Opublikowano: 15. IV. 1966 50934 KI. 42g, l/Ol MKP G 01 h B]00 UKD BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: inz. Bogdan Ciesielski Wlasciciel patentu: Lódzkie Zaklady Radiowe Przedsiebiorstwo Panstwo¬ we Wyodrebnione, Lódz (Polska) Sposób pomiaru zaklócen posrednich w gramofonach oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywa¬ nia pomiaru posrednich zaklócen w gramofonach oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu. Za¬ klócenia posrednie w gramofonach powstaja na przyklad z powodu niewywazenia czesci wiruja¬ cych, zmiennosci przelozen przekladni ciernych, uderzen wywolywanych niecentrycznoscia kraz¬ ków itd. Zaklócenia posrednie sa przenoszone na drodze elektrycznej do wzmacniacza i sa odbiera¬ ne wraz z nagraniem na plytach gramofonowych, znieksztalcajac odbiór.Do pomiaru zaklócen posrednich w gramofonach stosuje sie dotychczas metode, która polega na tym, ze na talerz badanego gramofonu naklada sie plyte testowa z rowkiem niezmodulowanym oraz z rowkiem zmodulowanym, stanowiacym poziom odniesienia. Po wprowadzeniu w ruch talerza gra¬ mofonowego jego glowice nastawia sie najpierw na rowek zmodulowany, a pózniej na rowek nie- zmodulowany. Koncówki adaptera sa podlaczone do woltomierza lampowego. Stosunek odczytanych wielkosci napiec na woltomierzu przy rowku zmo¬ dulowanym i niezmodulowanym stanowi wartosc zaklócen posrednich wyrazona w dB.Przy stosowaniu tej metody pomiaru zaklócen wyniki tych pomiarów sa obarczone powaznym blectem, które sa skutkiem szeregu nizej opisanych przyczyn. Podczas przesuwania sie igly po rowku plyty testowej przetwornik przekazuje do wolto¬ mierza napiecie powstajace nie tylko na skutek 10 15 25 30 zaklócen posrednich, lecz równiez napiecie po¬ wstajace na skutek nierównosci powierzchni row¬ ka plyty, powodowanej ziarnistoscia tworzywa, z którego wykonywana jest plyta testowa. Stosu¬ nek tych dwóch wielkosci sumujacych sie na adap¬ terze, jest wielkoscia zmienna i zalezna od rodza¬ ju tworzywa plyty testowej, sposobu wykonania na niej rowków, szybkosci rowka, katowej pred¬ kosci talerza, stopnia zuzycia plyty testowej oraz charakterystyki stosowanego adaptera w gramo¬ fonie.W celu wyeliminowania skladowej napiecia po¬ wstajacej w okreslonym zakresie czestotliwosci na skutek nierównosci powierzchni rowka plyty te¬ stowej, stosuje sie filtry o okreslonym zakresie tlumienia. Przy stosowaniu tych filtrów pomiar zaklócen gramofonu w zakresie czestotliwosci tlu¬ mienia filtru jest rzecza niemozliwa, poniewaz w tym zakresie zostaja wyeliminowane równiez i inne szumy, które nalezy wykryc za pomoca tej znanej metody.Przy odczytywaniu pomiaru na woltomierzu lampowym jego wskazówka nie jest nieruchoma, lecz zwykle ma pewien zakres wahan, co jest po¬ wodowane okresowa nierównomiernoscia. predko¬ sci katowej talerza. Utrudnia to odczytywanie wla¬ sciwej, dokladnej wielkosci pomiaru.W plytach testowych wykonywanych przy róz¬ nych predkosciach talerza stosowane sa rózne po¬ ziomy odniesienia, wynikajace z samej techniki 5093450934 nagran, wskutek czego dokladne porównywanie zaklócen przy róznych predkosciach talerza jest rzecza niemozliwa.Wyniki odczytywania pomiaru przy ustawieniu igly w punktach o róznej odleglosci od osi obro¬ tu talerza sa rózne ze wzgledu na rózne predkosci obwodowe rowka w tych punktach.Przewodnia mysla wynalazku jest usuniecie wad wyzej opisanej metody pomiaru zaklócen posred¬ nich w gramofonach, przez wyeliminowanie wza¬ jemnego ruchu igly wzgledem rowka plyty gramo¬ fonowej.