Pierwszenstwo: Opublikowano: 6.II.1967 52846 KI. 74 d, 8/10 G Q3\ 3/30 MKP^G 08-f UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Edward Agdan, mgr Boleslaw Czerw, ) * - •' • •- ' - '¦ mgr inz. Leslaw Szymanski, inz. Zbigniew f Turczynski f Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) ^ Urzadzenie do wysylania sygnalów swietlnych o róznych barwach Wynalazek dotyczy urzadzenia do wysylania sygnalów swietlnych w dowolnej kolejnosci o róz¬ nych barwach dwoma lub wieksza liczba projek¬ torów za posrednictwem jednego pryzmatu wie- lokatnego, wiekszej liczby pryzmatów trójkatnych lub swiatlowodów poprzez jedno szklo rozprasza¬ jace, przedstawiajace prace lub stan maszyny, urzadzenia lub obiektu albo wartosc parametru, zmieniajacych sie zaleznie od sytuacji istniejacej w danej chwili.Wynalazek znajduje zastosowanie w sygnaliza¬ torach optycznych urzadzen przemyslowych i in¬ nych do kontroli lub kierowania z jednego punk¬ tu praca maszyn, urzadzen i obiektów oraz pa¬ rametrów, w kierowaniu ruchem pojazdów w ko¬ munikacji kolejowej, na drogach publicznych, w kierowaniu ruchem pojazdów i pieszych na skrzy¬ zowaniach itp. Dotychczas znane sa urzadzenia do wysylania sygnalów swietlnych Jednym zród¬ lem swiatla z odblysnikiem lub bez odblysnika poprzez barwne szklo rozpraszajace.Sygnalizatory takie sa wykonywane w formie pojedynczych latarn sygnalowych, zestawów syg¬ nalowych, wyswietlaczy na tablicach synoptycz¬ nych oraz pulpitach sterowniczych.Liczba stosowanych wyswietlaczy w poszczegól¬ nych przypadkach równa sie liczbie nadawanych sygnalów.Wadami wyzej wymienionych urzadzen sa: du¬ ze skrajne wymiary poprzeczne i ich ciezary, uza- 10 15 20 25 30 leznienie liczby stosowanych wyswietlaczy od liczby nadawanych sygnalów, trudnosci w uzu¬ pelnianiu ich w niezbedne sygnalizatory w miare rozbudowy lub modernizacji zakladu lub obiektu, trudnosci w kierowaniu procesami technologicz¬ nymi, maszynami, urzadzeniami lub obiektami oraz zachowania bezpiecznego prowadzenia ru¬ chu spowodowane w wielu przypadkach opóznio¬ nym refleksem obslugi na skutek odbierania syg¬ nalów dotyczacych tego samego urzadzenia z roz¬ proszonych punktów sygnalizacyjnych.Wyzej wymienione wady calkowicie eliminuje urzadzenie wedlug wynalazku.Istota wynalazku jest urzadzenie do wysylania sygnalów swietlnych w dowolnej kolejnosci o róz¬ nych barwach dwoma lub wieksza liczba projek¬ torów za posrednictwem jednego pryzmatu wie- lokatnego, wiekszej liczby pryzmatów trójkatnych lub swiatlowodów poprzez jedno szklo rozpra¬ szajace.Poszczególne elementy wewnetrznego wyposaze¬ nia sygnalizatora sa tak usytuowane, ze wysy¬ lane wiazki swiatel o róznych barwach z projek¬ torów zmieniajac kierunek w ukladzie pryzmatów lub swiatlowodów padaja równomiernie na plasz¬ czyzne szkla rozpraszajacego.