Jako oprawke do laczenia pretów i rur z wlók¬ na szklanego zwiazanego zywica stosuje sie tuleje, której przekrój pierwotny jest okragly. Oprawke taka sciska sie, nadajac jej koncowy ksztalt ze¬ wnetrzny wielokatny, najlepiej szesciokatny lub szesciokatny o zaokraglonych krawedziach, nato¬ miast pretom lub rurom w miejscach lezacych w poblizu konców oprawki nadaje sie ksztalt stoz¬ kowy.Na rysunku uwidoczniono kilka przykladów wy¬ konania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny tulejkowej oprawki z wykrojem pewnych czesci, fig. 2 — jej widok, patrzac w kie¬ runku konca fig. 1 od strony lewej ku prawej, fig. 3 — przekrój podluzny z wykrojami niektórych czesci, fig. 4 — widok jej konca z fig. 3, patrzac od strony lewej ku prawej, fig. 5 — widok podluz¬ ny z góry i fig. 6 — równiez widok podluzny z góry, fig. 7 — widok z przodu, odpowiadajacy fig. 6, patrzac od strony lewej ku prawej, a fig. 8 — przekrój poprzeczny, odpowiadajacy fig. 6 wzdluz linii VIII—VIII na fig. 6* fig. 9 i 10 — przekroje podluzne, fig. 11 — widok podluzny i czesciowo przekrój, fig. 12 — widok z przodu, fig. 13, 13A i 13B przedstawiaja widoki z boku, a fig. 14 — widok z boku z wykrojami pewnych czesci.Wedlug fig. 1 i 2 oprawke metalowa stanowi tuleja 1, zaopatrzona ewentualnie na jednym z konców tulei w uszko 2, przeznaczone do przy¬ mocowywania oprawki np. do slupa. Tuleja 1 jest wykonana z metalu ciagliwego, np. stali, i posiada otwór 3 o okraglym przekroju i jednakowej sred¬ nicy na calej dlugosci tego otworu. Tuleja 1 jest zalozona na jeden koniec preta 4, wykonanego z wlókna szklanego zwiazanego zywica, przy czym linia 4A oznacza koniec preta, który jest umiesz¬ czony w tulei. Pret wystaje poza koniec tulei, któ¬ ry jest przeciwlegly wzgledem uszka 2. Pret 4 ma przekrój okragly i jednakowa srednice, która jest nieznacznie mniejsza od srednicy otworu 3 tulei 1, na skutek czego tuleja ma pasowanie su- wiiwe na precie. Tuleja 1 posiada czesc 1A, która jest umieszczona w poblizu uszka 2 i ma niewielka dlugosc w porównaniu z ogólna dlugoscia tulei.Taczesc 1A posiada zewnetrzna powierzchnie cy¬ lindryczna 5, a grubosc scianki tulei w tej czesci jest jednostajna. Grubosc scianki tulei 1 maleje na¬ stepnie stopniowo do miejsca, w którym pret 4 wystaje z tulei. Poniewaz otwór 3 tulei ma okragly przekrój poprzeczny, a srednice jednostajna na ca¬ lej dlugosci tulei, stopniowe wiec zmniejszenie grubosci tulei powoduje stopniowa zbieznosc po¬ wierzchni zewnetrznej 6. Tuleja 1 posiada wiec czesc cylindryczna 1A w poblizu uszka 2 i czesc, która posiada ksztalt stozka scietego i zajmujaca wieksza czesc ogólnej dlugosci tulei. Tuleja nie52223 musi jednak posiadac czesci o stalej grubosci scianki.Tuleja jest zaciskana na koncu preta 4 za po¬ moca pary szczek zaciskowych 7, które stanowia czesc narzedzia zaciskowego. Kompletne narzedzie 5 zaciskowe nie jest uwidocznione na rysunku. Na fig. 1 i 2 oprawka tulejkowa 1 jest pokazana w polozeniu miedzy dwiema szczekami 7 za pomoca których oprawka jest nastepnie zaciskana na pre¬ cie 4. Powierzchnia kazdej szczeki, mierzona ró- io wnolegle do osi preta 4, jest tego rodzaju, ze gdy tuleja 1 i wewnatrz niej pret 4 sa zalozone pra¬ widlowo miedzy szczekami 7, to