Pierwszenstwo: 25.1.1963 Opublikowano: 8. X. 1966 Niemiecka Republika Federalna 51984 KI 5 c, 10/01 MKP Twórca wynalazku Dr inz. Arnold Haarmannr Dortmund-Gartenstadt } (Niemiecka Republika Federalna) wlasciciel patentu: Obudowa górnicza zlozona z czlonów wedrujacych Przy zastosowaniu obudowy górniczej zlozonej z czlonów wedrujacych zwalnia sie poszczególne czlony z rozparcia miedzy stropem a spagiem w ce¬ lu podciagania ich do ociosu. W przypadku pokla¬ dów o duzym nachyleniu w trakcie przesuwania obudowy do przodu zachodzi obsuwanie sie jej w dól.Znane jest obustronne wyposazenie czlonów we¬ drujacych w prowadnice slizgowe nadajace im wlas¬ ciwy kierunek przesuwu, przy czym czlony opieraja sie jeden o drugi w celu zapobiegania obsuwaniu sie obudowy. Okazalo sie jednak, ze zwlaszcza w dolnej czesci obudowy powstaje nadmierny wza¬ jemny docisk czlonów, prowadzacy do ich uszkodze¬ nia lub uniemozliwiajacy ich przesuwanie. W wy¬ robiskach o jeszcze wiekszym nachyleniu, czlony zwolnione z rozparcia maja sklonnosc do pochylania sie i wywracania. Aby tego uniknac proponowane jest stosowanie prowadnic slizgowych równiez i w górnej czesci czlonów, powyzej srodka ciez¬ kosci, na przyklad na wysokosci stropnic. Pomija¬ jac wysoki koszt tego rodzaju rozwiazania, trud¬ nosci, o których byla mowa, wystepuja tu w wyz¬ szym jeszcze stopniu.Wedlug wynalazku unika sie tych ujemnych cech obudowy górniczej zlozonej z czlonów wedrujacych, zwlaszcza z czlonów zaopatrzonych w przesuwniki polaczone z przenosnikiem scianowym lub inna pod¬ pora, przez zastosowanie elementów stabilizuja¬ cych w ksztalcie litery U, których podstawa rów- 10 15 20 25 nolegla do przenosnika scianowego jest z nim zwia¬ zana, a ramiona sa polaczone z czlonem obudowy.Z chwila poluzowania czlon wykazuje sklonnosc do zeslizgiwania sie po pochylosci, ale aby sie zeslizgnac musialby odgiac ramiona elementu sta¬ bilizujacego. Przy odpowiednim zwymiarowaniu tych ramion i doborze odpowiedniego tworzywa, mozna obsuwanie sie czlonów calkowicie opanowac i utrzy¬ mac w dopuszczalnych granicach, riie zmniejszajac ich zdolnosci do dopasowania sie do nierównosci stropu lub spagu. Element stabilizujacy w ksztalcie litery U przeciwdziala równiez sklonnosci czlonów do pochylania sie. Aby czlon mógl sie pochylic musialoby nastapic zwichrowanie ramion przez skre¬ cenie podstawy litery U. I tu odpowiednie zwymia- rowane tych elementów oraz dobór materialu po¬ zwalaja na calkowite opanowknie sklonnosci do pochylania, nie zmniejszajac przy tyin zdolnosci czlonów do dopasowania sie do nierównosci stfopu lub spagu.Czlon obudowy jest przesuwny w ramionach ele¬ mentu stabilizujacego. Pozwala to na swobodne do¬ ciaganie czlona do przenosnika w trakcie stabili¬ zujacego dzialania tego elementu. Przesuwne pola¬ czenie ramion elementu stabilizujacego z czlonem obudowy moze byc przestawne w pionie przynaj¬ mniej po stronie jednego ramienia. Na przyklad ramie moze byc przepuszczone przez ucho zamoco¬ wane na czlonie obudowy przestawnie w pionie.Przez odpowiednie ustawienie w pionie jednego 51084MW* 3 4 ucha w stosunku do drugiego mozna elementowi stabilizujacemu nadac wstepne naprezenie w kie¬ runku przeciwdzialajacym pochylaniu sie czlona.Przez odpowiednie przestawianie w pionie miejsc polaczenia, mozna wstepne naprezenie dostosowac do stopnia nachylenia pokladu. Równiez bez prze¬ stawiania w pionie mozna osiagnac wstepne napre¬ zenie ramion jezeli sa one z góry zwichrowane przez skrecenie podstawy litery U w osi tej