Opublikowano: 25.11.1966 50756 KI. 30a, 14/01 MKP UKD A 61 b /i Wspóltwórcy wynalazku i Stanislaw Krzysztoporski, Lódz (Polska), Ba- wlasciciele patentu: zyli Sowiak, Lódz (Polska) Chirurgiczny przyrzad porodowy Wynalazek dotyczy chirurgicznego przyrzadu po¬ rodowego.'Przy porodach patologicznych czesto zachodzi ko¬ niecznosc udzielenia pomocy rodzacym przez zasto¬ sowanie zabiegów chirurgicznych róznego rodzaju, zaleznych od rodzaju nieprawidlowosci patologicz¬ nych porodu. Nieprawidlowosci patologiczne pole¬ gaja na przyklad na mechanicznej niewspólmierno- sci glówki plodu z wchodem do miednicy mniej¬ szej, na nieprawidlowym ulozeniu glówki plodu lub nie osiowym wstawianiem sie glówki do wchodu miednicy. Tego rodzaju nieprawidlowosci unie¬ mozliwiaja ustalenie sie glówki plodu, to jest jej przejscie najwiekszym obwodem przez plaszczyzne wchodu miednicy i wymagaja zabiegu chirurgicz¬ nego przez zastosowanie cesarskiego ciecia lub tez uzycia tak zwanych wysokich kleszczy.Innego rodzaju nieprawidlowosci patologiczne po¬ legaja na nieprawidlowym, czyli poprzecznym lub skosnym ulozeniu plodu w macicy wzgledem wcho¬ du do miednicy, w przypadkach jego polozenia po¬ przecznego zaniedbanego stosuje sie dekapitacje plodu lub rachiotomie za pomoca nozyc Siefcolda lub rachiotomu Kiistnera.Cesarskie ciecie stosowane przy nieprawidlowych porodach, mimo duzych osiagniec wspólczesnej techniki operacyjnej powoduje stosunkowo duzy procent smiertelnosci zarówno noworodków, jak i samych poloznic, nie mówiac juz o powiklaniach pooperacyjnych. 10 15 20 Znane wysokie kleszcze skladaja sie z dwóch za¬ mocowanych na niewygietych trzonkach, lyzek osa¬ dzonych przesuwnie jedna •wzgledem drugiej, typu Kjellanda, lub rozchylnie na wspólnej osi, typu Zweifla i maja zasadnicza wade, która polega na tym, ze wprowadzenie tych "kleszczy do macicy po¬ nad wchód miednicy jest trudne ze wzgledu na brak wygiecia miednicowego oraz niebezpieczne ze wzgledu na mozliwosc uszkodzenia czesci miekkicft; a zwlaszcza przebicia pecherza moczowego.Poza tym po dwuskroniowym nalozeniu tych kleszczy na glówke plodu, aczkolwiek dwuskronio- wy ucisk zmniejsza poprzeczny wymiar glówki, lecz jednoczesnie powieksza jej wymiar podluzny, tak ze ogólny obwód glówki nie ulega zmniejsze^ niu, a podczas silnej trakcji kleszczy znad wchodu miednicy, ucisk na glówke plodu wzrasta znacznie w bardzo krótkim czasie, co Jpowoduje uszkodzenie wewnatrzczaszfco plodu, a nawet jego smierci. Z tego tez wzgledu wysokie kleszcze obecnie Ibardzo rzadko maja za¬ stosowanie praktyczne. Poza tym iprzy uzywaniu kleszczy wysokich jest rzecza niemozliwa ani przy¬ giecie glówki do klatki piersiowej plodu, ani ko¬ rzystne odgiecie glówki, co w niektórych przypad¬ kach uniemozliwilofby poród zywego plodu.Operacja dekapitacji plodu za pomoca nozyc Sietoolda jest bardzo uciazliwa dla Chirurga ze wzgledów technicznych, poniewaz nozyce te maja dwie dzwignie osadzone na wspólnej osi, przy czym 5075650756 3 1 obydwa krótkie ramiona tnace dzwigien moga byc rozchylone tylko nieznacznie, co bardzo utrudnia przeciecie kregoslupa szyjnego znajdujacego sie w znacznej odleglosci od wejscia do pochwy.Rachiotomie plodu przy jego polozeniu poprzecz¬ nym dokonuje sie za pomoca rachiotomu Kustnera, skladajacego sie z dwóch dzwigien osadzonych