Pierwszenstwo: 27.XII.1962 Holandia Opublikowano: 26.IV.1966 51206 KI. 21g, 13/01 MKP H 01 i Cy^TELNIA Urzedu Pateotn* i IQ Wlasciciel patentu: N.V. Philips' Gloeilampenfabrieken, Eindhoven (Holandia) Lampa elektronowa do wzmacniania drgan elektrycznych wielkiej czestotliwosci Wynalazek dotyczy lampy elektronowej do wzmacniania drgan elektrycznych wielkiej czesto¬ tliwosci, w szczególnosci lampy odbiorczej o bar¬ dzo malym poziomie szumów. Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia z taka lampa.Pierwszy stopien wzmocnienia w odbiorniku sygnalów wielkiej czestotliwosci powinien spelniac warunek, zgodnie z którym lampa wytwarza bar¬ dzo male szumy. W ogólnym przypadku stosowane sa pentody albo triody. W pentodach wystepuje szum spowodowany przez prad siatki ekranujacej.Szum ten powstaje w wyniku rozplywu elektronów pradu katodowego pomiedzy siatke ekranujaca i anode. Pod tym wzgledem trioda jest znacznie korzystniejsza, ma ona jednak te wade, ze wskutek pojemnosci anoda — siatka wystepuje stosunkowo silne sprzezenie zwrotne pomiedzy anoda i siatka tak, ze konieczne staje sie stosowanie neutralizacji.Przeprowadzenie takiej neutralizacji jest trudne szczególnie z uwagi na wymiennosc lampy. Wady tej mozna uniknac przez zastosowanie dwóch triod w ukladzie kaskodowym. Takie rozwiazanie jest jednak drogie.W opisie patentowym NRF Nr 1081975 przedsta¬ wiona jest lampa wykazujaca korzystne wlasci¬ wosci triody przy równoczesnym znikomym udzia¬ le wymienionych jej wad. W tej znanej juz lam¬ pie uklad elektrod sklada sie z katody, siatki czyn¬ nej, anody i elektrody pomocniczej. Anoda sklada sie z dwóch polówek, z których kazda ma wygie¬ lo 15 20 25 30 cie zwrócone do katody, o tej samej co katoda szerokosci. Wygiecia te tworza czynna powierzch¬ nie anody, przy czym po obu stronach miedzy czesciami anody i siatka umieszczone sa ekrany w ksztalcie litery U, których wolne krawedzie od otwartej strony U leza przy czynnych czesciach anody prawie w ich plaszczyznie, w ten sposób, ze pojemnosc anoda — siatka zalezy tylko od czynnych czesci siatki i anedy. Poniewaz odstep pomiedzy skutecznymi czesciami anody i siatki jest bardzo maly, wystepowaly trudnosci pod wzgledem tolerancji dla ekranu w ksztalcie U.Wskutek tego krawedzie ekranów nie mogly byc tak umieszczone, aby pojemnosc anoda — siatka uzyskala swa mozliwie najmniejsza wartosc. Zgod¬ nie z wynalazkiem, okazalo sie mozliwe dalsze znaczne zmniejszenie tej pojemnosci przez zasta¬ pienie ekranów w ksztalcie litery U przez cztery paski, przy czym polozenie czynnych krawedzi tych pasków okreslone jest przez otwory w izolujacych elementach mocujacych tak, ze krawedzie pasków znajduja sie miedzy odpowiednimi krawedziami czynnych czesci anody a czynna powierzchnia siatki. Otwory takie moga posiadac niewielka to¬ lerancje, a poniewaz ekrany utworzone sa przez oddzielne paski, przeto polozenie ich jest od sie¬ bie niezalezne i zalezy jedynie od przynaleznych im otworów w elementach mocujacych.Dzieki opisanej wyzej konstrukcji wedlug wy¬ nalazku stalo sie mozliwe umieszczenie czynnych 5120651206 krawedzi ekranów w miejscach najbardziej ko¬ rzystnych pomiedzy czynnymi czesciami anody i siatki, wskutek czego pojemnosc anoda — siatka zmalala w przyblizeniu do polowy w stosunku do omawianej na wstepie znanej konstrukcji.Paski musza byc polaczone ze soba elektrycznie.Paski polozone po jednej stronie katody polaczone sa ze soba ponizej tarczy mocujacej wykonanej z miki tak, ze tworza jedna calosc, która pózniej, po zmontowaniu ukladu elektrod wsuwa sie w ot¬ wory tej tarczy. Paski moga tworzyc calosc rów¬ niez z czlonem laczacym wykonanym takze w ksztalcie paska. Mozliwe jest takze umieszcze¬ nie czynnych krawedzi przy zagietych czesciach pasków zas uzyskanie wymaganej bardzo niewiel¬ kiej tolerancji przez wyginanie. Szeroki pasek po¬ laczeniowy moze jednoczesnie sluzyc jako czlon