podstawy.Ponadto jest pozyteczne przymocowanie elemen¬ tów stabilizujacych do przenosnika wahliwie w sto¬ sunku do osi podstawy. Pozwala to na pokonywanie nierównosci spagu bez wywolania naprezen w ra¬ mionach elementu stabilizujacego. Przymocowanie podstawy elementu stabilizujacego do przenosnika lub innej podpory dokonuje sie korzystnie przez objecie jej w dwóch uchach, a zwlaszcza korzystne jest jezeli ucho znajdujace sie w kierunku upadu ma podluzny otwór. Takie rozwiazanie pozwala na nieznaczne odchylanie przenosnika od podstawy elementu stabilizujacego. Na przyklad wówczas, gdy przenosnik dostosowany jest do ociosu nie w calosci lecz odcinkami. Nie wplywa to praktycz¬ nie na zmniejszenie przeciwdzialania elementu sta¬ bilizujacego obsuwaniu sie lub pochylaniu czlona obudowy.Ponizej opisane sa dwa przyklady wykonania obudowy wedlug wynalazku w oparciu o rysunek, którego fig. 1 przedstawia widok z góry czlona wedrujacego i fragmentu przenosnika, fig 2 — wi¬ dok boczny czlona wedrujacego od strony prze¬ nosnika, fig. 3 — widok boczny fragmentu prze¬ nosnika i elementu stabilizujacego w postaci litery U w innej odmianie wykonania.Czlon 1 zaopatrzony jest w plyte podstawowa 2 i stojace na niej cztery hydrauliczne stojaki 3* Z plyta 1 za pomoca pretów 4 zwiazana jest stopa 5 przedniego stojaka 6. Stopa ta zawiera otwór prze¬ lotowy. Glowice i stropnice osadzone na stojakach 3 i 6 nie zostaly uwidocznione na rysunku. Na ply¬ cie 2 zamocowany jest przesuwnik 7 podwójnego dzialania, którego tloczysko przechodzace przez otwór w stopie 5 stojaka 6 jest przymocowane do przesuwnika 8.Element stabilizujacy w ksztalcie litery U jest w calosci oznaczony jako pozycja 9. Sklada sie on z podstawy 10 oraz z dwóch prostopadlych do podstawy ramion 11 i 12. Jest on wykonany z pre¬ ta o przekroju okraglym lub o innym odpowiednim profilu. Profile oraz tworzywo do jego wykonania znane sa np. z budowy samochodów. Podstawa 10 jest przymocowana do przenosnika 8 lub do innej odpowiedniej podpory za pomoca uch 13, 14. Wo¬ bec czego ramiona U, 12 sa uchylne wraz z pod¬ stawa 10 wzgledem osi tej podstawy. Ucho 13 usta¬ wione w kierunku upadu zaopatrzone jest w pod- dluzny otwór umozliwiajacy nieznaczne odchylanie podstawy 10 od przenosnika 8 w plaszczyznie rów¬ noleglej do spagu. Taka zdolnosc odchylania jest celowa wówczas, gdy podsuwanie przenosnika do ociosu nastepuje nie w calosci lecz odcinkami.Ramiona 11 i 12 elementu 0 sa polaczone z czlo¬ nem obudowy za pomoca plyt 15, 16, które moga byc zamocowane na czlonie obudowy 1 przesta¬ wnie w pionie w sposób nie uwidoczniony na ry¬ sunku. Równiez plyty te moga byc zaopatrzone 5 w szereg otworów do umieszczenia ramion U i 12 na róznej wysokosci. Odpowiedni wybór wysokosci zamontowania ramion U, 12 na czlonie obudowy 1 pozwala na uzyskanie wymaganego wstepnego naprezenia elementu stabilizujacego 9.W odmianie wykonania przedstawionej na fig. 3 ramiona 11, 12 elementu stabilizujacego 9 nie leza w jednej plaszczyznie fecz sa zwichrowane przez skrecenie podstawy w jej osi. Te droga mozna rów¬ niez osiagnac wstepne naprezenia elementu stabili¬ zujacego bez wprowadzenia ramion 11, 12 na rózne wysokosci w czlonie obudowy 1.Wynalazek nie ogranicza sie do czlonów wedru¬ jacych o czterech stojakach jak to przedstawiono jedynie przykladowo, lecz moze byc zastosowany do tak zwanych stojaków slupowych albo do sto¬ jaków wedrujacych pojedynczych jak równiez mo¬ ze byc stosowany zarówno do stojaków hydraulicz¬ nych jak i ciernych dowolnej budowy. PL