50750 KI. 39 a3,31/00 MKP B 29 W^io \ UKD 678.06 Opublikowano: 5.III.1966 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Sylwester Ludwig, inz. Alfons Wal- kiewicz, Stanislaw Krawczyk Wlasciciel patentu: Spóldzielnia „Samopomoc Inwalidzka", Warszawa- Falenica (Polska) Sposób wytwarzania siatkowych torebek do owoców i warzyw z termoplastycznego tworzywa sztucznego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania z ter¬ moplastycznego tworzywa sztucznego, zwlaszcza z polietylenu, siatkowych torebek stanowiacych opakowanie do owoców i warzyw oraz urzadzenia do stosowania tego sposobu.Torebki zgodnie z wynalazkiem sa wykonywane z plecionki w postaci rekawa, wyciskanego z two¬ rzywa sztucznego za pomoca znanej wytlaczarki slimakowej zaopatrzonej w specjalna glowice we¬ dlug wynalazku, która to plecionka jest nastepnie rozciagana na goraco i cieta na odcinki o okreslo¬ nej dlugosci, zamykane jednostronnie w dowolny znany sposób przez zgrzewanie lub mechanicznie.Znane sa sposoby i urzadzenia do wytwarzania ciaglego wezlowych lub bezwezlowych siatek z termoplastycznych tworzyw sztucznych, wycis¬ kanych w postaci rekawa za pomoca pras slima¬ kowych, przy czym ksztalt i struktura tych sia¬ tek sa uzaleznione glównie od rodzaju uzytej glo¬ wicy.Wytwarzane tymi sposobami plecionki siatkowe sa dodatkowo wzmacniane w procesie polegaja¬ cym na rozciaganiu zylek w oczkach siatek, do¬ kladnie ' opisanym w polskim patencie Nr 46549.Analizujac zagadnienie wytwarzania siatek na podstawie podreczników fachowych, czasopism i publikacji patentowych, mozna wyodrebnic sze¬ reg powtarzalnych elementów konstrukcyjnych wszystkich znanych typów glowic przystosowanych do tego celu, do których to elementów nalezy za- 10 15 20 25 30 liczyc przede* wszystkim dwie wspólsrodkowo ulozyskowane obrotowo tarcze dyszowe, sluzace do wyciskania poszczególnych wlókien siatki, a mia¬ nowicie osnowy i watka. Istnieja przy tym roz¬ wiazania glowic, w których obie tarcze dyszowe z dowolna liczba otworów formujacych wlókna sa polaczone albo z dwoma niezaleznymi komorami obrotowymi, doprowadzajacymi roztopione tworzyt wo, jak to ma, na przyklad, miejsce w konstrukcji glowic wedlug patentu Nr 47190, albo z jednym wspólnym przewodem doprowadzajacym roztopiona tworzywo (patent Nr 47397).Wszystkie te znane urzadzenia , do wytwarzania plecionek siatkowych z tworzywa sztucznego cha¬ rakteryzuja sie wspólna cecha, która polega na; tym, ze dla kazdego rodzaju i^ksztaltu ©czek siat¬ ki oraz dla kazdej srednicy wytlaczanego rekawa musi byc zastosowana oddzielna glowica*¦¦-'¦Poza tym urzadzenia te sa bardzo skomplikowane, a w wyniku tego kosztowne.Zapotrzebowanie . handlu na tanie przewiewne torebki do pakowania owoców krajowych i cjrtrtH sowyeh jak równiez i warzyw zmusily przemysl do podjecia prac badawczych w celu rozwiazania tego zagadnienia.Zasadnicza koncepcja, która doprowadzila do wynalazku, jest oparta na ogólnie znanych me¬ todach wytwarzania plecionki siatkowej w posta* ci rekawa z termoplastycznego tworzywa sztucz¬ nego, a nastepnie pocieciu jej na odcinki o sta- 507503 sownej do potrzeb dlugosci i jednostronnym zamknieciu ich za pomoca na przyklad liniowego zgrzewania elektrycznego.Sam sposób wytwarzania plecionki zgodnie z wy¬ nalazkiem oraz urzadzenie do stosowania tego spo¬ sobu bardzo znacznie róznia sie jednak od dotych¬ czasowych rozwiazan, przewyzszajac je prostota budowy oraz szerokim zakresem zastosowania. Jak to zostanie szczególowo podane w dalszej czesci opisu, za pomoca jednego bardzo prostego urza¬ dzenia mozna wytwarzac dowolne wzory siatki . oraz dowolne srednice rekawa tej siatki bez ko¬ niecznosci wymiany glowicy, co stanowi wybitna nowosc urzadzenia w zastosowaniu do wyrobu tego typu opakowan.Sposób wytwarzania przewiewnych torebek z termoplastycznego tworzywa sztucznego, zwlasz¬ cza z polietylenu, jest objasniony szczególowo na podstawie przykladowego wykonania urzadzenia, uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wzdluzny