ekranujacy przewody doprowadzajace zasilanie.Wynalazek zostanie blizej wyjasniony na pod¬ stawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia prze¬ krój poprzeczny lampy wedlug wynalazku, fig. 2 — czesc ekranów, zas fig. 3 — schemat ideowy ukladu z lampa wedlug wynalazku.Katoda 1 otoczona jest siatka 2 (fig. 1). Siatka 2 sklada sie z drutu naciagnietego mocno na ramce.Czynne czesci anody 3 wykonane sa jako wygie¬ cia blach anody 4, które wraz z blachami 5 spel¬ niajacymi role powierzchni chlodzacych tworza pudelko. Zgodnie z wynalazkiem, pomiedzy bla¬ chami anody 4 i siatka 2 umieszczone sa ekrany 6 w ksztalcie pasków w ten sposób, ze ich czynne krawedzie 7 znajduja sie pomiedzy krawedziami czynnych czesci anody 3 i czynnymi czesciami siatki 2. Okazuje sie, ze pojemnosc czynnych czes¬ ci siatki 2 i czesci anody 3 jest w przyblizeniu o polowe mniejsza niz w konstrukcji, w której czynne krawedzie 7 ekranów 6 leza w plaszczyznie czesci anody 3. W wyniku tego mozna pominac cajkpwicie kondensator neutralizujacy, który by¬ wa zwykle stosowany w ukladzie wedlug fig. 3.Uklad elektrod jest umieszczony w bance szkla¬ nej 8. Szerokosc czesci anody 3 równa jest prawie szerokosci katody 1 tak, ze moze byc stosowana bardzo wasika wiazka elektronów. Polozenie kra¬ wedzi 7 ekranów 6 umieszczonych praktycznie nie¬ zaleznie od siebie zalezy tylko od tego, jak blisko czesci anody 3 polozone sa konce szczelinowych otworów wykonanych w mikowych tarczach mo¬ cujacych, miedzy którymi zmontowane sa w zwy¬ kly sposób elektrody, przy czym polozenie to ma bardzo mala tolerancje odpowiednich gonców tych szczelinowych otworów. Poniewaz ekrany 6 wyko¬ nane sa w postaci lekko zalamanych pasków, prze¬ to odchylenia na skutek tolerancji szerokosci tych pasków i dlugosci otworów w tarczach mikowych moga wystepowac tylko po tej stronie pasków i otworów, która jest odwrócona od krawedzi 7, to jest po stronie, po której nie ma niebezpieczen¬ stwa zwarcia z innymi elektrodami. Odstep kra¬ wedzi 7 od krawedzi anody wynosi na przyklad 120,u a od drutów siatki 385^ dlatego tez raczej tu jest mozliwe powstanie zwarcia. Szerokosc czynnej czesci anody wynosi np. 1,2 mm, srednica poprzeczek siatki 0,7 mm a srednica drutów siat¬ ki 8ju. Wielkosc powierzchni emitujacej katody wynosi 1,4X5,8 mm, przekrój poprzeczny tulei ka¬ tody wynosi 0,6X1,4 mm, a jej calkowita dlugosc 9,4 mm. Grubosc warstwy emitujacej wynosi 25^.Obie polowy anody polaczone sa ze soba za po- 5 moca drutów lub waskich pasków 9, które nie wywieraja dostrzegalnego wplywu na pojemnosc anoda — siatka.Fig. 2 przedstawia dwa paski 6 polozone po tej samej emitujacej stronie katody stanowiace jedna io calosc wraz z przewodem laczacym wykonanym w ksztalcie paska. Pasek laczacy 14 moze jedno¬ czesnie sluzyc jako ekran miedzy przewodami do¬ prowadzajacymi zasilanie do siatki i do anody.Chociaz krawedzie 7 znajduja sie na zagietych 15 czesciach pasków 6, polozenie ich moze byc bardzo dokladnie ustalone przez brzegi szczelinowych otworów w mikowych tarczach mocujacych, po¬ niewaz zagiete czesci sa dostatecznie elastyczne, aby mogly sie wyginac przy wsuwaniu ich w ot- 2^ wory tarczy. Pasek laczacy 14 moze miec zebro wzmacniajace 15.W ukladzie wedlug fig. 3 obwód wejsciowy jest polaczony z siatka 2. Wzmocnione sygnaly sa od¬ bierane z obwodu wyjsciowego 11. Ekrany 6 sa 25 w tym przypadku polaczone z katoda 1. Przy wy¬ konaniu ekranów 6 zgodnie z wynalazkiem, po¬ jemnosc neutralizujaca 12 oznaczona linia przery¬ wana jest zbedna.Niezaleznie od tego, ze opisana i objasniona zo- 30 stala tylko jedna z form wykonania, mozna zauwa¬ zyc, ze np. niepracujaca czesc anody moze miec dowolny ksztalt, odpowiednio dobrany w celu uzy¬ skania dobrego chlodzenia. Takze sposób umiesz¬ czenia ekranów 6, jak równiez ich wymiary mo- 35 ga byc odmienne, aby tylko ich krawedzie 7 pozostaly na wlasciwych miejscach. PL