Opublikowano: 15.VIII.1966 51631 KI r-W-STfr-^ MKP F4tFb , H co UKD biblioteka! Urzedu ?a'e;*owego Twórca wynalazku: mgr inz. Wlodzimierz Wawszczak Wlasciciel patentu: Politechnika Lódzka Katedra Cieplnych Maszyn Przemyslowych, Lódz (Polska) Polaczenie srubowe Przedmiotem wynalazku jest wewnetrzne pola¬ czenie srubowe.Do laczenia elementów konstrukcyjnych uzywa sie zwykle srub lub wkretów. Polaczenia tego ro¬ dzaju stosuje sie wtedy, gdy istnieje latwy dostep do czesci montowanych.W przypadkach braku dostepu montazowego po¬ wstaje koniecznosc wykonywania specjalnych ot¬ worów w elementach konstrucyjnych, które umo¬ zliwiaja umieszczenie w tych otworach srub lub wkretów. Obecnosc otworów w elementach, pra¬ cujacych przy duzych obciazeniach wytrzymalos¬ ciowych, znacznie obniza wytrzymalosc mechanicz¬ na tych elementów, co pociaga za soba koniecznosc stosowania materialów o wyzszych wlasnosciach mechanicznych, a za tym drozszego, albo tez obni¬ zenia parametrów ruchowych polaczenia srubo¬ wego, na przyklad liczby obrotów lub tempera¬ tury.Istota wynalazku jest zastosowanie wewnetrzne¬ go polaczenia srubowego, które eliminuje koniecz¬ nosc wykonywania specjalnych otworów na sruby w elementach konstrukcyjnych o trudnym doste¬ pie montazowym, pracujacych przy wysokich ob¬ ciazeniach mechanicznych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na za¬ laczonym rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia wewnetrzne polaczenie srubowe, w przekroju podluznym, fig. 2 — polaczenie to w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 1, fig. 3 — 10 15 20 25 30 polaczenie srubowe w przekroju wzdluz linii B—B na fig. 1 oraz fig. 4 — odmiane polaczenia srubo¬ wego.Wewnetrzne polaczenie srubowe wedlug wyna¬ lazku ma srube 1 z lewym gwintem 2 z jednej strony, a prawym gwintem 3 z drugiej strony, oraz odpowiadajace im gwinty w laczonych ele¬ mentach 4 i 5, z których element 5 pracuje przy duzym obciazeniu mechanicznym.W srubie 1 od strony gwintu 2 wykonane jest ksztaltowe gniazdo 6, w które wprowadza sie wkretak podczas montazu, a od strony gwintu 3 rowek 7, do wkrecania sruby 1 w gwint 2 przed jej laczeniem z elementem 5.Element 4 jest obudowany na zewnatrz innymi konstrukcyjnymi elementami 8 i 9, które uniemo¬ zliwiaja przymocowanie do niego elementu 5 bez wykonania przelotowego w nim otworu do sruby.W celu zabezpieczenia przed obrotem sruby 1 podczas ruchu, polaczenie srubowe wedlug wyna¬ lazku jest zaopatrzone równiez w przeciwsrube 10 z lewym gwintem 11, identycznym z gwintem 2 sruby 1. W przeciwsrubie 10 równiez jest wykona¬ ny ksztaltowy otwór 12 o przekroju poprzecznym indentycznym z poprzecznym przekrojem gniazda 6.Element 5 ma wystepy 14, wchodzace w odpo¬ wiadajace im wyciecia 15 w elemencie 4 (fig. 3).Montaz wewnetrznego polaczenia srubowego we¬ dlug wynalazku przeprowadza sie w sposób nizej 5163151631 opisany. W gwint w elemencie 4 wkreca sie prze- ciwsrube 10 oraz srube 1 tak, aby nie stykaly sie ze soba. Przez osiowy otwór 13 w elemencie 4 wprowadza sie profilowany wkretak poprzez otwór 12 w przeciwsrubie 10 do ksztaltowego gniazda 6 5 w srubie 1 i po jej unieruchomieniu nakreca sie na wystajacy z elementu 4 koniec sruby 1 ele¬ ment 5. Element 5 nakreca sie na srube 1 tak dlugo az wystepy 14 na elemencie 5 uniemozli¬ wia dalsze nakrecanie. Wtedy przy pomocy znacz- 10 ników wykonanych uprzednio na elementach la¬ czonych, obraca sie elementem 5 wzgledem elementu 4 tak, aby wystepy 14 na elemencie 5 znajdowaly sie naprzeciw wyciec 15 w elemencie 4.Nastepnie obraca sie wkretakiem znajdujacym 15 sie w gniezdzie 6 sruby 1, przy czym nastepuje jednoczesne nakrecanie sie gwintu 2 w element 4 i gwintu 3 w element 5. Jednoczesnie w otwór w elemencie 4 zostaje wkrecona przeciwsruba 10.Elementy 4 i 5 zblizaja sie do siebie az do opar- 2o cia sie elementu 5 o oporowa powierzchnie 16 elementu 4. Potem wyjmuje sie wkretak z otworu 13 i wprowadza don inny wkretak o krótszej kon¬ cówce profilowanej tak, ze obracajac nim w prze¬ ciwnym kierunku, niz poprzednim, dokreca sie 25 przeciwsrube 10 do sruby 1.Wewnetrzne polaczenie srubowe przedstawione na fig. 4 tym sie rózni od polaczenia srubowego wedlug fig. 1, ze w elemencie 5a gwintowany ot¬ wór osiowy pod gwint 3 sruby 1 siega tylko do 30 czolowej powierzchni elementu 4, tak ze cala czesc elementu 5 wystajaca poza element 4 jest pelna, co stanowi o znacznym zwiekszeniu jego wytrzy¬ malosci mechanicznej.Takie wewnetrzne polaczenie srubowe umozliwia 35 znaczne zwiekszenie parametrów ruchowych ele¬ mentu 5, a zwlaszcza zwiekszenie jego liczby obro¬ tów, nawet do kilkudziesieciu tysiecy obrotów na minute, na przyklad w silnikach turbospalinowych, pracujacych w wysokich temperaturach.Jest rzecza zrozumiala, ze kierunek gwintów 2 i 3 na koncach sruby 1 oraz na przeciwsrubie 10 moze byc przeciwny, przy czym podczas montazu element 5 nakreca sie na srube 1 obracajac go w przeciwnym kierunku, jak równiez obraca sie wtedy wkretakiem srube 1 i przeciwsrube 10 takze w odwrotnym kierunku niz uprzednio. PL