Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.VIII.1963 (P 102 465) 03.X.1962 Niemiecka Republika Federalna 25.11.1966 50712 KI &lc, 12 MJLF B65.d 4l/ UKD Wlasciciel patentu: Mauser Kommandit — Geaellschaft, Kóln-Ehrenfeld (Niemiecka Republika Federalna) Zbiornik z tworzywa sztucznego, sposób zamykania tego zbiornika oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek niniejszy dotyczy zbiornika, który najkorzystniej jest wykonany calkowicie z tworzy¬ wa sztucznego, uzywany zwlaszcza jako puszka na olej, i który w obszarze ipokrywy lub górnego dna zaopatrzony jest w zamykane za pomoca spajania, wystajace- obrzeze, otaczajace szczelinowy otwór do (napelniania, a ponadto wynalazek tein dotyczy sposobu i urzadzenia do zamykania takiego zbior¬ nika.Znane juz sa zbiorniki z tworzywa sztucznego, zaopatrzone w umieszczony na górnej ich stronie szczelinowy otwór do napelniania, oraz w wystaja¬ ce z górnej strony tego zbiornika obrzeze, które mialo postac ruchomych warg i które po napelnie¬ niu zbiornika bylo zamykane za pomoca klejenia albo spajania. W zbiornikach tych górna ich stro¬ na jest na ogól plaska, tak ze przy zamykaniu warg tworzacych lejek wlewowy, material musi byc od¬ ksztalcany przez sciskanie, skoro nie jest mozliwe poddawanie sie górnej strony zbiornika w celu umozliwienia zamykania szczelinowego otworu.Natrafia sie tu na trudnosci, spowodowane prze¬ waznie mala podatnoscia przeznaczonego do danego celu materialu, a zwlaszcza: spowodowane tym, ze wargi obrzeza otworu do napelniania tworza w istocie zamkniety pierscien, który wyklucza odpro¬ wadzanie nadmiaru materialu przy ich sciskaniu, i dlatego przy tej operacji nie da sie uniknac two¬ rzenia sie fald. Wskutek tego w obrzezu zamknie¬ tego otworu moga zdarzac sie iiiespojone miejsca 10 15 25 30 2 lub przewody powietrzne, a zatem zamkniecie mo¬ ze nie byc szczelne.Nastepna wada polega na tym, ze po sklejeniu lub spajaniu brzegów warg, w polaczeniu tym znów wystepuja sily, które usiluja go rozlaczyc, a które pochodza z odksztalcenia czesci górnej strony zbior¬ nika i obrzeza otworu, tak ze podczas uderzen, zda¬ rzajacych sie podczas transportowania i magazyno¬ wania, takie polaczenie spajane luzuje sie i staje sie nieszczelne. Przy sklejaniu lub spajaniu znanych obrzezy otworu do napelniania trzeba zatem brzegi warg wzajemnie dociskac ze stosunkowo duza, przez dluzszy okres czasu przykladana sila. Wskutek tego przy odksztalcaniu ich moga powstawac pekniecia u nasady tych warg.W znanych urzadzeniach najwazniejsza wada po¬ lega na tym, ze obrzeze otworu do napelniania bar¬ dzo duzo wystaje ponad górna powierzchnie zbior¬ nika. Azeby mozna ibylo ukladac takie zbiorniki w sterty, trzeba zatem aby odpowiednie wglebie¬ nia, wykonywane w dnie stawianego na górze zbiornika byly dostatecznie glebokie, a to wplywa niekorzystnie na pojemnosc takiego zbiornika.Wynalazek dotyczy zbiornika z tworzywa sztucz¬ nego, który na swej górnej stronie ma szczelinowy otwór do napelniania, zaopatrzony w wargi, które przebiegaja lejkowato, zamykane sa za pomoca sklejenia lub spajania, wychodza z brzegów otwo¬ ru do napelniania i wystaja ponad górna strone zbiornika, a celem tego