Przedmiotem niniejszego wynalazku jest po¬ jemnik zwlaszcza do plynów zaopatrzony w me¬ chanizm napedowy kroczacy z plozami porusza¬ nymi za pomoca korbowodów. Do transportu ko¬ lejowego niektórych plynów i materialów sypkich celowe jest stosowanie pojemników, w których sa cne dowozone samochodami, a nastepnie przela¬ dowywane na wagony kolejowe. Zasadnicza trud¬ nosc przy tego rodzaju transportu stanowi przeladunek pojemników z materialami z samo¬ chodów na wagony.Okazalo sie bowiem, ze ze wzgledów ekonomicz¬ nych pojemnosc pojemników powinna wynosic kilka a nawet kilkanascie ton, przy czym przela¬ dunek takich pojemników wymaga stosowania dzwigów lub innych urzadzen przeladunkowych o duzej nosnosci, bowiem przy uzyciu do tego celu prymitywnych urzadzen przeladunkowych na przyklad równi pochylych wykonanych z szyn zdarzaly sie przypadki przewrócenia pojemnika zagrazajace bezpieczenstwu obslugi oraz powodu¬ jace jego uszkodzenia. Wyposazenie pojemników w wózki, które umozliwiaja ich przetaczanie nie dalo pozytywnych rezultatów ptniewaz naciski jednostkowe kól na podloge samochodu lub wa¬ gonu sa tak duze, ze powoduja jej uszkodzenia.Powyzsze wady usuwa pojemnik wedlug wyna¬ lazku, zaopatrzony w mechanizm napedowy kro¬ czacy, zlozony z dwóch ukladów plóz napedzanych za pomoca wzajemnie sprzezonych zespolów kor- 10 20 25 30 2 bowych, poruszanych przez silniki elektryczne, zasilane z sieci. Dzieki temu uzyskuje sie znaczne zmniejszenie nacisków jednostkowych na podloze eliminujac jego uszkodzenia, a równoczesnie umo¬ zliwiajac przeladunek pojemnika bez uzycia urza¬ dzen dzwigowych.Nalezy zaznaczyc, ze znane sa na przyklad w zastosowaniu do koparek mechanizmy napedo¬ we kroczace wyposazone w plozy napedzane za pomoca zespolów mimosrodowych, których dziala¬ nie polega na tym, ze w dolnym polozeniu mimo- srodu nastepuje przeniesienie ciezaru na ploze kroczaca, natomiast w trakcie jego dalszego obro¬ tu — przesuniecie urzadzenia wzgledem, plozy.Zasadnicza wada tych mechanizmów kroczacych jest ich nierównomierny ruch i zwiazana z uno¬ szeniem ciezkiego urzadzenia koniecznosc stoso¬ wania duzych mocy napedowych.Powyzsze wady usuwa mechanizm napedowy kroczacy pojemnika wedlug wynalazku, którego obydwa uklady plóz (lewy i prawy) sa zlozone z trzech lub kilku plóz o zsynchronizowanym na¬ pedzie dzialajacych na przemian, wskutek czego uzyskuje sie znaczne zmniejszenie nierównosci ruchu. Ponadto mechanizm ten jest wyposazony w urzadzenie nachylajace korbowody w poczat¬ kowej fazie pracy plozy pod takim katem, ze na¬ stepuje od razu przesuwanie urzadzenia wzgledem plozy bez koniecznosci jego unoszenia. Obydwa uklady plóz sa przy tym zaopatrzone w osobne 5099150991 napedy, a ich korbowody napedowe — wyposa¬ zone w uklady przegubów kulowych, co umozli¬ wia wzajemna zmiane polozenia poszczególnych plóz ukladu oraz nadawanie pojemnikowi ruchu skrecajacego przez zatrzymanie jednego ukladu 5 albo jego obrót W miejscu w przypadku napedu obydwu ukladów w przeciwnych kierunkach.Pojemnik wedlug wynalazku jest ponadto wy¬ posazony w zespól plóz stalych, które wspólpra¬ cuja z plozami napedowymi w ten sposób, ze 10 umozliwiaja jednostronne unoszenie pojemnika, a dzieki temu pokonywanie