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze na plycie gramofonowej osadza sie ramie wraz z glo¬ wica zawierajaca przetwornik adaptera, którego igla jest umieszczona w rowku plyty gramofono¬ wej nalozonej na talerz badanego gramofonu i obraca to ramie wraz z plyta gramofonowa i ta¬ lerzem, tak ze podczas obracania sie talerza gra¬ mofonowego igla adaptera stoi nieruchomo w row¬ ku plyty, a z przetwornika gramofonowego dopro¬ wadza sie do woltomierza lampowego, za którego pomoca odczytuje sie wyniki pomiarów napiecia calego pasma przenoszenia, dzieki czemu umozli¬ wione jest wykonywanie wlasciwego pomiaru za¬ klócen posrednich w calym pasmie przenoszenia.W celu lepszego zrozumienia istoty wynalazku, w dalszym ciagu opisu zostanie on omówiony, nie ograniczajac przy tym zakresu, w przykladzie jego zastosowania z powolaniem sie na rysunek, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do pomiaru zaklócen w gramofonach, w widoku z góry, fig. 2 — to samo urzadzenie nalozone na talerz badanego gramofonu, w widoku z boku, w którym plyta gramofonowa jest pokazana w przekroju podluznym, a fig. 3 — szczegól kolektora przeka¬ zujacego napiecie obracajacego sie przetwornika na woltomierz lampowy, w przekroju podluznym.Urzadzenie wedlug wynalazku ma osadzone w dowolnej plycie gramofonowej 1 ramie 2 glo¬ wicy 3 adaptera, której igla 4 jest umieszczona w rowku plyty 1 nalozonej na talerz 5 badanego gramofonu. Na gramofonowej plycie 1 zamocowa¬ na jest na elastycznych slupkach 6 metalowa ply¬ ta 7, w której osadzona jest os 8 wirnika 9 kolek¬ tora 20, polaczonego poprzez plyte 7 przewo¬ dem 10 z jednym biegunem przetwornika umiesz¬ czonego w glowicy3. [ Na wirnik 9 nalozona jest izolacyjna tuleja 11, na nia nalozona jest metalowa tuleja 12, polaczo¬ na przewodem 13 z drugim biegunem przetworni¬ ka w glowicy 3.Do powierzchni wirnika 9 przylega szczotka 14, a do powierzchni metalowej tulei 12 przylega szczotka 15, przy czym obydwie szczotki 14 i 15 sa polaczone przewodami 16 z lampowym wolto¬ mierzem 17.Wirnik 9 oraz metalowa tuleja 12 sa osadzone w cichobieznych lozyskach 18, 19 z tworzywa sztucznego, korzystnie z polietylenu.W celu zabezpieczenia przed obracaniem sie ko¬ lektora 20, na skutek nieuniknionych malych tarc, na obudowie urzadzenia umieszczony jest trzpien oporowy 21, o który opiera sie rurka 22 z umiesz¬ czonymi w niej przewodami 16.W celu umozliwienia czestotliwosciowej analizy napiec doprowadzanych do lampowego woltomie- 5 rza 17, stosuje sie woltomierz lampowy selek¬ tywny.Przy stosowaniu urzadzenia wedlug wynalazku uzywa sie dowolnej plyty gramofonowej, z row¬ kiem modulowanym lub niemodulowanym, przy 10 czym uzyskuje sie pomiar w calym pasmie prze¬ noszenia.(Dzieki umieszczeniu igly nieruchomo w rowku plyty gramofonowej, podczas obracania sie talerza gramofonowego do przetwornika w glowicy 3 do¬ cieraja tylko szkodliwe drgania mechanizmu bada¬ nego gramofonu.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia pomiar zaklócen posrednich w badanych gramofonach o dowolnej konstrukcji przez wykonywanie tych 20 pomiarów przy uzyciu ramion i glowic adapterów tego samego typu, jaki jest zastosowany w kon¬ strukcji danego gramofonu. Umozliwione jest rów¬ niez latwe i proste porównywanie ze soba zakló¬ cen w mechanizmach róznych typów gramofonów przy uzyciu jednego i tego samego ramienia wraz z glowica jak równiez porównywanie zaklócen posrednich przy róznych predkosciach obrotu ta¬ lerza i w róznych odleglosciach igly na plycie gra¬ mofonowej od osi obrotu talerza. 15 25 30 PL