wynalazku jest usuniecie 507125071 3 wyliczonych wyzej wad, wspomnianego na wstepie zbiornika z tworzywa sztucznego.Na ogól wynalazek polega na tym, ze przy nie- zamknietym zbiorniku jego górna strona jest w ten sposób uksztaltowana, ze jest calkowicie lub czes- 5 ciowo wypukla w kierunku na zewnatrz i ma moz¬ nosc uginania sie, a przy zamknietym zbiorniku górna jego strona siega swa wypukloscia do we¬ wnatrz, przy czym co najmniej w obszarze tego wglebienia górna strona; zbiornika jest zaopatrzona 10 w szczelinowy otwór do napelniania, który ograni¬ czony jest dwiema calkowicie lub czesciowo nieza¬ leznymi wystajacymi wargami, które w stosunku do górnej strony zbiornika zajmuja mniej wiecej prostopadle polozenie. 15 Ten szczelinowy otwór do napelniania jest przy tym tak dobrany wymiarowo, ze w niewypuklym stanie górnej strony zbiornika zachodzi przyleganie brzegów tego otworu. Podczas wciskania wypuklej górnej strony tego zbiornika w kierunku do we- 20 wnatrz, przy odwrotnej, a zatem skierowanej ku górze wypuklosci nastepuje wzajemne zblizenie nie tylko brzegów szczeliny, ale przede wszystkim brzegów wystajacych warg, tak ze przy laczeniu brzegów warg nie jest konieczne zadne odksztalca- 25 nie nasad tych warg.Wystajace czesci warg po obydwóch stronach szczelinowego otworu do napelniania, przy nieprze- sklepionej górnej stronie zbiornika, sa ustawione mniej wiecej prostopadle do niej, tzn. z górna stro- 30 na zbiornika tworza one kat prosty lub mniej wie¬ cej prosty. Wzajemne przesuwanie sie elementów warg jest ulatwione dzieki temu, ze nie ma zadne¬ go powiazania pomiedzy umieszczonymi z oby¬ dwóch stron otworu do napelniania wargami, tak 35 ze przy wciskaniu wypuklej strony górnej zbiorni¬ ka kazda z nich moze swobodnie poruszac sie odpo¬ wiednio do przebiegu procesu odksztalcania.Za pomoca pionowo do górnej strony zbiornika ustawianego ukladu warg zamykajacych, w obsza- 40 rze otworu do napelniania zostaje bez trudnosci uzyskane to, ze we wcisnietym polozeniu górnej strony zbiornika brzegi warg otworu do napelnia¬ nia same przez sie stykaja sie. Po przegieciu wy¬ puklej stroriy górnej zbiornika do wewnatrz, po 45 przekroczeniu polozenia plaskiego, zostaje juz unie¬ mozliwione'' odsprezynowanie z powrotem. Siega¬ jaca do wnetrza zbiornika wklesla jego górna stro¬ na pozostaje po tym sama przez sie we wcisnietym polozeniu i utrzymuje w stanie bez naprezen we- 50 wnetrzhych brzegi warg wzajemnie docisniete.W ten sposób nacisk, wywierany przez szczeki spajajace urzadzenia ina ibrzegi lwarg przy spajaniu lub sklejaniu, moze byc znacznie mniejszy i moze byc wywierany tylko przez krótki okres czasu. Wci- 55 skanie górnej powierzchni zbiornika moze byc ula¬ twione za pomoca wykonania na niej wytloczen lub podobnych odksztalcen.Za pomoca wciskania górnej strony zbiornika do jego wnetrza zostaje równiez uzyskane to, ze wargi 60 zamykajace tylko nieznacznie wystaja ponad gór¬ na strone zbiornika, tak ze konieczne do stertowa¬ nia wglebienie w dnie stawianego z góry zbiorni¬ ka moze miec odpowiednio mniejisza glebokosc, co wplywa korzystnie na pojemnosc omawianego 65 2 4 zbiornika. Nalezy jeszcze przy tym wziac pod uwa¬ ge, ze mozliwe jest