Przedmiotem niniejszego wynalazku jest przy¬ rzad do badania i rejestracji tetna, wyposazany w czuly manometr (niikrotmainometr), sprzezony z przeslona przeslaniajaca oraz w element foto- elektryczny, na który pada staumien swietlny czes¬ ciowo przesloniety przez przeslone, powodujac zmiany pradu plynacego w obwodzie fotoelementu odpowiednie do zmian cisnienia w mikromano- metrze.Znane sa urzadzenia do badania i rejestracji te- tena sposobem bezposredniego przeniesienia zmian cisnienia tetnicy lub zyly na przyrzad pomiarowy, na przyklad urzadzenia wyposazone w element piezoelektryczny z czescia ruchoma opierajaca sie na tetnicy, ikftórej pulsacje powoduja sciskanie ele¬ mentu i odpowiednie zmiany pradu w jego obwo¬ dzie rejestrowane za pomoca znanych urzadzen re¬ jestracyjnych, na przyklad elektrokardiografu.Inny rodzaj urzadzenia dzialajacego na podo¬ bnej zasadzie jest wyposazony w zespól plytek, stanowiacych ruchome okladki kondensatora, które wskutek ucisku wywolanego tetnem powoduja zmiane jego pojemnosci i odpowiednie zmiany pradu, wzmacnianego i rejestrowanego za pomoca elektrokardiografu.Zasadnicza wada tych wszystkich urzadzen do bezposredniego badania i rejestracji tetna jest brak mozliwosci zastosowania ucisku wzorcowego na tetnice lub zyle, którego wielkosc ma znaczny wylyw na amplitude i ksztalt badanej fali tetna, 2 jak równiez stosunkowo duza bezwladnosc przy¬ rzadów znieksztalcajaca wyniki pomiaru.Znany jest równiez sposób sfigmo-oscylogrfi- czny badania i rejestracji tetna, polegajacy na ¦ ucisku tetnicy lub zyly w miejscu badanym za po¬ moca mankietu pneumatycznego polaczonego z ele- ktromanometrem, którego wskazania sa przenoszo¬ ne na element piezoelektryczny lub kondensator, powodujac odpowiednie zmiany pradu plynacego w w jego obwodzie.Zaleta tego sposobu badania tetna jest mozli¬ wosc zastosowania ucisku wzorcowego o scisle ok¬ reslonej wartosci, umozliwiajaca pomiar cisnie¬ nia tetna przez porównanie go z wahaniami cisnie- 18 nia wzorcowego, jednak wada znanych urzadzen do jego stosowania jest diuza bezwladnosc tej czes¬ ci przyrzadu, który sluzy do przeniesienia pneuma- iyczno-elektrycznego, zmniejszajaca czulosc pomiaru Ponadto okazalo sie ze czestotliwosc drgan wla- 20 snych tych przyrzadów na tyle malo rózni sie od czestotliwosci drgan tetna, ze powoduje znie¬ ksztalcenie wyników pomiaru.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa przyrzad do badania i rejestracji tetna sposobem sfigmo- * oscylograficznyni, zlozony z przeslony sprzezonej z mikromanometrem, który wlaczony jest do man¬ kietu pneumatycznego, powodujac zmiany stru¬ mienia swiatla padajacego na element fotoelektry- czny odpowiednie do zmian cisnienia w mankie- 30 cie oraz scisle zalezne od nich wahania pradu w 5180851808 3 obwodzie elektrycznym do którego jest wlaczony fotoelement. Dzieki temu uzyskuje sie uklad prze- miesienlia zmian cisnienia na zmiany pradu elektry¬ cznego o rniniinalnej bezwladnosci, a tym samym odpowiednio wysokiej czulosci.Ponadto okazalo sie, ze czestotliwosc drgan wla¬ snych tak zbudowanego przyrzadu jestt na tyle wy¬ soka, ze nie ma wplywu na odtwarzanie drgan fali tetna i nie powoduje znieksztalcenia wyników pomiaru.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat przy¬ rzadu do badania tetna w przekroju podluznym, fig. 2 — zespól wykresów ilustrujacych zaleznosc fali tetna od wartosci cisnienia wzorcowego, fig. 3 —zespól wykresów polikardfiograficznych, fig. 4 — schemat pomiaru cisnienia tetna przez porównanie z cisnieniem wzorcowym.Przyrzad do badania i rejestracji tetna sposobem sfigmo-oscylografiicznym przedstawiony na fig. 1 sklada sie z nastepujacych podstawowych zespolów: z mankietu pneumatycznego 1, z fototensiografu, sluzacego do przeksztalcania zmian cisnienia na zmiany pradu elektrycznego oraz ze znanego urza¬ dzenia rejestrujacego, na przyklad z elektrokardio¬ grafu 2.Fototensjograf przyrzadu sklada sie z mikroma- nometru 3, stanowiacego w przykladowym rozwia¬ zaniu przedstawionym na rysunku aneroid i po¬ laczonego za pomoca krócca 4 przez wielodrozny zawór 5 i przewód 6 z mankietem pneumatycznym loraz sprzezonego za pomoca popychacza 7 i dzwi¬ gni & z przeslona 9, przeslaniajaca lub odslaniajaca strumien swiatla emitowany przez zarówke 10.Zarówka 10 jest osadzona w