Pierwszenstwo: 23.IX.1963 Holandia Opublikowano: 15.IV.1966 51251 KI. 1 a, 3 MKP B 03 b m UKD BIBLIOTEKA Urzedu Pat«nlow«QO Msiiej lmir w.i*t '¦:¦- l Mir; Wlasciciel patentu: Stamicarbon N. V., Heerlen (Holandia) Sposób rozdzielania mieszaniny czastek stalych wedlug ciezaru wlasciwego oraz osadzarka do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu rozdzielania miesza¬ niny czastek stalych wedlug ciezaru wlasci¬ wego w osadzarce, w której pulsowanie cieczy uzyskuje sie dzieki umieszczeniu pod sitem komór powietrznych otwartych od dolu, a u góry zam¬ knietych oslona. Oslona taka polaczona jest ze scianami bocznymi komory powietrznej. Przez wy¬ pchniecie i nastepnie ponowne doprowadzenie cie¬ czy do komory nastepuje kolejne laczenie komo¬ ry z przestrzenia ze sprezonym powietrzem i z przestrzenia, w której panuje zmniejszone cisnie¬ nie. Wynalazek obejmuje równiez osadzarke do stosowania tego sposobu.Wynalazek ma na celu polepszenie skutecznosci znanej osadzarki. Osiaga sie to wedlug wynalazku w ten sposób, ze powoduje sie na poczatku sko¬ ku nagle wyparcie cieczy w osadzarce spowodo¬ wane przemieszczeniem co najmniej czesci komory powietrznej lub jej scianek. Ilosc cieczy, jaka zostaje wyparta wskutek zwiekszenia sie prezno¬ sci powietrza w komorach powietrznych jest znacz¬ nie wieksza od ilosci cieczy, jaka zostala wyparta w pierwszej kolejnosci.Dzieki wiekszej masie tej cieczy oraz dluzszej drodze jaka ona przebyla, jak równiez dzieki wiek¬ szemu do przezwyciezenia cisnieniu hydrostatycz¬ nemu ciecz ta dosiega sita, gdy zloze materia¬ lu rozdzielanego zostaje juz dzieki naglemu roz¬ poczeciu ruchu podniesione na niewielka wyso¬ kosc ponad sito. iPrzeplywajacy strumien cieczy natrafia dzieki temu na cala dolna powierzchnie zloza i powoduje jego podniesienie.Osadzarka wedlug wynalazku wyróznia sie tym, ze co najmniej jedna czesc komory powietrznej 5 lub jej sciany moga sie poruszac po doprowa¬ dzeniu do komory sprezonego powietrza.Komory powietrzne moga przy tym byc zam¬ kniete w górnej czesci za pomoca oslony elastycz- 10 nej przesuwnej w kierunku pionowym. Gdy z ko¬ mory powietrznej zostanie wypuszczone sprezone powietrze, to naprezona oslona opada wskutek obnizenia sie cisnienia w komorze, a nad komo¬ ra tworzy sie równiez przeplyw cieczy. Przy na- 15 prezonej oslonie odstep miedzy sitem i górna cze¬ scia komory jest maly i niewystarczajacy dla wy¬ tlaczanej ilosci cieczy, przeto zloze materialu zo¬ staje podniesione nagle na niewielka wysokosc po¬ nad sito. 20 Oslona komory powietrznej moze byc wykona¬ na z materialu elastycznego na przyklad z gumy, który- ulega rozprezaniu sie ze wzrostem cisnie¬ nia w komorze powietrznej, a przy spadku cisnie¬ nia otrzymuje znowu dzieki swej elastycznosci 25 swój pierwotny ksztalt. Dzieki temu szybkosc sko¬ ku powrotnego zostaje zwiekszona, poniewaz po¬ wrotny przeplyw cieczy bedzie wywolany nie tyl¬ ko przez róznice cisnienia hydrostatycznego i cis¬ nienia w komorze powietrznej, lecz takze wsku- 30 tek dzialania elastycznego sprezystej oslony. Wply^ 512513 51251 4 wa to korzystnie na szybkosc rozdzialu mieszani¬ ny czastek, a przez to i na sprawnosc osadzarki.Przesuwnosc oslony mozna uzyskac takze przez polaczenie jej z bocznymi scianami kontory po¬ wietrznej za posrednictwem pionowego miecha. 