Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.11.1967 52806 KI. 45 a, 69/00 MKP A 01 b tt/t 'o& UKD 631. 312. 023.8 Twórca wynalazku: mgr inz. Antoni Kukiela Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznan IW (Polska) Urzadzenie do sterowania maszyny wspólpracujacej z ciagnikiem / Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie hy¬ drauliczne lub pneumatyczne do sterowania ma¬ szyny rolniczej wspólpracujacej z ciagnikiem, które za pomoca dzwignika hydraulicznego lub pneumatycznego dzialania dwukierunkowego po¬ woduje poprzeczne przesuwania maszyny wzgle¬ dem ciagnika w taki sposób, ze narzedzie robocze moze byc prowadzone wzdluz rzedu roslin lub wytyczonego kierunku pracy.Urzadzenie do sterowania maszyny jest obslu¬ giwane przez kierowce ciagnika za pomoca roz¬ dzielacza hydrauliki lub pneumatyki ciagnika lub przez obslugujacego maszyne wspólpracujaca za pomoca rozdzielacza zamontowanego na maszynie.Urzadzenie hydrauliczne lub pneumatyczne do sterowania maszyny rolniczej jak np. przerzedza- cza rzedów roslin, przecinacza rzedów roslin, ob- sypnika rzedowego, opielacza rzedowego, frezarki do miedzyrzedowej uprawy, rzedowego podkar- miacza roslin, opryskiwacza pasowego, kopaczki ziemniaków i kopaczki buraków rózni sie od do¬ tychczas znanych rozwiazan sterowania sposobem zastosowania dzwignika o dwukierunkowym dzia¬ laniu, wspólpracujacym z cieglami dzwigowymi ciagnika zaopatrzonego w przeguby kulowe, które umozliwiaja poprzeczne przesuwania maszyny wzgledem ciagnika, a takze rózni sie moznoscia odchylenia osi symetrii maszyny wzgledem osi symetrii ciagnika. Odchylenie osi symetrii ma¬ szyny i ciagnika znajduje zastosowania przy pra- 10 15 20 25 30 cy agregatu ciagnik — maszyna na pochylych poprzecznie polach do kierunku pracy. Urzadze¬ nie do sterowania maszyny stanowi czesc wypo¬ sazenia ciagnika lub maszyny, która moze byc zawieszana na cieglach dzwigowych, naczepiana lub przyczepiana do belki rolniczej lub ramy za¬ czepu, zawieszonej na cieglach ciagnika.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do sterowania maszyny wspólpracujacej z ciagnikiem wedlug wynalazku w widoku z góry, fig. 2 — odmiane urzadzenia w widoku z góry, fig. 3 — urzadzenie w czasie dzialania powodujace odchy¬ lenie osi symetrii maszyny i ciagnika na polu po¬ chylym w widoku z góry i fig. 3a — schemat urzadzenia jak na fig. 3.Urzadzenie do sterowania maszyny wspólpra¬ cujacej z ciagnikiem wedlug wynalazku (fig. 1) sklada sie z dzwignika dwukierunkowego dziala¬ nia z cylindrem 1 z tloczyskiem 2 i z przegubami kulowymi 3 zamocowania, z wezy gietkich 4 i 5 doprowadzajacych olej lub sprezone powietrze, z rozdzielacza z dzwignia nastawcza 7 i z ramion dzwigowych 8 i 9 ciagnika przymocowanych prze¬ gubowo do korpusu 12 ciagnika.Przestawienie dzwigni nastawczej 7 rozdziela¬ cza 6 w polozenie L (lewo) spowoduje doprowa¬ dzenie z ciagnika oleju pod cisnieniem lub spre¬ zonego powietrza przez gietki waz 5 do cylindra 1 dzwignika, którego tloczysko 2 wysunie sie z cylindra 1. Wysuniecie sie tloczyska 2 zamoco- 528063 wanego na przegubie kulowym 3 da pochwy pra¬ wej pólosi kola ciagnikowego w miejscu El z cy¬ lindra 1 zamocowanego na przegubie kulowym 3 do belki 10 zaczepu w miejscu D spowoduje od¬ chylenie konca ramienia dzwigowego 8 z poloze¬ nia D do D\ Poniewaz ramiona dzwigowe 8 i 9 sa polaczone przegubowo z pochwami pólosi kól ciagnika lub korpusem 12 ciagnika w miejscach A i B i belka 10 zaczepu, do której izamocowane jest narzedzie 11, na skutek odchylenia ramienia 8 odchyli sie ramie 9 wraz z belka 10 zaczepu i narzedziem 11 — w lewa strone.Przestawienie dzwigni nastawczej 7 rozdziela¬ cza 6 w polozenie P (prawo) spowoduje dopro¬ wadzenie z ciagnika oleju pod cisnieniem lub sprezonego powietrza przez gietki waz 4 do cy¬ lindra 1, którego tloczysko 2 wsunie sie do cy¬ lindra 1. Wsuniecie sie tloczyska 2 do cylindra 1 spowoduje odchylenie konca ramienia 8 dzwigo¬ wego z polozenia D do D" i odchylenie belki 10 zaczepu z narzedziem 11 wraz z ramieniem 9 w prawa