obejmuja one ca¬ losc czesci zbieznej tulei 1, a czesc 1A tulei o je¬ dnostajnej grubosci scianki znajduje sie poza nimi. 15 Kazda szczeka 7 posiada trzy powierzchnie 8, a kazda powierzchnia 8. lezy w plaszczyznie równole¬ glej do osi podluznej otworu, utworzonego przez dwie szczeki, pfrzy czym podluzna osia jest os przebiegajaca wzdluz preta 4, gdy ten pret i jego 20 oprawka sa prawidlowo wstawione do narzedzia zaciskowego. Jak uwidoczniono na fig, 1, gdy tuleja 1 i jej pret 4 sa umieszczone miedzy dwoma szczekami, to poniewaz czesc tulei posia¬ dajaca cylindryczna zewnetrzna powierzchnie 5 21 lezy na zewnatrz szczek zaciskowych, ta czesc tulei nie podlega sciskaniu wywieranemu przez szczeki 7.Trzy powierzchnie zaciskowe 8 jednej szczeki 7 wspóldzialaja z odpowiednimi powierzchniami za- so ciskowymi drugiej szczeki, zmieniajac ksztalt okragly przekroju zbieznej czesci oprawki 1 na ksztalt szescioboczny. Ruch zblizania i oddalania obu szczek 7 odbywa sie pod katem prostym wzgle¬ dem podluznej osi preta 4, wskutek czego uklad rów- 35 nolegly szczek i ksztalt zbiezny oprawki 1 wspól¬ uczestnicza, jak wynika z fig. 1 w wytworzeniu wywieranej na tuleje sily sciskania, która otrzy¬ muje najwieksza wartosc na koncu zbieznej czesci tulei w poblizu uszka 2 (wiekszy koniec tulei) 40 i stopniowo maleje ku temu koncowi tulei, z któ¬ rego wystaje pret 4, gdzie sila sciskania jest naj¬ mniejsza. Naprezenia sciskajace wywierane przez tuleje 1 na pret sa w ten sposób najwieksze przy wewnetrznym koncu preta 4 i stopniowo maleja od 45 tego konca do miejsca, gdzie pret wystaje z tulei.Przez nadanie stozkowej czesci tulei 1 odpo¬ wiedniego kata zbieznosci i przyjecia dla szczek 7 odpowiedniej dlugosci skoku, mozna latwo osiag¬ nac to, ze na koncu tulei, gdzie wystaje pret 4, 50 cisnienie, wywierane przez szczeki na ten koniec tulei, jest równe lub prawie równe zeru. W ten sposób mozna uniknac naglego spadku lub przy¬ najmniej naglego zmniejszenia wartosci naprezen sciskajacych, przylozonych do preta przy otworze 55 oprawki 1 tzn. na tym jej koncu z którego wy¬ staje pret 4.Na fig. 3 i 4 uszko 2, uwidocznione na fig. 1 i 2, jest pominiete. Fig. 3 i 4 wyjasniaja inny sposób stopniowego zmniejszania cisnienia, wywieranego 60 przez oprawke na pret. Na fig. 3 i 4 oprawka 1 posiada otwór walcowy 3 o jednakowej srednicy na calej swej dlugosci. Równiez zewnetrzna po¬ wierzchnia tej oprawki jest walcowa i ma jedna¬ kowa srednice na calej swej dlugosci, natomiast 65 powierzchnie zaciskowe 8 sa tutaj zbiezae na -calej swej dlugosci, w przeciwienstwie od powtetochiti 8 na fig. 2, które sa równolegle.Fig. 5 uwidacznia oprawke 1, zacisnieta Aa pra¬ cie 4. Po zacisnieciu tuleja 1 posiada czesc 1A o stosunkowo malej dlugosci, która nie aostula scis¬ nieta i zachowuje w przekroju swój kutalt pier¬ wotny. Od wewnetrznego konca nieseisnietej czesci 1A tulei 1 do drugiego konca oprawki ksztalt jfcj w przekroju jest szescioboczny. Ta *zesc o ksltai- cie szesciobocznym ma na fig. 5 oznaczenie 10, i siega do tego konca oprawki 1, z którego wystaje p/ret 4, przy czym dlugosc boków saescioboku staje sie coraz krótsza w miare zblizania sie ku temu koncowi oprawki, z którego wystaje pret Na fig. 6—8 uwidoczniono oprawke 1 