uskoków i stopni.Dzieki temu pojemnik z mechanizmem napedo¬ wym kroczacym wedlug wynalazku moze poru¬ szac sie w obydwu kierunkach zarówno po torze 15 prosto — jak i krzywoliniowym, obracac sie w miejscu oraz pokonywac wzniesienia i nieró¬ wnosci, co umozliwia jego operatywne sterowa¬ nie przy pracach przeladunkowych.Wynalazek -jest przykladowo wyjasniony na ry- 20 sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie pojemnik w widoku z boku, fig. 2 do 7 — polozenia plóz mechanizmu napedowego krocza¬ cego pojemnika w poszczególnych fazach ich pra¬ cy, fig. 8 — mechanizm napedowy pojemnika 25 w -widoku z boku, czesciowo po usunieciu plozy stalej, fig. 9 — ten sam mechanizm w widoku z przodu z czesciowym przekrojem wzdluz linii AA na fig. 8, fig, 10 — zespól korbowy napedu plozy w przekroju podluznym, fig. 11 — mecha- 30 nizm nachylajacy korbowody w przekroju wzdluz linii BB na fig. 8, a fig. 12 — ten sam mechanizm w przekroju wzdluz linii CC na fig. 11, fig. 13 do 15 — polozenie pojemnika przy pokonywaniu uskoków w widoku z boku, a fig. 16 do 19 — po- 35 lozenie plóz pojemnika przy skrecaniu.Pojemnik wedlug wynalazku sklada sie z dwóch podstawowych czlonów: z wlasciwego pojemnika, który w przykladowym rozwiazaniu konstrukcyj¬ nym przedstawionym na fig. 1 stanowi zbiornik 40 walcowy 1, zaopatrzony we wlaz kolpakowy 2 i drabine 3, przystosowany do transportu plyn¬ nych' artykulów spozywczych oraz z podwozia 4, tworzacego jego podstawe a równoczesnfe obudo¬ we mechanizmu napedowego kroczacego. 45 Podwozie pojemnika sklada sie z ramy górnej 5, na której opiera sie zbiornik 1, z ramy dolnej 6 oraz z plóz stalych 7, polaczonych zarówno z ra¬ ma 6 jak i z rama 5 za pomoca wsporników 8.Umieszczony w podwoziu mechanizm napedowy 50 kroczacy sklada sie z dwóch symetrycznych i od¬ dzielnie napedzanych ukladów plóz lewego i pra¬ wego (fig. *9 oraz fig. 16—19), z których kazdy zlozony jest z dwóch wygietych plóz czolowych 9 oraz z jednej lub kilku plóz srodkowych 10. 55 Plozy 9 i 10 sa przy tym wyposazone w wykla¬ dzine 26 z materialu o duzym wspólczynniku tar¬ cia na przyklad z gumy.Zespól napedowy, sluzacy do przesuwania plóz sklada sie z silnika elektrycznego 11, przymoco- 60 wanego do ramy górnej 5, z przekladni redukcyj¬ nej 12, przekladni katowej 13, z osadzonego na jej walku 15 kola lancuchowego napedowego 14 oraz z ukladu zespolów korbowych. Kazdy z tych ze¬ spolów sklada sie z walka 17 ulozyskowanego 65 w lozyskach 18 przymocowanych do górnej ramy 5, z zaklinowanego na nim kola lancuchowego napedowego 16 i korby 19 zakonczonej sworzniem kulowym 20, tworzacym lacznie z czaszowym ot¬ worem 21 korbowodu 22 przegub kulowy.•Korbo- wód 22 jest polaczony za pomoca ciegla 24 i ele¬ mentów elastycznych 25 oraz drugiego przegubu kulowego 23 z ploza napedowa 9 lub 10, co umo¬ zliwia wyginanie sie jego w trakcie skrecania pojemnika. Na walku 17 jest ponadto zaklinowane kolo lancuchowe 27, polaczone za pomoca lancu¬ cha 28 z kolem napedowym 16 sasiedniego zespolu korbowego.W celu nadania korbowodom 22 zespolów kor¬ bowych wlasciwego nachylenia w poczatkowej fazie pracy kazdej z plóz, umozliwiajacego prze¬ suwanie jej we wlasciwym kierunku, kazda para zespolów korbowych sluzaca