strone.Zamocowanie dzwignika w miejscach C i E z lewej strony korpusu 12 ciagnika spowoduje przy wysunieciu sie tloczyska 2 z cylindra 1 od¬ chylenie belki 10 zaczepu w przeciwna to jest prawa strone w stosunku do zamocowania dzwig¬ nika w miejscach El i D, dlatego nalezy gietkie weze 4 i 5 polaczyc z cylindrem odwrotnie to znaczy waz 4 od strony belki 10 zaczepu a waz 5 od strony tloczyska2. *.Zamocowanie wynosnego dzwignika cylindra 1 w miejscach np. E lub El, a tloczyska w miej¬ scach np. C lub D nie zmienia kierunku przesu¬ niecia belki 10 zaczepu opisanego wyzej.Przesuniecie równolegle belki 10 zaczepu z na¬ rzedziem 11 o wielkosc np. L w stosunku do osi symetrii ciagnika ma wtedy tylko miejsce, gdy odleglosc miejsc A i B mocowania ramion 8 i 9 dzwigowych jest równa odleglosc miejsc C i D mocowania belki 10 zaczepu. Dzwignik (fig. 2) jest zamocowany przegubowo cylindrem 1 do ra¬ mienia 9 dzwigowego w miejscu H, a tloczysko 2 do ramienia 8 w miejscu G. Wysuniecie sie tlo¬ czyska 2 z cylindra 1 spowoduje przesuniecie belki 10 zaczepu w prawa strone. Wsuniecie sie tloczyska 2 do cylindra 1 spowoduje przesuniecie belki 10 zaczepu w lewa strone. Os symetrii dzwignika jest odchylona w tym polozeniu wzgle¬ dem osi symetrii ciagnika w lewa strone.Podobnie odchylone polozenia wynosnego dzwig¬ nika w lewa strone wzgledem osi symetrii ciag¬ nika uzyskuje sie przy zamocowaniach w miej¬ scach: H—F, L—G% L—F, K—G, H*—E, C—E. Kaz¬ de wysuniecie sie tloczyska 2 z cylindra 1 w tych polozeniach spowoduje przesuniecie belki 10 za¬ czepu w prawa strone. Kazde wsuniecie sie tlo¬ czyska 2 do cylindra 1 w tych polozeniach spo¬ woduje przesuniecie belki 10 zaczepu w lewa stro¬ ne.Dzwignik (fig. 2) jest zamocowany przegubowo cylindrem 1 do ramienia 8 dzwigowego w miejscu HI a tloczysko 2 do ramienia 9 w miejscu Gl.Wysuniecie sie tloczyska 2 z cylindra 1 dzwigni¬ ka spowoduje przesuniecie belki 10 zaczepu w le- 4 wa strone. Odwrotnie, wsuniecie sie tloczyska 2 do cylindra 1 spowoduje przesuniecie belki 10 zaczepu w prawa strone. Os symetrii dzwignika w tym polozeniu jest odchylona od osi symetrii ciagnika w prawa strone. Podobnie odchylone po¬ lozenia dzwignika w prawa strone wzgledem osi symetrii ciagnika uzyskuje sie przy zamocowaniu w miejscach: HI—F, Ll—Gl, LI—F, El—D, El— H3, K—Gl. Kazde wysuniecie sie tloczyska 2 z cy¬ lindra 1' w tych polozeniach spowoduje przesu¬ niecie belki 10 zaczepu w lewa strone. Odwrotnie, kazde wsuniecie sie tloczyska 2 do cylindra 1 dzwignika w tych polozeniach spowoduje przesu¬ niecie belki 10 zaczepu w prawa strone.Stosowane w praktyce zamiast belki 10 zaczepu ramy zawieszenia specjalne belki zaczepowe ma¬ szyn naczepianych lub zawieszanych nie zmieniaja zasady dzialania urzadzenia hydraulicznego lub pneumatycznego sterowania maszyn wspólpracu¬ jacych z ciagnikami.Odchylenie osi symetrii maszyny i osi symetrii wspólpracujacego ciagnika (fig. 3 i 3a) jest uzy¬ skiwane za pomoca trapezowego ukladu ramion 8 i 9 dzwigowych ciagnika. W ukladzie trapezo¬ wym odleglosc miejsc A i B mocowania przegu¬ bowego ramion 8 i 9 dzwigowych ciagnika jest mniejsza od odleglosci miejsc C i D mocowanie tych ramion do belki 10 zaczepu. Odchylenie rów¬ noleglosci osi symetrii ciagnika wzgledem rzedów roslin o kat p ma miejsce w okresie pracy ciag¬ nika z maszyna zaopatrzona w narzedzie robocze 11 na polach poprzecznie pochylych do kierunku pracy ciagnika.Wielkosc kata P odchylenia równoleglosci ciag¬ nika zalezna jest od kata poprzecznego pochyle¬ nia pola. Czesciowe lub calkowite wyrównanie odchylenia równoleglosci pracy narzedzi 11 wzgle¬ dem rzedów roslin uzyskiwane jest przez prze¬ suniecie narzedzi 11 roboczych, zaczepionych do belki 10 zaczepu, która stanowi podstawe wielo- boku trapezowego ABCD. Wraz z przesunieciem belki 10 zaczepu z polozenia C—D w nowe polo¬ zenie C—D' wystepuje odchylenie belki o kat p\ Katy odchylenia ciagnika P i belki 10 zaczepu P' sa zblizone, dzieki czemu narzedzie robocze 11 uzyskuje zblizona lub pelna równoleglosc do rze¬ dów roslin. PL