zacisnieta na precie 4, który, jak pokazano na rysunku, wy¬ staje z prawego konca tulei, bedacego jej wiekszym koncem. Na rysunku uwidoczniono równiez, ie pret wystaje z przeciwleglego konca tulei na bardzo mala odleglosc. Na rysunku uwidoczniono oprawke scisnieta na ksztalt zasadniczo szescioboezny w przekroju z zaokraglonymi narozami, eo zaznaczo¬ ne jest liczba 11 na fig. 8. Ksztalt szescioboezay, jak uwidoczniono na rysunku, zajmuje wieksza czesc dlugosci oprawki 1, przy czym plaszczyzny 16A uformowane przez sciskanie maja stopniowe wzrastajaca szerokosc w kierunku ku wiekszemu koncowi tulei. Plaszczyzny te wedlug Tysunku sa zakonczone w niewielkiej odleglosci od przylegle¬ go konca tulei 1 i ta czesc tulei, posiadajaca na fig. 6 oznaczenie 9, przebiegajaca od wewnetrznych konców plaszczyzn do przyleglego wiekszego konca tulei ma ksztalt walcowy o jednakowej grubosci scianki i stanowi niescisnieta tulei. Oprawka 1 jest umieszczona miedzy szcze¬ kami zaciskowymi, z których kazda posiada trzy powierzchnie zbiezne, przy czym dlugosci wzgledne szczek i tulei sa tego rodzaju, ze niescisnieta czesc tulei znajduje sie poza szczekami. Szczeki i tuleja sa tak umieszczone wzgledem siebie, ze odleglosc promieniowa miedzy kazda szczeka i sasiednia czescia tulei 1 stopniowo wzrasta od konca tulei znajdujacego sie na fig. 6 z lewej strony, ku przeciwleglemu koncowi tulei 4.Na fig. 9 i 10 uwidoczniono zastosowanie wyna¬ lazku w przypadku, kiedy jest pozadane zaciska¬ nie oprawki 1 na precie 4, przechodzacym calko¬ wicie przez te oprawke i wystajacym na obu jej koncach. Wedlug fig. 9 wspóldzialajace powierzch¬ nie szczek 7 i oprawki 1 odpowiadaja ukladowi wedlug fig. 1, jednakze na fig. 9 zbieznosc ze¬ wnetrznej powierzchni tulei jest podwójna,, przy czym zbieznosc jest skierowana, od srodka tclei 1 ku obu jej koncom. Szczeki posiadaja trójboezne równolegle powierzchnie i wspóldzialaja ze zbiez¬ nymi powierzchniami tulei dla, wytworzenia sci¬ snietej tulei posiadajacej ksztalt szescioboczny w przekroju, przy czym plaszczyzny szefcioboku przebiegaja od srodka tulei ku obu jej koncom lub blisko tych konców.Uklad wedlug fig. 10 odpowiada ukladowi we¬ dlug fig. 3, p|rzy czym oprawka 1 jest walcem o sciankach jednakowej grubosci i zewnetrznej po¬ wierzchni równoleglej do podluznej osi preta 4,52323 8 a powierzchnie zaciskowe 8 szczek 7 sa zbiezne.W ukladzie wedlug fig. 9 i 10 sila sciskania wy¬ wierana przez oprawke 1 na pret 4 jest najwiek¬ sza w srodku dlugosci preta i stopniowo maleje w miare zblizania sie ku koncowi preta, przy czym 5 sila sciskania na obu koncach tej oprawki, gdzie wystaje pret 4, jest najmniejsza. Zamiast .stoso¬ wania jednej pary szczek uwidocznionych na fig. 9 i 10, mozna stosowac takze dwie pary szczek.Oprawka 1 jest zasadniczo jednolita, moze byc 10 ona jednak, jezeli to jest pozadane lub konieczne, Utworzona z dwóch czesci.Na fig. 11 uwidoczniono przyklad laczenia za pomoca oprawki 1 dwóch pretów 4, przy czym koniec kazdego preta wystaje poza koniec tulei 1. 