5 Ponadto w celu ograniczenia ruchu i podparcia oslony w jej polozeniach krancowych stosuje sie , zabezpieczenie, na przyklad w postaci odpowied¬ nio wygietej blachy dziurkowanej.Jest takze mozliwe wykonanie bocznych scian 10 komory powietrznej z blachy dziurkowanej, po¬ krytej od zewnatrz elastyczna membrana.Nalezy przy tym zauwazyc, ze znane sa osa¬ dzarki, w których ruch cieczy zalezy od miechów umieszczonych pod sitem, na przemian napelnia- 15 nych i opróznianych. Miechy takie sa zamkniete ze wszystkich stron i wykazuja duza zmiennosc ksztaltu, gdyz musza powodowac wypchniecie ca¬ lej cieczy. W osadzarce wedlug wynalazku mie¬ chy podlegaja odksztalceniu nieznacznemu, ponie- 20 waz sluza one tylko do naglego wypierania nie¬ znacznej ilosci wody; dzieki temu zloze materia¬ lu zostaje podniesione w przeplywajacym glównym strumieniu cieczy.Osadzarka wedlug wynalazku jest przedstawiona 25 tytulem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia osadzarke w przekroju wzdluznym, fig. 2 — w powiekszeniu komore powietrzna w prze¬ kroju pionowym, a fig. 3 i 4 przedstawiaja w po¬ dobnym przekroju dwie odmiany komory po- 30 wietrznej.W oslonie 1 osadzarki zamocowane jest sito 2, na które doprowadza sie za pomoca rynny 3 rozdzielane materialy, na przyklad wegiel kamien¬ ny. Pod sitem znajduja sie powietrzne komory 35 4, przylaczone do zbiorczego przewodu 5. Przewód ten jest polaczony z przewodem 7, zaopatrzonym w zawór 6, sluzacym do doprowadzania sprezo¬ nego powietrza oraz z przewodem 9, zaopatrzo¬ nym w zawór 8, który jest polaczony z powietrzem 40 atmosferycznym. Zawory 6 i 8 sa otwierane na zmiane tak, ze powietrze moze byc kolejno do¬ prowadzane i usuwane z komór powietrznych.Komory powietrzne sa od dolu otwarte i po¬ laczone z oslona 1, która jest podczas dzialania 45 osadzarki wypelniona woda. Komory powietrzne sa u góry zamkniete za pomoca oslony 10 z ela¬ stycznego materialu, na przyklad z gumy. Gdy za¬ wór 6 jest otwarty, cisnienie w komorze powietrz¬ nej wzrasta tak, iz oslona 10 zostaje troche wy- 50 gieta ku górze, jak zaznaczono na fig. 2 linia przerywana. Dzieki temu ciecz przeplywa w gó¬ re ponad komore powietrzna w sposób gwaltow¬ ny powodujac nieznaczne podniesienie zloza roz¬ dzielanego materialu. Wskutek wzrostu cisnienia 55 w komorze powietrznej ciecz jest z komory wy¬ pychana i przeplywa przez sito, zaraz po podnie¬ sieniu zloza przez ciecz wytloczona przez oslone 10; zloze jest za pomoca glównego strumienia cieczy dalej podnoszone na stala wysokosc, az do zam- 60 kniecia zaworu 6.Czastki o wiekszym ciezarze wlasciwym beda opadac pierwsze, a nastepnie beda opadac czastki o mniejszym ciezarze wlasciwym. Nastepnie zo¬ staje otwarty zawór 8 i cisnienie w komorze po¬ wietrznej spada, a ciecz wplywa z ppwroterri do komory powietrznej. Dzieki powrotnemu- sprezy¬ nowaniu oslony lp zostaje przyspieszony przeplyw powrotny cieczy, z przestrzeni nad sitem, wskutek czego uzyskuje sie oszczednosc czasu. Oslona 10 opiera, sie w swoim najnizszym polozeniu o dziur¬ kowana blache 13 i moze miec ksztalt plaski, jed¬ nak lukowaty ksztalt oslony jest korzystniejszy.Ciezkie czastki po skoku osadzajacym znajdu¬ ja sie w dolnych warstwach zloza i sa usuwane przez odprowadzajacy przewód 11 znajdujacy sie na koncu sita. Lekkie czastki opuszczaja osadzar¬ ke przez przelew 12. Wynalazek polepsza doklad¬ nosc rozdzialu i pozwala przy dobrym rozdziale na zmniejszenie liczby skoków ciecze. Oznacza to, ze mozna zmniejszyc wymiary osadzarki oraz ob¬ nizyc zuzycie energii. Dalsza zaleta' wynalazku jest to, ze wskutek ruchu elastycznej oslony zadne drobne czastki, które przeszly przez sito, nie mo¬ ga gromadzic sie nad komorami powietrznymi.W odmianie komory na fig. 3 jest ona zamknie¬ ta w górnej czesci oslona 10, polaczona z boczny¬ mi scianami komory za pomoca miecha 14 w ksztalcie harmonijki. Miech jest zaopatrzony w uzbrojenie 16, umozliwiajace odksztalcanie sie go tylko w kierunku pionowym.W przykladzie wykonania osadzarki wedlug fig. 4, boczne sciany komory powietrznej sa wykona¬ ne z blachy dziurkowanej. Otwory tej blachy sa zakryte po zewnetrznej stronie tych scian mem¬ brana 17. Gdy cisnienie w komorze pod dziala¬ niem sprezonego powietrza wzrasta, wówczas wy¬ ginaja sie najpierw obie membrany 17 tak, ze w osadzarce nastapi gwaltowne przemieszczenie cie¬ czy. Wskutek wypchniecia cieczy z komory po¬ wietrznej, ciecz w osadzarce przeplywa do góry. PL