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia, fig. 2 przekrój poprzeczny sygnalizatora optycznego, 5284652846 lig. 3 przekrój poprzeczny odmiany sygnalizatora optycznego, fig. 4 przekrój poprzeczny odmiany sygnalizatora optycznego.Urzadzenie wedlug wynalazku fig. 1 sklada sie z sygnalizatora 1, który zawiera dwa lub wiecej 5 projektorów 2, uklad zmiany kierunków wiazek swiatel 3, w odmianach 4, 5, 6 i szklo rozprasza¬ jace 7 oraz zródla zasilania 8, ukladu sterowa¬ nia 9, nadajnika sygnalów 10 lub czujników kon¬ trolnych11. 10 Zasada dzialania urzadzenia polega na samo¬ czynnym uruchomieniu czujnika 11 spowodowa¬ nym pojawieniem sie kontrolowanego czynnika zewnetrznego lub uruchomieniu nadajnika sygna¬ lów 10, który za pomoca ukladu sterowania 9 za- 15 lacza zródlo zasilania 8 i podaje napiecie na od¬ powiedni projektor 2 skutkiem czego wysyla on wiazke swiatla o odpowiedniej barwie poprzez uklad zmiany jej kierunku 3 na szklo rozprasza¬ jace, z którego odbierana jest jako umowny syg- 20 nal optyczny kontrolowanego parametru przez obserwatora.Sygnalizator wraz z oslona 1 wedlug wynalaz¬ ku, fig. 2 sklada sie z projektorów 2, pryzmatu pieciokatnego 4 i szkla rozpraszajacego 7. Posz- 25 czególne projektory 2 w zaleznosci od czynnika zewnetrznego w dowolnej kolejnosci za pomoca urzadzenia wysylaja wiazke swiatla o odpowied¬ niej barwie na pryzmat pieciokatny 4, w któ¬ rym zmienia sie jej kierunek i pada na szklo roz- M praszajace 7, z którego odbierana jest jako sygnal swietlny przez obserwatora.Odmiana sygnalizatora wraz z oslona 1 wedlug wynalazku, fig. 3 sklada sie z projektorów 2, ukladu pryzmatów trójkatnych 5 i szkla rozpra- w szajacego 7. Poszczególne projektory 2 w zalez¬ nosci od czynnika zewnetrznego w dowolnej ko¬ lejnosci za pomoca urzadzenia wysylaja wiazke swiatla o odpowiedniej barwie na przynalezny pryzmat trójkatny 5, w którym zmienia jej kie- 40 runek i pada na szklo rozpraszajace 7, z którego odbierana jest jako sygnal swietlny przez obser¬ watora.Odmiana sygnalizatora wraz z oslona 1 wedlug wynalazku, fig. 4 sklada sie z projektorów 2, 45 ukladu swiatlowodów 6 i szkla rozpraszajacego 7.Poszczególne projektory 2 w zaleznosci od czyn¬ nika zewnetrznego w dowolnej kolejnosci za po¬ moca urzadzenia wysylaja wiazke swiatla o od¬ powiedniej barwie poprzez przynalezny swiatlo¬ wód 6 na szklo rozpraszajace 7, z którego odbie¬ rana jest jako sygnal swietlny przez obserwatora.Urzadzenie wedlug wynalazku ma szereg zalet w stosunku do obecnie stosowanych. Jego skraj¬ ne wymiary poprzeczne oraz ciezar sa o 20-5-65°/o mniejsze w zaleznosci od rodzaju i przeznaczenia, liczba odbieranych sygnalów jest uzalezniona od liczby elementów wewnetrznego wyposazenia, a nie od liczby wyswietlaczy, umozliwia w spo¬ sób szybki i tani uzupelnianie urzadzen w nie¬ zbedne umowne sygnaly swietlne, przyczynia sie do wiekszej typizacji wszystkich elementów syg¬ nalizatorów optycznych, poprawia bezpieczenstwo ruchu i pracy oraz usprawnia kierowanie z jed¬ nego stanowiska procesami technologicznymi lub zdalne kierowanie maszynami, urzadzeniami i obiektami wskutek odbierania sygnalów z jed¬ nego wyswietlacza informujacych o aktualnym stanie kontrolowanego przedmiotu lub parametru. PL