15 Oprawka jest tutaj dwuczesciowa i sklada sie z wewnetrznej czesci 13 i zewnetrznej czesci 14, osa¬ dzonych jedna w drugiej przesuwnie, na skutek czego powstaje element, który posiada otwór 15 0 przekroju okraglym na calej swej dlugosci i o 20 jednakowej srednicy, oraz zewnetrzna powierzchnie 16, która jest zbiezna stopniowo od srodka oprawki 1 do obu jej konców, dzieki czemu scianka tego elementu ma najwieksza grubosc w srodku dlu¬ gosci oprawki, a najmniejsza na koncach. Dwu- 26 czesciowa oprawka przedstawiona na fig. 11, jest zaciskana za ifrmoca pary szczek, o sciankach równoleglych, jak to uwidoczniono na fig. 2.Wedlug fig. 1 i 2 zewnetrzna powierzchnia 6 oprawki 1 jest zbiezna na calej dlugosci czesci so wstawione} pomiedzy szczeki 7 narzedzia zacisko¬ wego. Kat zbieznosci powierzchni zewnetrznej (mierzony jako kat nachylenia wzgledem osi opra¬ wki), jest maly i moze wahac sie np. od 0,25° do 1,75°, przy czym kat 1,0° jest najkorzystniejszy. 3B Oprawke metalowa moze stanowic tylko tuleja z metalu ciagliwego, która moze zawierac inna tu¬ leje i niektóre srodki do umocowania tulei zacis¬ nietej na precie lub rurze z wlókna szklanego, zwiazanego zywica z jakims innym elementem. M Te srodki laczace moga byc umieszczone na jed¬ nym koncu tulei lub tez moga byc umieszczone w pewnym miejscu miedzy dwoma koncami. Na fig. 1 przedstawiono tuleje 1 posiadajaca uszko 2 umiesz¬ czone na wiekszym koncu tulei, przy czym zasto- tf sowanie uszka na koncu tulei przeciwleglym wzgledem konca z którego wystaje pret, pozwala na uzycie oprawki metalowej jako czlona kranco¬ wego w ukladzie sieci napowietrznej kolei elek¬ trycznej lub trakcji trolejbusowej. Zamiast stoso- so wania w oprawce 1 uszka 2 uwidocznionej na fig. 1 moga byc zastosowane w niej inne elementy mo¬ cujace, uwidocznione na fig. 13, 13A i 13B. Na fig. 13 oprawka 1 posiada zacisk 19, na fig. 13A — czesc 20 o gwincie zewnetrznym, a na fig. 13B — M nasadke $1 o gwincie wewnetrznym. W kazdym przypadku pret 4 wystaje z przeciwleglego konca tulei 1.Fig. 14 przedstawia stosowanie wynalazku do podtrzymywania przewodu napowietrznego elek¬ trycznej sieci trakcyjnej. Zastosowane sa tutej dwie metalowe oprawki 1 z których kazda posiada zawiase 19, przy czym obie oprawki sa zacisniete na przeciwleglych koncach stosunkowo dlugiego, zawieszonego pionowo preta 4. Górna z posród dwóch oprawek jest polaczona z tuleja 22, zaci¬ snieta na poziomo ulozonym precie 4. Dolna z dwóch oprawek jest polaczona z zaciskiem 23 pod¬ trzymujacym przewód napowietrzny 24. Pr^t umie¬ szczony poziomo sluzy jako lina lancuchowa do podtrzymywania przewodu napowietrznego i prze¬ chodzi przez tuleje 22 na której jest zacisniety, wskutek czego wystaje z przeciwleglych konców.Górna oprawka jest polaczona przegubowo za po¬ moca zawiasy 19 z uchem 25 wystajacym z dolnej czesci tulei 22, przy czym przegubowe polaczenie pomiedzy dolna z posród dwóch oprawek i zacis¬ kiem 23 jest wykonane za pomoca zawiasy. Pod¬ czas pracy pret 4, zawieszony poziomo, jest pod¬ dany obciazeniu rozciagajacemu, a kazda z wysta¬ jacych czesci preta ulozonego poziomo jest obcia¬ zona na rozciaganie. Do zaciskania oprawki 1 na pionowo zawieszonym precie 4 korzystnie jest za¬ stosowac urzadzenie wedlug fig. 1 i 2. Tuleja 22 jest elementem dwuczesciowym typu uwidocznio¬ nego na fig. 11 i 12. Pret 4 jest zawieszony pio¬ nowo, oprawki stanowia zwieszak, a pret poziomy 4 i jego oprawki stanowia poprzeczki. PL