Przedmiotem niniejszego wynalazku jest element przetwarzajacy impulsy elektryczne na sygnal ciag¬ ly (analogowy), czyli analogowy przetwornik impul¬ sów, zlozony z rdzenia magnetycznego oraz z ukla¬ du uzwojen rozmieszczonych w sposób powoduja¬ cy takie wzajemne oddzialywanie wytwarzanych strumieni magnetycznych, które umozliwia uzys¬ kanie sprzezenia zwrotnego dodatniego w jednym z uzwojen pomiarowych oraz ujemnego w drugim uzwojeniu pomiarowym prostopadlym do poprzed¬ niego.Znane sa przetworniki impulsów z dodatnim sprzezeniem zwrotnym. Przykladem takiego prze¬ twornika jest pradnica tachometryczna, która prze¬ twarza impulsy proporcjonalne do predkosci obro¬ towej wirnika na ciagly sygnal napieciowy, które¬ go wartosc jest proporcjonalna do czestotliwosci impulsów sygnalu wejsciowego.Znane sa równiez przetworniki impulsów z ujem¬ nym sprzezeniem zwrotnym. Przykladem takiego przetwornika jest urzadzenie fotodioda wspólpra¬ cujace z ukladem elektronicznym zbudowanym w ten sposób, ze impulsy swietlne przetworzone zostaja w nim na ciagly sygnal napieciowy od¬ wrotnie proporcjonalny do czestotliwosci tych im¬ pulsów. Oczywiscie na podobnej zasadzie mozna zbudowac równiez takie urzadzenie, w którym je¬ den czujnik wspólpracowalby z dwoma ukladami elektronicznymi w -ten siposab, ze jeden z nich wy- 20 25 30 twarzalby sygnal wprost — a drugi sygnal odwrot¬ nie proporcjonalny do czestotliwosci sygnalu im¬ pulsowego. Jednak urzadzenie takie zlozone z dwóch oddzielnych ukladów charakteryzowaloby sie stosunkowo zlozona budowa.Powyzsza wade usuwa analogowy przetwornik impulsów elektrycznych wedlug wynalazku, który umozliwia uzyskanie w jednym ukladzie magne¬ tycznym dwóch sygnalów ciaglych, z których jeden jest wprost .proporcjonalny, a drugi odwrotnie pro¬ porcjonalny do czestotliwosci sygnalu impulsowego.Analogowy przetwornik impulsów elektrycznych wedlug wynalazku sklada sie z rdzenia magnetycz¬ nego ze zwora oraz z ukladu uzwojen rozmieszczo¬ nych w ten sposób, ze ich wspóldzialajace wzajem¬ nie strumienie magnetyczne powoduja wytworze¬ nie w jednym z uzwojen pomiarowych napiecia rosnacego, a w drugim — wzajemnie prostopadlym do poprzedniego uzwojeniu pomiarowym — na¬ piecia malejacego, w funkcji czestotliwosci im¬ pulsów.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemafcana- logowego przetwornika impulsów elektrycznych pracujacego na zasadzie magnetycznej, fig. 2. ^~ uproszczony schemat ilustrujacy wisjpóMzia$anie strumieni magnetycznych wywolanych w tym.prze^. tworniku, a fig. 3 — przykladowy przebieg sygna-. lów analogowych (ciaglych) indukowanych w uzwo- 52341\ 3 jeniach (pomiarowych przetwornika w funkcji cze^ stotliwosci sygnalu impulsowego.Analogowy (przetwornik impulsów elektrycznych wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych za¬ sadniczych zespolów: z zespolu rdzeniowego, z ukla¬ du uzwojen wzbudzajacych, z uzwojenia impulso¬ wego oraz z ukladu uzwojen pomiarowych.Zesipól rdzeniowy przetwornika przedstawionego przykladowo na fig. 1 sklada isie z rdzenia typu plaszczowego 1, ze srodkowa kolumna 2 zaopatrzo¬ na w wyciecie, w którym jest umieszczona nieru¬ choma zwora 3 oddzielona- od kolumny 2 za pomo¬ ca przekladek 4 z materialu magnetycznego lub niemagnetycznego. Na jednym z utworzonych w ten aposób biegunów 2a kolumny srodkowej 2 znajduje sie uzwojenie wzbudzajace 5 zasilane z sieci pradu zmiennego i polaczone szeregowo lecz nie sprzezone magnetycznie z uzwojeniem wzbu¬ dzajacym 6, nawinietym prostopadle do niego na zworze magnetycznej 