do napedu jednej z plóz jest zaopatrzona w umieszczone miedzy nimi urzadzenie nachylajace. h.Urzadzenie to, przedstawione oddzielnie na fig. 11 i 12, sklada sie z korby 29, zaklinowanej na walku 30 i przyjmujacej dwa polozenia ograniczo¬ ne przez zderzaki 31, oraz ze sworznia 32 pola¬ czonego z jednej strony za pomoca przegubu 33 z korba 29, a z drugiej za pomoca sprezyny 34 ze sworzniem 36, polaczonym za posrednictwem przegubu 35 z ploza 9 lub 10. Polozenie korby 29 w czasie ruchu urzadzenia powinno byc takie, aby sprezyna 34 byla nachylona wzgledem nor¬ malnej do plozy 10 w ten sposób, ze powoduje pochylenie korbowodów 22 w kierunku przeciw¬ nym wzgledem kierunku ruchu. Do tego celu sluzy tarcza krzywkowa 37 zaklinowana na walku 30 i zaopatrzona w jeden lub kilka zebów 38, sta¬ nowiacych wycinek kola lancuchowego, wspólpra¬ cujacego z lancuchem 28, powodujacym' odchyle¬ nie tarczy 37 w kierunku swego ruchu.Zespoly korbowe poszczególnych plóz napedo¬ wych 9 i 10 sa wzajemnie usytuowane w \en spo¬ sób, ze w lewym polozeniu korbowodów 22 plóz 9, korbowody 22 plóz 10 znajduja sie w prawym polozeniu (fig. 3), powodujac ich naprzemienna prace. W przypadku, gdy mechanizm napedowy kroczacy jest wyposazony w kilka plóz 10 to kor¬ by 19 kolejnych plóz sa przesuniete wzgledem siebie o jednakowe katy srodkowe.Dzialanie mechanizmu napedowego kroczacego pojemnika wedlug wynalazku opisano ponizej.Po wlaczeniu napedu obydwu ukladów plóz (lewego i prawego), w tym samym kierunku, uzy¬ skuje sie prostolinijny ruch pojemnika. Naped z obydwu silników 11 jest wówczas przenoszony przez przekladnie 12 i 13 i przekladnie lancucho¬ we 14, 16 lub 27, 16 powodujac jednoczesny obrót walków 17 i korb 19 wszystkich zespolów korbo¬ wych.W poczatkowej fazie ruchu przedstawionej na fig. 2 rozpoczyna swa prace ploza srodkowa 10.Napedzajace ja korby 19 obracaja sie bowiem w kierunku strzalki I, powodujac ruch korbowo¬ dów 22 w dól, przy czym dzieki oddzialywaniu sprezyny 34 mechanizmu nachylajacego sa one nachylone pod katem ostrym a wzgledem kierun¬ ku ruchu. Wskutek tego sila P z jaka oddzialy-3 wuja korbowody na ploze rozklada sie na sile normalna P» powodujaca jej nacisk na podloze, a wiec odciaiftjaea nacisk plory stalej 7 i sile styczna Fi Poniewaz sila tarcia dzialajaca miedzy wykladzina 26 plozy a podlozem jest wskutek 5 duzego nacisku normalnego Pn bardzo duza — reakcja sily stycznej Pt — powoduje poslizg plóz stalych 7 czesciowo odciazonego urzadzenia w kie¬ runku strzalki II (na fig. 3). W trakcie tego ruchu pozostale plozy napedowe 9 (fig. 4) sa uniesione 10 nie przeszkadzajac ruchowi.W koncowej fazie ruchu roboczego plozy srod¬ kowej 10 (fig. 5), wskutek obrotu korby 19 korbo¬ wody 22 powoduja jej ruch do góry, a równoczes¬ nie opuszczaja plozy czolowe 9. W polozeniu 15 przedstawionym na fig. 6, plozy 9 wywieraja na podloze nacisk przejmujac czesciowy ciezar urza¬ dzenia, przy czym dzieki nachyleniu korbowodów 22 uzyskanemu przez oddzialywanie sprezyn 34, uzyskuje sie rozklad sil podobny jak poprzednio 20 i dalsze przesuniecie* urzadzenia w kierunku strzalki II (fig. 7). W trakcie ruchu roboczego plóz czolowych 9, plozy srodkowe 10 sa uniesione do góry.Dzieki naprzemiennej pracy