Pierwszenstwo: 02.VII.1963 Szwajcaria Opublikowano: 15.VIII.1968 51795 KI. w », s/ni- ~7* Wa} ffo^ MKP B 23 b UKD BIBLIOTEKA Urzedi Patentowego] Twórca wynalazku i Andre Bechler, Moutier (Szwajcaria) wlasciciel patentu: Automat tokarski Wynalazek niniejszy dotyczy automatu tokar¬ skiego z imakiem narzedziowym umieszczonym na saniach lub na wahaczu z kilkoma wahlarzowato umieszczonymi jarzmami suportów narzedzio¬ wych, przy czym ruchy narzedzi, zamocowanych w imaku narzedziowym lub na jarzmach supor¬ tów narzedziowych, wzdluz prowadnic, które glówna os przecinaja co najmniej w przyblizeniu pod katem prostym, sterowane sa za pomoca osa¬ dzonych na walku rozrzadczym krzywek tarczo¬ wych.Celem wynalazku jest zwiekszenie liczby narze¬ dzi, które moga byc wprowadzone do pracy pod¬ czas jednego cyklu obróbkowego. Takie zadanie nie jest latwe do rozwiazania, gdyz w nowoczes¬ nych automatach tokarskich bedace do dyspozycji miejsce dla imaka narzedziowego i uruchamiaja¬ cych go elementów wydaje sie byc wykorzystane do maksimum.Zaproponowane przez wynalazek rozwiazanie polega na tym, ze co najmniej jedno z jarzm su¬ portów narzedziowych jest przystosowane do na¬ dawania imakowi narzedziowemu ruchu, za po¬ moca którego jedno zamocowane w nim narzedzie jest wyprowadzane z polozenia roboczego, a jed¬ noczesnie inne zamocowane w nim narzedzie do¬ prowadzane jest do polozenia roboczego.Na rysunku przedstawiony jest przyklad wyko¬ nania wynalazku. W celu nie przeciazania rysun¬ ku zbytecznymi szczególami, nie sa pokazane na 2 nim wszystkie imaki narzedziowe i ich mechaniz¬ my sterownicze. Fig, 1 jest rzutem z przodu w kie¬ runku osi glównej automatu i pokazuje elementy ruchome w pierwszym polozeniu roboczym, fig. 2 5 jest odpowiadajacym czgseiowym rzutem z góry, fig. 3 — czesciowym rzutem z boku w czescio¬ wym przekroju plaszczyzna oznaczona linia III— —III na fig. 2, a fig. 4 i 5 sa rzutami podobnymi do przedstawionych na fig. 1, które pokazuja jed- 10 nakze dwa inne polozenia robocze elementów ru¬ chomych.Na rysunku liczba 1 oznaczono kadlub wrzecien- nika lub podtrzymki automatu tokarskiego. Jarzma 2 i 3 suportów narzedziowych, na których zamo- 15 cowane sa noze tokarskie 4 lub 5, sa umieszczone wachlarzowato na kadlubie wrzeciennika. Na ka¬ dlubie tym jest równiez osadzony na czopie lo¬ zyskowym 7 wahacz 6, a na nim po jednej stro¬ nie glównej osi A, jest w zwykly sposób osadzo- 20 ny imak narzedziowy 8, w którym zamocowany jest nóz tokarski 9. Krzywki tarczowe 10 i 11, które osadzone sa na stale na walku rozrzadczym 12, wykonujacym jeden obrót na cykl roboczy, dzialaja jedna po drugiej dociskane sprezyna l8 25 do popychaczy krzywkowych 13, 14, które nastaw¬ nie sa zamocowane, na wahaczu 6, w celu stero¬ wania ruchami noza tokarskiego 9, oraz zamoco¬ wanych na specjalnym imaku nozowym 17 nozy tokarskich 15, 16 wzdluz prowadnic, które two- 30 rza z glówna osia A co najmniej w przyblizeniu 5179551795 kat prosty. Inne nie pokazane na rysunku tarcze krzywkowe, które równiez osadzone sa na walku rozrzadczym 12, dzialaja za pomoca dobrze zna¬ nych mechanizmów, do kazdego z których nalezy popychacz 19, dzwignia wahliwa 20 i urzadzenie 5 nastawcze 21 ze sruba mikrometryczna, na jarzma 2 i 3 suportów narzedziowych, a to w celu ste¬ rowania ruchami nozy tokarskich 4 i 5 wzdluz prowadnic, które przecinaja os glówna A pod ka¬ temprostym. 