przekrój glowicy urzadzenia do stosowania sposobu, fig. 2 — schematyczny uklad napedu urzadzenia wraz z glowica w wido¬ ku z przodu, a fig. 3—7 — przyklady wzorów oczek plecionki siatkowej, wytwarzanej za pomoca tego urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione na fig. 1 i 2 jest przystosowane do wspólpracy z do¬ wolna znana wytlaczarka, na przyklad wytlaczarka slimakowa.Uplastyczniony polietylen 1 jest doprowadzony z wytlaczarki do tulei 2, która jest osadzona w wytlaczarce za pomoca polaczenia gwintowanego 3 i stanowi nieruchoma czesc urzadzenia. Uplasty¬ czniony polietylen 1 z komory 4 jest przeciskany do otworów 4a, rozmieszczonych wspólsrodkowo. w koncowej czesci tulei 2, w których to otworach nastepuje homogenizacja tworzywa jak równiez dokladne wymieszanie jego wlókien, co wydatnie zwieksza plastycznosc polietylenu. Do tulei 2 jest przykrecona wkretami 7 nieruchoma wkladka we¬ wnetrzna 6, zaopatrzona na swym obwodzie w ka- rialki 8 rozszerzone do strony otworów 4a nacie¬ ciami stozkowymi 5, przy czym kanalki te maja dowolny ksztalt pólkolisty, prostokatny, trapezo¬ wy lub owalny, zaleznie od wymaganego przekroju wlókien plecionki.Tworzywo 1 przeciskane otworami 4a przedo¬ stajac sie kanalkami 8 wkladki 6 formuje rów¬ nolegle wzgledem siebie wlókna, stanowiace osno¬ we 25 plecionki (fig. 3).Zaleznie od srednicy, na której sa rozmieszczo¬ ne kanaliki 8 uzyskuje sie minimalna srednice rekawa, jaka jest przewidziana dla najmniejszego rozmiaru, wytwarzanych przedmiotowym sposobem torebek. Zaleznie zas od podzialki poobwodowego . rozmieszczenia kanalików 8 ' uzyskuje sie odpo¬ wiednia gestosc siatki plecionki.Na wkladce wewnetrznej 6 oraz na tulei 2 jest ulozyskowany obrotowy element, który sklada, sie z pierscienia 11 osadzonego na kólkach 13 i przy¬ kreconego wkretami 12 do obudowy 14 oraz wkladki 15, wykonanej z materialu trudnoscieral- nego, przy czym wkladka 15 jest przykrecona do obudowy 14 wkretami 16. Pierscien 11 jako ele- 4 ment wspólpracujacy' z nieruchoma wkladka we¬ wnetrzna 6 jest zaopatrzony w swej wewnetrznej czesci w rozmieszczone poobwodowo kanaliki 9 o podzialce takiej samej jak pod^ialka kanalików 5 8 wkladki 6 lub o podzialce stanowiacej jej wie¬ lokrotnosc.Kanaliki 9 od strony otworów 4a sa zakonczone stozkowymi nacieciami 5a.Przeciskane z otworów 4a tworzywo 1 przecho- 10 dzac przez kanaliki 8 formuje wlókna stanowiace watek 26 plecionki. Z chwila takiego usytuowania pierscienia 11 wraz z cala czescia obrotowa wzgle¬ dem nieruchomej wkladki 6, kanaliki 9 znajduja sie na przeciwko kanalików 8 tworzy sie zespól 15 wspólsrodkowych otworów 10 (fig. 2).Tworzywo 1 przetlaczane przez tak utworzone otwory 10, bedacymi zlozeniem dwóch kanalków 8, 9 formuje wezly 27 plecionki.Element obrotowy urzadzenia wykonuje oscyla- 20 cyjne ruchy obrotowe w dwóch kierunkach, któ¬ re sa wymuszane za pomoca mechanizmu jarz- mowo-kolankowego. W tym celu pierscien 11 jest zaopatrzony w dwa sworznie 17, wspólpracujace z wahliwa dzwignia 18 ulozyskowana w punkcie 25 19. Dzwignia 18 jest sprzezona mechanicznie za pomoca lacznika 20 z mimosrodem 21, przy czym polozenie punktu 23 zaczepienia lacznika 20 z mi¬ mosrodem 21 jest ustalone w sposób regulowany w prowadnicy 22. Naped mimosrodu 21 jest zrea- 20 lizowany za pomoca przekladni z napedu wspól¬ pracujacej z nim wytlaczarki slimakowej. Z chwila wprawienia w ruch obrotowy mimosrodu 21 jest » to zaznaczone na fig. 2, strzalka, za pomoca po¬ wyzszego mechanizmu jarzmowo-kolankowego, ele- 35 ment obrotowy urzadzenia wykonuje ruchy oscy¬ lacyjne, przy czym skrajne polozenia dzwigni 18 i sworzni 17 przedstawiono na rysunku liniami przerywanymi.Powiazanie poszczególnych wlókien osnowy 25 40 i watka 26 siatki nastepuje wówczas, gdy rucho¬ my element, a wraz z nim pierscien 11, przesunie sie do polozenia, w którym kanaliki 8 formujace wlókna" osnowy pokryja sie z kanalikami 9 w pier¬ scieniu. 