na wspólnej osi, przy czym jedna dzwignia jest zakon¬ czona plaskim nozem, a druga dzwignia pochewka z podluzna szczelina, w która wchodzi plaski nóz przy zamykaniu dzwigien. iPodczas operacji wpro¬ wadza sie najpierw dzwignie z pochewka z jednej strony plodu, od strony zatoki krzyzowej, a nastep¬ nie dzwignie z nozem od strony spojenia lonowego, po czym dopiero zmocowuije sie obydwie dzwignie na wspólnej osi. "Wprowadzenie tych dzwigien po¬ nad wchód miednicy jest niebezpieczne dla rodza¬ cych ze wzgledu na mozliwosc skaleczenia u nich miekkich czesci narzadów wewnetrznych.'Zarówno operacja dekalpitacji jak i rachiotomia wymagaja pomocy asystenta chirurga.(Przewodnia mysla wynalazku jest umozliwienie wprowadzenia przedniej czesci przyrzadu porodo¬ wego ponad wchód miednicy w postaci prawie wy¬ prostowanej i nadanie tej jego czesci postaci ka- blakowatej.[Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony tytulem przykladu na rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia chirurgiczny przyrzad porodo¬ wy, w widoku z boku, w stanie otwartym, fig. 2 — ten sam przyrzad porodowy, w widoku z boku, w stanie zamknietym, fig. 3 — szczegól koncówki przyrzadu, w widoku z góry, fig. 4 — odmiane kon¬ cówki przyrzadu, w widoku z boku w stanie otwartymi, fig. 5 — szczegól koncówki przy¬ rzadu wedlug fig. 4,. w widoku z Iboku, w stanie zamknietym, fig. 6 — odmiane chirurgicznego przyrzadu porodowego z dwiema koncówkami, w widoku z 'boku, w stanie otwartym, fig. 7 — przy¬ rzad wedlug fig. 6, w widoku z góry, fig. $ — od¬ miane przyrzadu wedlug fig. 6, w stanie zamknie¬ tym, a fig. 9 — przyrzad wedlug fig. 8, w widoku z góry.Chirurgiczny przyrzad porodowy wedlug wyna¬ lazku ma wydrazony trzonek 1 polaczony z jednej strony z koncówka skladajaca sie z szeregu we¬ wnatrz wydrazonych zamknietych segmentów rur¬ kowych 2 o przednich sciankach prostopadlych, a tylnych sciankach skosnych wzgledem osi po¬ dluznej ich wydrazenia. W ostatnim czolowym seg¬ mencie 2 zamocowane jest na stale elastyczne cieg¬ no 3 umieszczone ^w osiowych wydrazeniach seg¬ mentów 2 i trzonka 1* przy czyni na czesci ciegna 3, znajdujacej sie w koncówce, nalozona jest srubowa sprezyna 4. Kazdy segment rurkowy 2 z jednej stro¬ ny ma na górze 1 na dole (bocznej sciany wypusty 5 i 6 wchodzace w odpowiadajace im wglebienia wykonane; ^sasiadujacym segmencie.Trzonek 1 z drugiej strony jest zakonczony recz¬ nym uchwytem 7, w którym osadzona jest na osi 8 napinajaca dzwignia 9 W (postaci obejmy, z zamo¬ cowana w niej pociagowa 3tuleja 10, umieszczona suwliwie w otworze 11 uchwytu 7. W tuleje pocia¬ gowa 10 wpuszczony jest drugi koniec ciegna 3 za¬ konczony trzpieniem 12 osadzonym we wglebieniu wykonanym w tulei 10.Na dolnym przednim koncu Uchwytu 7 wykona¬ ny jest zajb 13, a miedzy sciankami dzwigni 9 w przedniej jej dolnej czesci osadzona jest na osi 14 zelbatka 15 z zebami 16. W przedniej czesci zebatki osadzony, jest jeden koniec napinajacej sprezyny 17, której drugi koniec jest zamocowany w zaczepie 18 przymocowanym do scianki dzwigni 9.Gdy przyrzad porodowy znajduje sie w stanie otwartym przedstawionym na fig. 1, jego konców¬ ka pod wplywem dzialania sily sprezyny 4 ma po¬ stac lekko wygieta i wiotka, natomiast przy przy¬ ciagnieciu dzwigni 9 do uchwytu 7 az do zahacze¬ nia sie jego