Opublikowano: 22.VIII.1966 51902 2Az Allegr MKP G 01 r M\W UKD piSLfOTEKAf Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Tomasz SluSzkiewicz, dr inz. Stanislaw Bednarek, dr inz. Adam Komarzewski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut" Oddzial w Warszawie Przedsiebiorstwo Panstwowe Warszawa (Polska) Uklad pomiarowy do pomiaru pradu prostownika przy uzydu przekladników pradu przemiennego Uklad pomiarowy do pomiaru pradu prostownika na przyklad jonowego przy uzyciu przekladników pradu przemiennego jest przeznaczony do pomiaru nastepujacych pradów prostownika: sumarycznego pradu na przyklad w katodzie prostownika, przery¬ wanych pradów jednokierunkowych w poszcze¬ gólnych zaworach na przyklad w anodach. Uklad daje równiez uzyteczny sygnal gdy nastapi zaplon zwrotny.Znane sa uklady pomiaru pradu prostowników za pomoca zamontowanych w obwodzie obciazenia transduktorów, które posiadaja duza stala czasowa i dzialaja z opóznieniem i dlatego nie sa odpowied¬ nie dla sterowania prostownikiem. Stosuje sie je ze wzgledu na potrzebe odizolowania ukladu pomiaro¬ wego od obwodu glównego.Znany sposób pomiaru pradu w katodzie prostow¬ nika za pomoca boczników jest niekorzystny, gdyz uniemozliwia odizolowanie obwodu pomiarowego od obwodu silowego. Pomiar pradu w anodach prostownika napotyka na zasadnicze trudnosci.Zastosowanie znanych ukladów obwodów wtór¬ nych, które spotyka sie w energetyce przy pomiarze pradu przemiennego, jest dla pomiaru pradu prze¬ rywanego na przyklad w szynach anod prostowni¬ ków energetycznych calkowicie nieprawidlowe ze wzgledu na zasade dzialania przekladnika pradowe¬ go, który transformuje jedynie skladowa zmienna pradu. Zastosowanie bowiem w anodach prostowni¬ ków tych ukladów daloby wynik obarczony bardzo 10 15 25 80 duzymi bledami z powodu podmagnesowania rdze¬ nia przekladnika skladowa stala pradu pierwotne¬ go i braku skladowej stalej w pradzie wtórnym.Niedogodnosci znanych sposobów pomiaru pradu prostowników usuwa uklad pomiarowy do pomia¬ ru przerywanego pradu jednokierunkowego wedlug wynalazku, którego istota polega na zastosowaniu w obwodzie wtórnym przekladników prostowników polaczonych szeregowo z obciazeniem na przyklad przyrzadem, przy czym prostownik jest tak wlaczo¬ ny, aby przeplyw wtórny przekladnika zawieral skladowa stala w takiej samej wartosci jak przeplyw pierwotny, lecz o przeciwnym znaku.Skladowa ta kompensuje podmagnesowanie rdze¬ nia spowodowane skladowa stala pradu pierwotnego, w wyniku czego mozliwy jest prawidlowy pomiar wartosci skutecznej, sredniej i chwilowej przery¬ wanego pradu pierwotnego oraz sumowanie pra¬ dów w obwodach wtórnych odizolowanych od ob¬ wodu glównego.Prostowniki pracujace w ukladzie o wymuszonym pradzie przerywanym sa narazone na przepiecia i przetezenia, szczególnie w przypadkach zwarc awaryjnych i zaplonów zwrotnych.Obwody zabezpieczen wchodzace w sklad ukladu pomiarowego do pomiaru przerywanego pradu jed¬ nokierunkowego wedlug wynalazku chronia pro¬ stowniki przed uszkodzeniem i zapewniaja trwala prace ukladu. 51*028 SlfOt 4 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym rozwiazaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu pomiaru pra¬ du w przewodzie Jednej anody jonowego prostowni¬ ka energetycznego, a fig. 2 — przedstawia uklad sumowania pradu dla prostownika trójdrogowego.Na schematach tych pokazano prostownik 1, który jest zasilany z transformatora prostowniczego 2 przez przewód, na którym jest zalozony przekladnik pradowy 3 (fig. 1 i fig. 2).W obwodzie wtórnym przekladnika 3 szeregowo z amperomierzem na prad staly na przyklad ampe¬ romierzem magnetoeiektrycznym jest wlaczony prostownik 5 najlepiej krzemowy lub germanowy.Równolegle do zacisków wtórnych k i 1 przekladni¬ ka 3 jest wlaczony opornik 7 i kondensator 6, które sluza do zmniejszenia przepiec na prostowniku w okresie jego zaworowej pracy, przy czym war¬ tosci pojemnosci i opornosci sa tak dobrane, ze nie powoduja przekroczenia dopuszczalnych bledów po¬ miaru. Odbiornik 8 pradu wyprostowanego jest po¬ laczony z katoda prostownika i zaciskiem zero¬ wym transformatora.Dzieki opisanemu ukladowi prawidlowy pomiar pradu jest dokonywany na tej zasadzie, ze zwiazek miedzy skladowa stala a skladowa zmienna w pra¬ dzie wtórnym przekladnika jest taki sam, jak zwia¬ zek miedzy skladowa stala i skladowa zmienna w pradzie pierwotnym. Skladowa zmienna w prze- kladniku transformuje sie prawidlowo, a zawory w obu obwodach pierwotnym i wtórnym przepusz¬ czaja prad tylko w jedna strone i powoduja poja¬ wienie sie skladowej stalej, która jest równa war¬ tosci sredniej sprostowanej kazdego z pradów. A za¬ tem w obu, uzwojeniach przekladnika plyna prady o takiej samej, lecz przeciwnie skierowanej sklado¬ wej stalej, które nie dopuszczaja do jego podma- gnesowania. Obwody zabezpieczen zlozone z opor¬ nika i kondensatora chronia diody przed uszko¬ dzeniem.W przypadku potrzeby pomiaru calkowitego pra¬ du obciazenia prostowników wielofazowych w kaz- l dej anodzie jest zainstalowany uklad podobny do pokazanego na fig. 1.W wtórnych obwodach przekladników przepro¬ wadza sie sumowanie pradów na przyklad wedlug przedstawionego na fig. 2 schematu sumowania pra¬ du dla prostownika trójfazowego.Opisany uklad umozliwia otrzymanie nieobarczo- nego opóznieniem sygnalu elektrycznego odizolo¬ wanego od obwodu glównego i bedacego miara pra¬ du obciazenia prostownika, przy czym "równoczesnie jest mozliwa kontrola pradu oddzielnie dla kazdej anody, a dodatkowo mozna uzyskac potrzebne dla zabezpieczenia prostownika energetycznego sygnaly od pradów zwarc i od zaplonów zwrotnych. PL