10 Noze tokarskie 15, 16 sa zamocowane jeden nad drugim w specjalnym imaku narzedziowym 17 i wchodza do pracy jeden po drugim, a miano¬ wicie przed nozem tokarskim 4, w kazdym cyklu obróbki. Imak narzedziowy 17 jest uksztaltowany 15 w postaci dwuramiennej dzwigni, która za po¬ moca czopa lozyskowego 22 osadzona jest na wa¬ haczu'* 6. Umieszczona w nieprzelotowym otworze wahacza 6 sprezyna 23 za posrednictwem tloczka 24 dziala w taki sposób na imak narzedziowy 17, 2o ze na jego czesci 17a przestawiana sruba nastaw- cza 25 jest dociskana do wystepu 6a wahacza 6, a to w celu wyznaczania pierwszego polozenia ro¬ boczego imaka nozowego 17. W tym przedstawio¬ nym na fig. 1 polozeniu roboczym krawedz tnaca 25 dolnego noza tokarskiego 16 znajduje sie na tej samej wysokosci co os glówna A.Zmiana polozenia imaka narzedziowego 17, któ¬ ra powinna nastapic, aby krawedz tnaca górnego noza tokarskiego 15 zostala doprowadzona do po- 30 ziomu osi glównej A, jest w ten sposób dokony¬ wana, ze wystep 2a jarzma 2 suportu nozowego, za pomoca dwuramiennej dzwigni 26, która w miejscu 28 ulozyskowana jest na wahaczu 6, dziala na imak narzedziowy 17 wówczas, gdy wy- 35 konuje on pierwsza czesc swego suwu, za pomoca którego zamocowany w nim nóz tokarski zostaje doprowadzany do swego roboczego polozenia. Na¬ stepnie ruch ten za pomoca wystepu 2a zostaje przenoszony na element 26a dzwigni 26 i za po- 40 moca jej elementu 26b zostaje przekazywany dalej na srube nastawcza 27, która umieszczona jest na czesci 17b imaka narzedziowego, i w ten sposób umozliwione zostaje pionowe przestawienie kra¬ wedzi tnacej znajdujacego sie w polozeniu robo- 45 czym noza 15.Polozenie to jest pokazane na fig. 4. Latwo za¬ uwazyc, ze gdyby wahacz 6 zostal poruszony wów¬ czas, gdy narzedzie 15 znajduje sie w polozeniu roboczym, to nie nastapi zadne jego przemiesz- 50 czenie pionowe; z tych wzgledów powierzchnia 26c, na która dziala wystep 2a ma ksztalt luku kolowego, którego srodek znajduje sie na osi wa¬ han wahacza 6, a co jest widoczne z fig. 4. W od¬ mianie wykonania wynalazku wspólsrodkowa g5 z osia 7 powierzchnia moze byc umieszczona na wystepie 2a, a wówczas dzwignia 26 musi byc zaopatrzona w zwykly wystep dotykowy.Nalezy jeszcze nadmienic, ze podczas drugiej czesci ruchu doprowadzajacego narzedzie jarzmo 60 2 suportu narzedziowego dziala dokladnie w taki sam sposób na imak narzedziowy 17, jak i pod¬ czas pierwszej czesci tego ruchu, ale teraz w tym celu azeby odsunac nóz tokarski 15 od przedmiotu obrabianego W i doprowadzic do tegoz przedmio- 65 tu obrabianego zamocowany w jarzmie nóz tokar¬ ski 4. Przed powrotem jarzma 2 suportu narze¬ dziowego do jego pokazanego na fig. 1 polozenia wyjsciowego, wahacz 6 za pomoca sprezyny 18 zo¬ staje obrócony w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, o kat wyznaczony przez krzyw¬ ki tarczowe 10, 11, azeby ostrze noza tokarskiego 15 odsunelo sie od przedmiotu obrabianego W.Doprowadzenie z powrotem imaka nozowego 17 do jego pokazanego na fig. 1 polozenia wyjsciowe¬ go odbywa sie za pomoca sprezyny 23.Zamiast na wahaczu imak nozowy 17, przy za¬ chowaniu zmieniajacego narzedzie ruchu wraz z dzwignia 26 lub z odpowiednim innym elemen¬ tem przekazujacym ruch, zostaje osadzony na sa¬ niach, których ruch wzdluz prostoliniowych i do osi glównej pod katem prostym ustawionych pro¬ wadnic znów moze odbywac sie za pomoca ta¬ kiej samej krzywki jak krzywka 11. W takim przypadku jedna z dwóch wzajemnie stykajacych sie powierzchni, znajdujacych sie na.jarzmie su¬ portu narzedziowego powodujacym zmiane narze¬ dzia lub na elemencie przekazujacym 26 lub na elemencie podobnym musi byc usytuowana rów¬ nolegle do toru ruchu san, wówczas gdy drugie narzedzie (poprzednio oznaczone liczba 16) znaj¬ duje sie w pracy, azeby dzieki temu ruch san nie powodowal zadnego przesuwu pionowego tego na¬ rzedzia w jego polozeniu roboczym. PL