zeba 13 o jeden z zebów 16 na dzwig¬ ni 7 zostaje naciagniete ciegno 3 i koncówka przy¬ rzadu przybiera postac sztywnego kafolaka, jak to przedstawiono na fig. 2.Na fig. 4 15 przedstawiona jest odmiana kon¬ cówki, w której kazdy segment 2a od wewnetrznej strony wyoblenia jest wyposazony w ostrze glad¬ kie 19a lufo zebate 19b, tworzace przy naciagnieciu ciegna 3 wspólnie 'jedno ostrze gladkie lub zafo- kowane.Przyrzady opisane na fig. 1 — 5 zastepuja znane nozyce iSiefoolda oraz rachiotomy Kustnera, zarówno do dekapitacji jak i rachiotomii plodu. Sa one tylko jednoczesciowe, a ich stosunkowo wiotka koncówka w stanie rozwartym przyrzadu umozliwia bardzo latwe wprowadzanie koncówki ponad wchód mied¬ nicy bez zadnego narazania narzadów wewnetrznych rodzacej na uszkodzenie, przy czym zalbieg chirur¬ giczny moze byc wykonywany przez chirurga bez pomocy asystenta, poniewaz wygiecie koncówki i jej usztywnienie dokonuje sie przez proste przy¬ ciagniecie jedna tylko reka dzwigni 9 do uchwy¬ tu 7.Na fig. 6 — 9 przedstawiona jest dalsza odmiana przyrzadu wedlug fig. 1 — 3. Przyrzad wedlug tej odmiany ma trzonek 20 zakonczony z przedniej strony podwójnym gniazdem 21, w którym osadzo¬ ne sa poczatki dwóch koncówek skladajacych sie z wydrazonych segmentów rurkowych 2a i 2b, o konstrukcji identycznej co segmenty 2, z wypu¬ stami 5a, 5b, 6a, 6b. Wewnatrz pierwszej koncówki umieszczona "jest srubowa sprezyna 4a i elastyczne ciegno 3a, a wewnatrz drugiej koncówki srubowa sprezyna 4b i elastyczne ciegno 3fo.Drugi koniec trzonka 20 jest przymocowany do plytki 22 zaopatrzonej w wzdluzny otwór 23 i za¬ konczonej uchwytem recznym 24. W otworze 23 umieszczona jest suwliwie plytka zaczepówa 25 z zaczepowymi wypustami 26a, 26b, w które wcho¬ dza konce ciegien 3a, 3b, zakonczone trzpieniami 27a, 27b. W uchwycie 124 zamocowana jest os 28, na której osadzona jest napinajaca dzwignia 29 w po¬ staci obejmy* W tylnej czesci zaczepowej plytki 25 oraz w dzwigni 29 wykonane sa otwory, w których umieszczona jest isrulba 30 mocujaca ze sofoa oby¬ dwa te elementy.W przedniej dolnej czesci uchwyt 24 ma zab 31, a w dolnej czesci dzwigni i29 osadzona jest na osi 32 zefoatka 33 z zebami 34. W przedniej czesci zebatki osadzony jest koniec sprezyny 35, zamocowanej 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6050756 15 swym drugim koncem w zaczepie ,36, przymocowa¬ nym do napinajacej dzwigni 29.Do plytki 22 przymocowany ijest karbowany trzpien 37 z osadzonymi na nim obustronnie suwli- wie sprezynujacymi zaczepami 38, a na trzonteu 20 5 zamocowana jest prowadnica 39, w której osadzo¬ ny jest suwak 40. W suwaku 40 osadzony jest trzpien 41 z nalozona na niego sprezynka 42.Trzpien 41 za pomoca sworznja 43 jest polaczony z zaczepami 38. Na przednim ktfncu suwaka 40 za- 10 mocowana jest przegubowo Wyotalona plytka 44 z otworem 45, przez który przechodzi trzonek 20 oraz ciegna 3a i 3b.Do gniazda 21 przymocowane jest zaczepowe usz¬ ko 46, na którym zawiesza sie ciezarek i(nie przed stawiony na rysunku). ¦ W celu (bardziej równomiernego rozlozenia ucis¬ ku koncówek na glowe plodu, rurkowe segmenty 2a i 2b od wewnetrznej strony wydblenia sa plaskie.Po przyciagnieciu dzwigni 29 do uchwytu 24, a za¬ tem napieciu ciegien 3a i 3b, stosunkowo wiotkie uprzednio koncówki przyrzadu tworza dwa sztyw¬ ne, nieco rozwidlone kablaki.Chirurgiczny przyrzad porodowy wedlug fig. 6—9 sluzy do przeprowadzenia glówki plodu przez 25 wchód miednicy malej i umozliwia przygiecie glówki plodu do jego klatki piersiowej, czyli wy¬ konanie fleksji lub tez z niekorzystnego ulozenia odgieciowego glówki dalsze jej odgiecie do ulozenia. twarzowego, bardziej korzystnego dla porodu. 