Opublikowano: 10.VIII.1966 51608 KI. 36 e, 7/01 MKP F-2*t; 51/, oO UKD BIBLIOTEKA Urzedy Patentowego! Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jan Glinka, inz. Andrzej Basaj Wlasciciel patentu: Stoleczne Przedsiebiorstwo Energetyki Cieplnej, Warszawa (Polska) Kompensator dlawnicowy Przedmiotem wynalazku jest kompensator dla¬ wnicowy do wodnych sieci cieplnych, wyrózniajacy sie prosta konstrukcja i pewnoscia dzialania za¬ pewniona bardzo elastycznym typem zastosowanej uszczelki pomocniczej eliminujacej ewentualnie przecieki uszczelek glównych.Wiadome jest, iz zlacze kolnierzowe nawet naj¬ staranniej wykonane, czesto ulega uszkodzeniu powodujac przecieki. Powodem tego jest niejed¬ nakowy nacisk obwodowy na uszczelke spowodo¬ wany dokrecaniem nakretek na wyczucie.W konstrukcji wedlug wynalazku, nierówno¬ mierny docisk na obwodzie uszczelki nie ma zna¬ czenia, gdyz pelna szczelnosc zlacza zawsze za¬ pewnia detka napelniona woda lub powietrzem, zapewniajaca zupelna szczelnosc nawet w przypad¬ ku niedbalego dokrecenia nakretek. Kompensator wedlug wynalazku wyróznia sie równiez latwym i prostym montazem i demontazem.Na rysunku uwidoczniono schematycznie i przy¬ kladowo, zasade konstrukcji i dzialania kompen¬ satora wedlug wynalazku, w przekroju osiowym, zamontowanego na koncach dwóch odcinków 1 i 2 rurociagu sieci cieplnej, podlegajacych ruchom dylatacyjnym przy zmianach temperatury przesy¬ lanej wody.Koniec odcinka 2 rurociagu ma przyspawany kolnierz 3 z otworem na symetrycznie rozmiesz¬ czone sruby 4 obudowy 5 zaopatrzonej od strony klnierza 3 w dowolnego typu znana uszczelke 6. 10 15 20 25 Wewnatrz obudowy 5 sa osadzone gumowe detki 7, 8, 9 oraz wkladki 10, 11 tworzace dla tych de¬ tek osobne komory. Kazda detka jest zaopatrzona w nie uwidoczniony na rysunku znany zawór zwrotny, jak w kolach samochodowych, przy czym kazdy z tych zaworów ma odejmowane zlacze z przewodem 13 laczacym go poprzez zawór 14 z wnetrzem tegoz rurociagu lub wnetrzem ruro¬ ciagu sasiedniego.Kompensator wedlug wynalazku montuje sie w nastepujacy sposób. Przed ulozeniem odcinka 2 z kolnierzem 3 w ostatecznym polozeniu osiowym z odcinkiem 1 rurociagu na przeciwlegly, wolny koniec odcinka 1 rurociagu naklada sie obudowe 5 kompensatora ale bez detek i bez wkladek. Na¬ stepnie po ustawieniu odcinka 2 w polozeniu ostatecznym z dylatacyjnym odstepem a miedzy koncami przewodów, zaklada sie po kolei detke 9, wkladke 11, detke 8, wkladke 10, detke 7 i uszczel¬ ke 6, a nastepnie tak przygotowany komplet do- suwa sie do kolnierza 3, przy czym sruby 4 obu¬ dowy 5 wchodza w odpowiednie otwory w tym kolnierzu. Dla latwiejszego wkladania i wyjmowa¬ nia wkladek 10 i 11 sa one dzielone na dwa pól- pierscienie co sprawia, ze po odsunieciu obudowy 5 od kolnierza 3, wkladki 10 i 11 mozna swobodnie zdjac z wolnego konca rury 1. Po zalozeniu i do¬ kreceniu nakretek 12 zlacze jest uszczelnione cze¬ sciowo (promieniowo) uszczelka 6 i to w sposób dotychczasowy a wiec nie pewny. Dopiero wpro- 5160851608 wadzenie nadcisnienia do wnetrza detek 8 i 9 po¬ woduje uszczelnienie osiowe, a napompowanie detki 7 zabezpiecza przed nieszczelnoscia uszczel¬ ki 6.Detki wypelnia sie sprezonym powietrzem za pomoca nieuwidocznionej na rysunku pompki lub ciecza pod cisnieniem, a najkorzystniej ciecza z mala iloscia powietrza zapewniajacego dobry elastyczny docisk detki do uszczelnianych po¬ wierzchni.Poniewaz cisnienie w rurociagu zasilajacym jest zawsze znacznie wyzsze od cisnienia w rurociagu powrotnym, detki rurociagu powrotnego mozna zasilac bezposrednio ciecza pod cisnieniem z ruro¬ ciagu zasilajacego.Detki zainstalowane na rurociagach zasilajacych .mozna wstepnie zasilac ciecza z tego samego ru¬ rociagu przez otwarcie zaworu 14. Po wyrównaniu cisnienia nalezy zawór 14 zamknac i cisnienie podwyzszyc przez wtlaczanie powietrza przez za¬ wór 15.W przypadku zasilania detek samym powie¬ trzem rurka 13 nie jest potrzebna, gdyz powietrze wdmuchuje sie do kazdej detki indywidualnie, podobnie jak w oponach samochodowych.Dzieki zastosowaniu wyjmowanych wkladek 10, 11 umozliwiono latwy montaz i demontaz, przy czym zaznacza sie, ze uwidoczniony na rysunku przekrój tych wkladek moze byc zastapiony in- 10 15 nym przekrojem np. w ksztalcie litery „T" przy czym tworza one przestrzennie ograniczone komo¬ ry na poszczególne detki uszczelniajace.Wynalazek nie ogranicza sie -do uwidocznionego na rysunku przykladu z trzema detkami uszczel¬ niajacymi i kompensator ten bedzie dzialac po¬ dobnie przy konstrukcji skróconej przez usuniecie detki 8 i wkladki 11. PL