3.Na tejze zworze 3 jest nawiniete prostopadle do uzwojenia 6, a wspólosiowo wzgledem uzwoje¬ nia 5 — uzwojenie impulsowe 7, w którego obwo¬ dzie znajduje sie dzialajacy na dowolnej zasadzie impulsowy przerywacz pradu 8, sprzezony z czuj¬ nikiem sygnalu impulsowego w ten sposób, ze cze¬ stotliwosc wytwarzanych iprzez ten przerywacz przerw w obwodzie uzwojenia 7 jest równa lub wprost proporcjonalna do czestotliwosci mierzo¬ nego sygnalu impulsowego. Na drugim biegunie 2b srodkowej kolumny 2 rdzenia plaszczowego 1 jest umieszczone uzwojenie pomiarowe 9 wspólosiowe do uzwojen 7 i 5 oraz prostopadle do niego uzwoje¬ nie pomiarowe 10.Dzialanie analogowego przetwornika impulsów elektrycznych wedlug wynalazku, przedstawionego przykladowo na rysunku jest nastepujace: W rdze¬ niu plaszczowym 1 jest wytwarzany przez uzwoje¬ nie wzbudzajace 5 podluzny strumien magnetycz¬ ny 0p, a równoczesnie przez nawiniete na zwore^ 3 i niesprzezone z nim magnetycznie uzwojenie wzbudzajace 6 jest wytwarzany poprzeczny stru¬ mien magnetyczny 3q (fig. 2).Poniewaz z uzwojeniem wzbudzajacym 5 jest sprzezone magnetyczne uzwojenie impulsowe 7 uklad ten mozna rozpatrywac jako transformator, w którym uzwojenie wzbudzajace 5 stanowi uzwo¬ jenie pierwotne, a zwarte lub otwarte uzwojenie impulsowe 7 jest uzwojeniem wtórnym, wytwarza¬ jacym strumien podluzny o kierunku przeciwnym do kierunku strumienia podluznego #p.Ze wzgledu na znaczna indukcyjnosc ,uzwojenia 7, — indukowana w nim srednia wartosc pradu pozostaje w scislej zaleznosci funkcjonalnej od czestotliwosci sygnalu impulsowego przekazywane¬ go do obwodu tego uzwojenia przez przerywacz 8, przy czyim im wieksza jest czestotliwosc przerw w uzwojeniu impulsowym 7, czyli czestotliwosc sygnalu impulsowego, tym mniejsze jest oddzialy¬ wanie wytwarzanego przez to uzwojenie strumie¬ nia na strumien #r, wytwarzamy przez uzwojenie wzbudzajace 6, a wqc tym wiekszy jest sygnal wypadkowy- W wyniku wzajemnego oddzialywania strumieni av , warzonyeh przez uzwojenia 6 i 7 4 utworzony strumien wypadkowy indukuje wiec w uzwojeniu pomiarowym 9 sygnal napieciowy rosnacy ze wzrostem czestotliwosci. Na fig. 3 za¬ leznosc te przedstawia krzywa I. 5 Polaczone szeregowo z uzwojeniem wzbudzaja¬ cym 5 — uzwojenie Wzbudzajace 6 wytwarza po¬ przeczny strumien magnetyczny 0 prostopadly do poprzedniego, przy czym wzrost strumienia podluz¬ nego ^p odpowiadajacy wzrostowi czestotliwosci 10 sygnalu impulsowego powoduje w szczelinie po¬ wietrznej 11 wzrost oporu magnetycznego dla tego strumienia $ . Tym samym napiecie indukowane w uzwojeniu pomiarowym 10 prostopadlym do uzwojenia pomiarowego 9 maleje ze wzrostem cze- 15 stotliwosci sygnalu impulsowego, a jego przyklado¬ wy przebieg przedstawia krzywa II na fig. 3.W ten sposób analogowy przetwornik impulsów elektrycznych wedlug wynalazku realizuje równo¬ czesnie dodatnie i ujemne sprzezenie zwrotne za 20 pomoca jednego i tego samego ukladu magnetycz¬ nego, z którym sprzezone sa dwa wzajemnie pro¬ stopadle uzwojenia pomiarowe 9, 10. Charaktery¬ styki I i II sygnalu analogowego w funkcji czesto¬ tliwosci sygnalu impulsowego moga byc odpowied- 25 nio ksztaltowane przez dobór rodzaju materialu, wymiarów i ksztaltu przekladek 4 oddzielajacych zwore 3 od biegunów 2a i 2b plaszczowego rdzenia magnetycznego 1 oraz przez indukcyjnosc uzwoje¬ nia pomiarowego 7. 30 Analogowy przetwornik impulsów\ elektrycznych z dodatnim i ujemnym sprzezeniem zwrotnym we¬ dlug wynalazku moze miec zastosowanie zwlaszcza w ukladach automatycznej regulacji. 35 PL