30 W tym celu koncówki przyrzadu w stanie otwar¬ tym wprowadza sie ponad wchód miednicy od strony zatoki krzyzowo-Jbiodrowej wzdluz tylo- glowia symetrycznie po obu stronach guza potyli¬ cowego. Nastepnie zamyka sie przyrzad, przy czym 35 konce koncówek w postaci sztywnych rozwidlo¬ nych kablaków opieraja sie o podstawe czaszki plodu w okolicy przyczepu kregoslupa. Wtedy do- suwa sie wyolblona plytke 44 do stropu czaszki wzdluz szwu strzalkowego,, tak ze glówka 47 plodu zostaje uchwycona w trzech miejscach, po czym do uszka 46 zaczepia sie za pomoca ciegna sztywnego lub gietkiego ciezarek, który powoduje przyparcie glówki plodu do wchodu miednicy, przy czym na¬ cisk konców koncówek umozliwia zmiane okragle¬ go ksztaltu glówki na ksztalt walca wydluzonego 45 w kierunku osi miednicy i ustalenie glówki w mied¬ nicy malej. 6 z szeregu wewnatrz wydrazonych, zamknietych segmentów rurkowych (2) o przednich sciankach prostopadlych, a tylnych sciankach skosnych wzgledem-osi podluznej ich wydrazenia, a kazdy segment jest zaopatrzony w wypusty (4 i 5) wchodzace w odpowiadajace im wglebienia w sasiadujacych segmentach, przy czym w ostat¬ nim * czolowym segmencie (2) zamocowany jest koniec ciegna (3) przechodzacego przez wydra¬ zenia w pozostalych segmentach, oraz przez wy¬ drazenie trzonka (1), którego przedluzeniem 'jest koncówka, zas na ciegno (3) na cale} dlugosci koncówki, nalozona jest srubowa sprezyna <4), tak ze przy naciagnieciu ciegna i scisnieciu sprezyny nastepuje usztywnienie stosunkowo elastycznej koncówki, która przyjmuje ksztalt luku. 2. Chirurgiczny przyrzad porodowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze trzonek {1) z drugiej stro¬ ny jest polaczony z uchwytem recznym (7) z osa¬ dzona na nim napinajaca dzwignia (9), w której zamocowana jest pociagowa tuleja {10) umiesz¬ czona przesuwnie w otworze (11) uchwytu (7), przy czym w tulei (10) umieszczony jest trzpien (12) polaczony z drugim koncem ciegna (3). 3. Odmiana chirurgicznego przyrzadu porodowego wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tymi, ze ela¬ styczna koncówka sklada sie z rurkowych seg¬ mentów, z których kazdy jest zaopatrzony od jej wkleslej strony w gladkie ostrze (19a) lub ostrze zabkowane (19(b) tworzace w zamknie¬ tym przyrzadzie jedno wspólne ostrze. 4. Odmiana chirurgicznego przyrzadu porodowego, wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tym, ze jest wy¬ posazona w osadzone na trzonku (20) podwójne gniazdo (21) z osadzonymi w nim dwiema kon¬ cówkami, z których kazda sklada sie z wydrazo¬ nych segmentów runkowych (2a,2b) zaopatrzo¬ nych w wypusty (5a, 5b, 6a, Gb), a wewnatrz wy¬ drazen tych segmentów umieszczone sa ciegna 3a, 3b) z nasunietymi na nich srubowymi sprezyn¬ kami (4a, 4b), przy czym drugie konce ciegien sa zamocowane w wypustach (26a, 26b) plytki zaczepowej (25) osadzonej suwliwie w otworze (23) plytki (22) bedacej przedluzeniem drugiego konca trzonka (20). PL