Opublikowano: 20.VII.1966 51429 KI. 21 g. 1/02 mkp Heir| f|Ofe? Twórca wynalazku: inz. Edmund Fuksiewicz Wlasciciel patentu: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Elektromagnes Przedmiotem wynalazku jest elektromagnes o duzej indukcji magnetycznej rzedu 25 kGs. Uzy¬ skanie takiej indukcji magnetycznej w duzej ob¬ jetosci jest mozliwe przy zastosowaniu elektroma¬ gnesu o cewkach zasilanych ze zródla pradu sta¬ lego, przy czym obwód magnetyczny wykonywany jest z zelaza. Energia elektryczna konieczna dla podtrzymania strumienia magnetycznego powo¬ duje wydzielanie strat na cieplo Joula w cewce.Duza objetosc, w której nalezy zapewnic wysoka wartosc indukcji wymaga przylaczenia duzych mo¬ cy elektrycznych, co przy dlugim czasie pracy •elektromagnesu powoduje koniecznosc odprowa¬ dzenia z cewki wydzielonego w niej ciepla. Stoso¬ wanie plaszczy otaczajacych cewke, chlodzonych woda, olejem, lub zanurzanie cewek w naczyniach, przez które przepompowuje sie czynnik chlodzacy, nie zapewnia dostatecznie intensywnego chlodze¬ nia wnetrza cewki, co ogranicza moc zasilajaca cewke, lub czas pracy elektromagnesu.Mozliwe jest zwiniecie cewki z rurki, przez któ¬ ra przepompowywany jest czynnik chlodzacy.Wówczas zapewniony jest odbiór ciepla z calej ob¬ jetosci cewki i przy dostatecznie intensywnym przeplywie czynnika chlodzacego, mozliwe jest za¬ laczanie duzych mocy elektrycznych w nieograni¬ czonym czasie. Wada takiej cewki jest to, ze przy zwinieciu cewki z rurki o dlugosci kilkudziesieciu lub kilkuset metrów, przy nieduzych srednicach ?otworów rurki, wystepuja znaczne opory hydrauli- 20 25 30 czne dla czynnika chlodzacego oraz tak znaczna róznica jego temperatur na wejsciu i wyjsciu z cewki, ze powoduje to znaczne klopoty z prawi¬ dlowym chlodzeniem cewki.Wykonanie cewki zlozonej z uzwojen wykona¬ nych w postaci spiral i zasilanie ich równolegle pradem i czynnikiem chlodzacym, powoduje zna¬ czne zmniejszenie oporów hydraulicznych, lecz równiez zmniejszenie oporóiw elektrycznych, co jest niekorzystne dla zródel zasilania pradem sta¬ lym, a takze powoduje koniecznosc wyrównywania opornosci kazdej ze zwojinic, w celu uzyskania jed¬ nakowych pradów plynacych przez nie.Wady, w dotychczas stosowanych rozwiazaniach usuwa elektromagnes o duzej indukcji magnety¬ cznej, bedacy przedmiotem wynalazku, przez za¬ stosowanie szeregowego polaczenia poszczególnych spiralnie zwinietych zwojnic polaczonych lepisz¬ czem, tworzac cewke. Lepiszczem jest zywica syn¬ tetyczna zbrojona wlóknem szklanym, bedaca je¬ dnoczesnie materialem izolujacym. Konce zwojnic sa odpowiednio odgiete dla uzyskania wygodnych polaczen wodnych i pradowych.Na fig. 1 rysunku jest przedstawiony schemat polaczen elektrycznych i doprowadzajacych oraz odprowadzajacych czynnik chlodzacy, fig. 2 przed¬ stawia elektromagnes w widoku bocznym, a fig. 3 widok z góry z fig. 2. Kazda ze zwojnic I — X, z których sklada sie cewka, jest zasilana czynnikiem chlodzacym ze wspólnego kolektora umieszczone- 5142951429 go na cewce i odprowadzana do drugiego kolek¬ tora umieszczonego takze na cewce (fig. 2).Dla zapewnienia jednakowego przeplywu czyn¬ nika chlodzacego przez kazda zwojnice cewki, do¬ prowadzenia i odprowadzenia czynnika chlodzace¬ go, polaczono wedlug ukladu Tichelmana. Polacze¬ nia pradowe wykonuje sie na zewnatrz cewki szy¬ nami pradowymi, niechlodzonymi, o duzym prze¬ kroju, laczac poszczególne zwojnice szeregowo.Tak zbudowana cewka jest zwartym zespolem z jednym doprowadzeniem pradowym oraz para przewodów doprowadzajacych i odprowadzajacych czynnik chlodzacy.Takie rozwiazanie cewki daje mozliwosc odpro¬ wadzenia wydzielanego ciepla równomiernie z ca¬ lej objetosci cewki przy niewielkich cisnieniach, ze wzgledu na male opory hydrauliczne, czynnika chlodzacego oraz zapewnia prawidlowa prace na duzym oporze zródel pradu stalego. Zbudowana tak cewka jest tania w produkcji i prosta w eks- 5 ploatacji. PL