45 W tym czasie wyciskane sa nitki o przekroju poprzecznym równym sumie przekrojów kanali¬ ków.8, 9 wkladki 6 i pierscienia 11. Gdy natomiast pierscien 11 przesunie sie ruchem wymuszonym za pomoca dzwigni 18 w inne polozenie, wówczas 50 wlókna watka 2i wytloczone beda oddzielnie od wlókien osnowy 26 i beda one tworzyc oczka ple¬ cionki rekawa, az do momentu przesuniecia sie pierscienia 11 o jedna podzialke wzgledem kana¬ lików wkladki, to jest do powtórzenia cyklu, B5 w którego poczatkowej fazie nastepuje ponowne sklejenie wlókien watka 25 i osnowy 26 i two¬ rzacych wezel 27 plecionki.Cofniecie poprzez dzwignie 18 pierscienia U o podzialke katowa rozmieszczenia kanalików 8, 9 60 powoduje rozczepienie wlókien watka 25 od wló¬ kien osnowy 26 wyciskanych przez kanaliki 8, 9 wspólosiowo osadzonej z pierscieniem 11 wkladki 6 i polaczenie ich z sasiednimi wlóknami osnowy.Wielokrotnie powtarzany cykl powyzszy powo- 65 duje wytwarzanie plecionki w ksztalcie rekawa56750 o dowolnej dlugosci, a przez regulacje polozenia lacznika 20 sprzezonego z dzwignia 18, jak równiez poprzez regulacje czasu przestoju tej dzwigni W jej martwych punktach zwrotnych uzyskuje sie plecionke o dowolnych wzorach przedstawionych przykladowo na fig. 3 do 7.Jak juz wspomniano w poczatkowej czesci opi¬ su, wytwarzana, za pomoca urzadzenia wedlug wy¬ nalazku plecionka w postaci rekawa posiada mi¬ nimalna srednice tego rekawa, dostosowana do najmniejszych wymiarów produkowanych torebek.Aby zapobiec wymianie glowicy urzadzenia w przy¬ padku koniecznosci produkcji torebek wiekszych, a wiec z rekawów o wiekszej srednicy, przewi¬ dziano w urzadzeniu podgrzewany dzwon wymien¬ ny 24, na który wciagany jest rekaw plecionki.Dzwon 24 podgrzewany elektrycznym elementem grzejnym do temperatury okolo 120°C jest czescia urzadzenia, która dodatkowo ^plastyfikuje oraz orientuje wlókna tworzywa przy równoczesnym zmniejszaniu do minimum przekroju wlókien osno¬ wy 25 i watka 26 i oszczedzaniu surowca, czego nie mozna uzyskac w glowicy ze wzgledu na ogra¬ niczona regulacje grubosci wlókna wyciskanego tworzywa.Zasadniczym jednak przeznaczeniem dzwonu 24 w urzadzeniu wedlug wynalazku jest ksztaltowa¬ nie dowolnie róznych srednic rekawa, zaleznie od wymaganych wielkosci produkowanych torebek, przy uzyciu tego samego pierscienia 11 i wkladki 6 formujacych wlókna.Opisany powyzej naped obrotowego elementu urzadzenia nadaje pierscieniowi 11 formujacemu nitki watka 26 ruch oscylacyjny o regulowanej predkosci katowej i o kacie odchylenia zawie¬ rajacym sie w granicach 0,5 do 2,5 podzialki po- obwodowego rozmieszczenia kanalków 8, 9.W zaleznosci od dowolnie obranej predkosci ka¬ towej i kata odchylenia pierscienia 11 w stosun¬ ku do wkladki 6 uzyskuje sie szereg róznych wzo¬ rów plecionki. W przypadku równej- ilosci kanal¬ ków 8, 9 na powierzchniach styku pierscienia 11 i wkladki 6 otrzymuje sie przy przemieszczeniu tych kanalików o jedna podzialke wzór siatki uwidocznionej na fig. 3 przy przemieszczeniu ka¬ towym tego pierscienia powyzej jednej podzialki, a ponizej dwóch podzialek uzyskuje sie wzór siat¬ ki przedstawiony na fig. 4, natomiast przy od¬ powiednim przemieszczeniu pierscienia o dwie po¬ dzialki — otrzymuje sie wzór siatki wedlug fig. 5.Przy przetrzymaniu pierscienia 11 w obu jego skrajnych punktach zwrotnych otrzymuje sie wzór przedstawiony na fig. 6, a przy przedtrzymywaniu go tylko w jednym skrajnym punkcie otrzymuje sie plecionke wedlug fig. 7.Poza podanymi przykladowo wzorami plecionek, mozna uzyskac caly szereg innych wzorów przez zastosowanie wszelkich posrednich przesuniec pier¬ scienia' lub przez zastosowanie wiekszej wielokrot¬ nosci podzialki rozmieszczenia kanalów 8 wzgle¬ dem polozenia kanalków 9.Wytworzony w ten sposób rekaw plecionki siat¬ kowej jest ciety na odcinki o dowolnej dlugosci, zaleznie od wymiarów produkowanych torebek, a nastepnie odcinki te sa zamykane jednostronnie 6 . w anany sposób, na przyklad za pomoca zgrze^ wania dielektrycznego. PL