy¬ konane zabki w celu przeksztalcenia jej na kólko cierne, natomiast na drugim koncu tego walka 1 jest zamocowane podzialowe kolo zebate 9 obraca- eo ne razem z tarczka 0. Na drugim walku Obrotowym 2 jest zamocowana z jednej strony krzywka 3, za pomoca której, jak juz wspomniano, jest wprawia¬ ny w pionowy ruch posuwisto-zwrotny nacinak 4, osadzony w prowadnicy17. 65 Na drugim koncu walka 2 znajduje sie kolo na¬ pedowe 10, wprawiane w ruch obrotowy silnikiem elektrycznym nie pokazanym na rysunku, oraz mi¬ mosród 5 sprzezony z kolem napedowym 10 za po¬ moca znanego sprzegla równiez nie uwidocznionego na rysunku. Mimosród 5 jest sprzezony za pomoca dzwigni 6, polaczonej z umocowana na niej prze¬ gubowo dzwignia 7 zaopatrzona w zapadke 8 — z kolem podzialowym 9 a tym samym i z osia obro¬ towa 1. W celu uzyskania mocnego uderzenia na¬ cinaka w tarczke 0 na górny koniec tego nacinaka naciska sprezyna spiralna 18.Po umocowaniu tarczki 0 na osi 1 i po wlaczeniu za pomoca sprzegla kola napedowego 10 osadzone¬ go na osi 2, uruchamia sie krzywke 3 a tym samym wprawia sie w ruch posuwisto-zwrotny nacinak 4.Zabki nacinane przez nacinak w tarczce sa scisle jednakowe dzieki zastosowaniu podzialowego kola zebatego 9 obracanego za pomoca dzwigni 6 i 7 za posrednictwem zapadki tej ostatniej o skok odpo¬ wiadajacy wielkosci nacinanych zabków w kólku ciernym. Po nacieciu przez nacinak 4 zabków na calym obwodzie tarczki 0 os 2 automatycznie unie¬ ruchamia sie w dowolny znany sposób za pomoca sprzegla.Nalezy zaznaczyc, ze nacinak 4 w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku moze byc ustawiony swym ostrzem 16 badz równolegle badz tez pod katem w stosunku do osi 1. W tym ostatnim przypadku zabki prze¬ biegaja na kólku ciernym ukosnie wzgledem osi kólka. PL