oprawce 11, polaczo¬ nej z oslona 23, zaopatrzona w szczeline 24 i wla¬ czona do zasilacza 12, na przyklad baterii lub aku¬ mulatora za posrednictwem -wlacznika 13. W obu¬ dowie 17 fototensjografu jest umieszczony element fotoelektryczny 14, na przyklad fotoogniwo w ten sposób, ze pada na niego czesc strumienia swietl¬ nego O odslonieta przez przeslone 9, przy czym zaciski 15 elementu fotoelektrycznego 14 sa po¬ laczone przewodami 16 z elektrokardiografem 2.Obudowa 17 fototensjografu jest ponadto wyposa¬ zona w okienko kontrolne 18 oraz w osadzony prze¬ suwnie w jej prowadnicach 20 i przesuwany za po¬ moca sruby 21 suwak 15, w którym jest osadzona wahliwie dzwignia 8 z przymocowana do niej prze¬ slona 9. Suwak 15 sluzy przy tym do regulacji za¬ kresu drgan strumienia swietlnego.W celu uzyskania duzej czulosci przyzadu man¬ kiet 1 powinien miec korzystnie wewnetrzna blone, stykajaca sie z tetniaca lub zyla cienka i elastyczna, natomiast zewnetrzna powloke stosunkowo gruba, zas przewód 6 laczacy ten mankiet z zaworem 5 powinien byc stosunkowo krótki.Zawór wielodrazny 5 laczy mankiet pneumaty¬ czny z niikromanottnetrem 3, z pompka gruszkowa 22, s.uzaca do napelniania go powietrzem oraz z ma¬ nometrem kalibrujacym 29.Sposób uzycia przyrzadu do badania i rejestra¬ cji tetna wedlug wynalazku jest nastepujacy.Mankiet 1 zaklada sie na konczynie lub szyi w 10 19 30 35 40 45 50 55 65 miejscu badania tetna zwrócony cienka powloka do tetnicy lub zyly. Nastepnie wypelnia sie go po¬ wietrzem za pomoca pompki grus#QQiwej 92, az do uzyskania wlasciwego cisnienia. Puisacja cisnienia w tetnicy lub zyle jest przenoszona przez czynnik pneumatyczny (powietrze) na mifcromanometr 3 po¬ wodujac odpowiednie drgania popy^haeaja 7. Drga¬ nia te sa nastepnie przenoszone fgTggg dzwignie 8 na przeslone 9 powodujac odjpowiednoo powieksza¬ nie lub zmniejszanie gtamimienia swaetjnego , emi¬ towanego przez zarówke 10 i przechodzacego przez szczeline 24.Strumien swietlny padajac na element fotoele¬ ktryczny 4, powoduje odpowiednie do jego zmian wahania pradlu, plynacego w jego obwodzie, które przenoszone sa nastepnie z zacisków 15 przez prze¬ wody 16 na urzadzenie rejestrujace na przyklad elektrokardiograf 2, ulmozliwiajacy badianie tetna wraz z równoczesnym badaniem elektro- i fono¬ graficznym.Fig. 3 przedstawia zespól wykresów polikardio- grafiicznych, odpowiadajacych schorzeniu serca, przy czym krzywa 25 wykresu odpowiada badaniu elektrokardiograficznemu, krzywe 26 i 27 bada¬ niom fonokardiograficznym o róznych czestotli¬ wosciach, a krzywa 28 badaniu sfigmooscylogra- ficznemu tetna dokonanemu za pomoca przyrzadu wedlug wynalazku.Przyrzad wedlug wynalazku umozliwia wywie¬ ranie róznych nacisków wzorcowych na tetnice, przy czym fig. 2 — przedstawia zaleznosc ksztaltu i amplitudy odczytywanej fali tetna 28 od cisnienia wzorcowego wywieranego w mankiecie, którego wartosc powiekszana przez wpompowywanie po¬ wietrza za pomoca pompki gruszkowej 22 wzra¬ sta od 10 mm Hg do okolo 130 (mm Hg. Rrzedsta- /Wiony na fig. 2 zespól wykresów umozliwia przy tym okreslenie i zarejestrowanie sposobem bez¬ krwawym cisnienia tetniczego krwi, jak równiez pomiar wajian cisnienia tetniczego, a posrednio równiez wahan wydatku objetosciowego serca.W tym celu równolegle do mankietu 1 wlacza sie przez zawór trójidrozny 5 manometr kalibruja¬ cy 29. Pierwsza czesc pomiaru tetna wykonywana w sposób opisany poprzeidnio i rejestrowana za po¬ moca elektrokardiografu przedstawiona jest w le¬ wej czesci wykresu na fig. 5. Druga czesc pomiaru polega na nacisnieciu reka mankietu 1 i odczytaniu odpowiedniej wartosci cisnienia na manometrze 29, przy czym wartosc ta jest równoczesnie rejestro¬ wana na krzywej 30 w prawej czesci wykresu na fig. 5. Porównujac na wykresie (fig. 5) wysokosc krzywej 25 odpowiedniemu cisnieniu tetniczemu z wysokoscia krzywej cisnienia wzorcowego odczy¬ tanego równoczesniie na manometrze 29 mozna okreslic wartosc mierzona cisnienia tetna.Badania wykazaly, ze przyrzad wedlug wynalaz¬ ku umozliwia dokonywanie pomiaru cisnienia z czuloscia 1 mm slupa wody, dzieki czemu moze byc stosowany równiez do pomiaru tetna zylnego.Przyrzad do badania i rejestracji tetna wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza w klinikach kardiologicznych i dzieciecych.51808 PL