Pierwszenstwo: 08.IV.1964 Niemiecka Republika Demokratyczina Opublikowano: 3.1. 1967. 52274 KI. 21 a4, 35/14 MKP iiG UKD cKAi Twórca wynalazku: mgr inz. Klaus Zahnert ' tentowego| iffiafo w^jrcspillttl li Wlasciciel patentu: VEB Fetfnmeldewerk Arnstadt, Arnstadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Uklad polaczen do stabilizacji wysokich napiec pradu stalego, w szczególnosci do powielaczy elektronowych Wynalazek dotyczy ukladu polaczen do stabili¬ zacji wysokich napiec pradu stalego, zwlaszcza do powielaczy elektronowych, jakie znajduja zasto¬ sowanie na przyklad w aparatach fototelegraficz- nych.Znane sa uklady stabilizujace regulowane elek¬ troniczne, skladajace sie z lampy wlaczonej wzdluznie jako czlon regulacyjny i lampy wlaczo¬ nej poprzecznie, stanowiacej czlon pomiarowy i wzmacniacz, a poza tym zawierajace zródlo na¬ piecia porównawczego, najczesciej w postaci lampy stabilizujacej.W przypadku stabilizowania wysokiego napiecia pradu stalego, na przyklad 800 V, konieczne jest, przy znanych ukladach, laczenie szeregowo wiek¬ szej liczby stabilizatorów lub stosowanie specjal¬ nych stabilizatorów jarzeniowych, które jednak sa bardzo wrazliwe i wytrzymuja tylko niewielkie obciazenie.Znane jest równiez stosowanie do tego celu wiekszej liczby stabilizatorów niskonapieciowych, przy czym porównywanie napiec jest dokonywane nie w odniesieniu do napiec ujemnych, lecz do napiec dodatnich. Odwrócenie potencjalu odniesie¬ nia wymaga jednak odwrócenia fazy o 180°, co mozna uzyskac jedynie przez zastosowanie dodat¬ kowego stopnia wzmacniajacego, pracujacego na ogól jako wzmacniacz róznicowy, a poza tym ko¬ nieczny jest jeszcze dodatkowy stabilizator.Zadaniem wynalazku jest stworzenie ukladu 10 15 25 polaczen, w którym stosuje sie tylko jedna lampe wlaczona wzdluznie i jedna lampe wlaczona po¬ przecznie, stanowiaca stopien wzmacniajacy, a poza tym tylko jedna niskonapieciowa lampe stabilizujaca.Wedlug wynalazku zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze jako wzmacniacz stosuje sie lampe „o niewielkim pradzie", majaca bardzo niskie napiecie siatki ekranujacej, na przyklad 10 V, pracujaca w ukladzie o wspólnej siatce, przy czym stabilizator jest wlaczony w obwód siatki ekranujacej tej lampy. Do utrzymywania stalej wartosci napiecia siatki ekranujacej i siatki sterujacej wlaczona jest opornosc, która moze stanowic opornik omowy lub opornosc pólprzewod¬ nikowa, na przyklad dioda Zenera.Przyklad ukladu wedlug wynalazku jest przed¬ stawiony schematycznie na rysunku.Do zacisków 1 i 2 przylozone jest niestabiiizo- wane napiecie wejsciowe, na przyklad 1200 V.Jako lampa wzdluzna wlaczona jest lampa R51, a poprzecznie wlaczona jest lampa R52, która wedlug wynalazku pracuje jako lampa „o nie¬ wielkim pradzie" w ukladzie o wspólnej siatce.Pod pojeciem lampy „o niewielkim pradzie" ro¬ zumie sie lampe, która jako pentoda, wskutek niewielkiego napiecia siatki ekranujacej na przy¬ klad 10 V, posiada tylko niewielki prad anodowy, a na wielkiej opornosci wysciowej R3, na przyklad 2 MQ, daje duze wzmocnienie. W ten sposób 522743 52274 4 10 obok duzego wzmocnienia uzyskuje sie jedno¬ czesnie odwrócenie fazy, gdyz lampa pracuje w ukladzie o wspólnej siatce. Jezeli nastapi na przyklad zwiekszenie obciazenia na zaciskach 3 i 4, to przez dzielnik napiecia R3, R5 punkt pracy lampy R62 przesuwa sie w kierunku wstecz¬ nym. Wskutek tego zmniejsza sie spadek napiecia na opornosci Rl, a spadek napiecia na lampie Roi staje sie mniejszy. W ten sposób napiecie na zaciskach 3 i 4 wzrasta ponownie o odpowiednia wielkosc. W tym czasie napiecie na stabilizatorze St pozostaje stale.Stosunek obu opornosci R2 i R4 jest tak do¬ brany, ze zmiana napiec na siatce sterujacej i ekranujacej lampy R52 nie ma zadnego wplywu na przebieg regulacyjny. Przy zmniejszaniu sie obciazenia na zaciskach 3 i 4 uklad dziala odpo- wiedno w odwrotnym kierunku. PL