plóz 9 i 10 uzyskuje 25 sie znaczne zmniejszenie nierównomiernosci ruchu w porównaniu do znanych mechanizmów krocza¬ cych, zaopatrzonych w pojedyncze plozy napedo¬ we. Nierównomiernosc te mozna dodatkowo zmniejszyc przez zastosowanie kilku plóz srodko- 30 wych 10, których korby sa wzajemnie przesuniete o odpowiedni kat srodkowy, powodujac kolejna prace kazdej z plóz.W przypadku, gdy kierunek obrotu obydwu sil¬ ników napedowych 11 zmieniony zostanie na .35 przeciwny, to lancuchy 28 (fig. 12), zazebiajac sie z zebami 38 tarcz krzywkowych 37 spowoduja ich obrót, a tym samym obrót korb 29 w drugie po¬ lozenie, symetryczne wzgledem przedstawionego na fig.12. 40 W wyniku tego sprezyny 34 spowoduja nachy¬ lenie korbowodów 22 w kierunku przeciwnym do strzalki II, a równoczesnie obrót korb w kierunku przeciwnym do kierunku strzalki I (fig. 2) powo¬ duja ruch pojemnika, dotylu. 45 W przypadku, gdy przednie plozy czolowe 9a w trakcie swego ruchu napotkaja na uskok 39 (fig. 13), sila reakcji z jaka oddzialywuje ona na krzywoliniowa czesc plóz nieruchomych 7, powo¬ duje nie tylko przesuwanie pojemnika, ale równo- 50 czesne unoszenie go. Wskutek tego w koncowej fazie swego ruchu roboczego przednia ploza czo¬ lowa 9a znajduje sie w polozeniu nizszym niz ploza nieruchoma 7, a 'w trakcie nastepujacego po tym jej ruchu jalowego (odpowiadajacego ruchowi 55 roboczemu plozy 10) zostaje ona uniesiona w po¬ lozenie pokrywajace sie z uniesiona ploza, nieru¬ choma 7, powodujac „wslizgiwanie sie" pojemnika na uskok. W polozeniu przedstawionym na fig. 15 srodek ciezkosci pojemnika znajduje sie bezpo- 60 srednio nad uskokiem, zas przy dalszym jego przesuwaniu, nastepuje obrót pojemnika w kie¬ runku strzalki III i jego dalsze przesuwanie na powyzszej czesci uskoku. W analogiczny sposób odbywa sie zejscie pojemnika z uskoku. 65 W przypadku skrecania pojemnikiem, na przy¬ klad w kierunku w lewo (fig. 16 do fig. 10), wy¬ lacza sie naped lewego ukladu plóz wylaczajac równoczesnie naped prawego ukladu. Wskutek te¬ go w trakcie r^hu roboczego jprawej plozy srod¬ kowej 10, oddzialywujaca ha pojemnik reakcja styczna Pt tworzy lacznie z wypadkowa sila tarcia T nieruchomego ukladu plóz pare sil powodujaca skret pojemnika w lewo i skrecenie osi plozy id wzgledem uniesionych plóz czolowych 9.W dalszej fazie ruchu odpowiadajacego ruchowi roboczemu plóz czolowych 9, reakcje styczne Pt tych plóz tworza z wypadkowa sila tarcia T nowa pare sil, powodujac dalszy skret pojemnika i osi plóz 9 wzgledem uniesionej plozy srodkowej 10.W tym celu plozy 10 i 9' sa polaczone z mechaniz¬ mem korbowym za pomoca dwóch przegubów ku¬ lowych 20, 21 oraz 23 i elementów elastycznych 24, 25. W dalszej fazie ruchu, odpowiadajacej ru¬ chowi roboczemu plozy srodkowej 10 (fig. 10), na¬ stepuje dalsze skrecenie pojemnika.W przypadku, gdy naped obydwu ukladów plóz (lewego i prawego) wlaczony zostanie w przeciw¬ nych kierunkach, reakcje styczne Pt obydwu na¬ pedów utworza pare sil symetryczna wzgledem osi pionowej pojemnika, powodujac jego obrót w miejscu wokól tej osi.Pojemnik z mechanizmem napedowym krocza¬ cym wedlug wynalazku moze znalezc zastosowa¬ nie zwlaszcza jako pojemnik samoprzeladowczy w transporcie drogowo-szynowym. PL