bez zadnych trudnosci to, ze górne ograniczenie brzegów warg w polozeniu wyjsciowym mozna w takim stopniu uksztaltowac w formie luku, na ile jest to konieczne do uzyska¬ nia prostoliniowego ograniczenia w stanie zamknie¬ tym zbiornika.Sposób wedlug wynalazku, przeznaczony do za¬ stosowania przy zamykaniu omawianego zbiornika, ulegl równiez znacznemu uproszczeniu w stosunku do znanego sposobu, tak samo jak i urzadzenie przeznaczone do stosowania tego sposobu. Przy¬ klad wykonania wynalazku zostal przedstawiony na rysunku, na którym fig. J pokazuje rzut aksono- metryczny górnej czesci zbiornika, fig, 2 — prze¬ krój górnej czesci tego zbiornika, fig. 3 — rzut z góry zbiornika o kwadratowym przekroju, fig. 4 — rzut z góry zbiornika o przekroju kolowym, fig. 5 — urzadzenie zamykajace, a fig. 6 — szczegól tego urzadzenia.Fig. 7, 8 i 9 pokazuja w przekroju górna czesc zbiornika przy róznych polozeniach elementów za¬ mykajacych, przy czym fig. 7 pokazuje otwarte po¬ lozenie otworu do napelniania, fig. 8 — czesciowo wcisnieta górna strone zbiornika z przylegajacymi brzegami warg tego otworu, a fig. 9 — wcisnieta górna strone zbiornika w polozeniu koncowym, przy mocnym przyleganiu brzegów warg.Zbiornik 1 wyposazony jest w górna powierzch¬ nie 2, która utrzymywana jest podatnie w stanie wstepnie naprezonym za pomoca wytworzenia wy¬ puklosci, a w tym przypadku dodatkowo jeszcze za pomoca wytloczen 3. Po przekatnej górnej po¬ wierzchni zbiornika jest zastosowana szczelina ja¬ ko otwór 4 do napelniania o brzegach zaopatrzonych w wargi 5,. które w obszarze otworu do napelnia¬ nia wystaja z górnej powierzchni 2 zbiornika mniej wiecej prostopadle.Górna strona zbiornika jest ponadto zaopatrzona w nasadki 6, które mozna przebic, aby uzyskac wy¬ godniejsze opróznianie tego zbiornika. Do opróz¬ niania zbiornika mozna równiez wyciac trójkatny klin przy koncu wzajemnie spojonych warg. Naj¬ korzystniej jest, gdy dno zbiornika jest tak uksztal¬ towane, ze zaopatrzone jest w wybranie, przezna¬ czone do przyjecia wystajacych po spojeniu warg, azeby dzieki temu mozna bylo stertowac zbiorniki jedne na drugich.Po napelnieniu zbiornika, jego górna powierzch¬ nia 2 zostaje wcisnieta do wnetrza, tak jak to jest pokazane linia punktowa na fig. 2, a takze na fig. 8 i 9, dzieki czemu brzegi warg mocno dociskaja sie wzajemnie przy zachowaniu swego prostopa¬ dlego polozenia wzgledem górnej strony zbiornika, tak ze nie jest juz potrzebne dalsze odksztalcanie nasad tych warg przy laczeniu ze soba ich brzegów.Przy przedstawionym na rysunku przykladzie wy¬ konania wynalazku, wcisniety wklesly ksztalt gór¬ nej powierzchni 2 zbiornika pozostaje juz w tym stanie, tak ze niezmieniajace sie polozenie brzegów warg jest zapewnione we wszelkich okolicznos¬ ciach.Najkorzystniej jest gdy otwór do napelniania jest ustawiony po przekatnej, azeby objal równiez najbardziej skrajna czesc zarysu zbiornika, ale50712 moze on jednakze zajmowac dowolne inne poloze¬ nie, takie jak pokazane jest liniami punktowymi na fig/3.Fig. 4 pokazuje pudelko o kolowym przekroju poprzecznym, a to w celu wykazania, ze uksztalto¬ wanie górnej powierzchni zbiornika jest niezalez¬ ne od jego przekroju poprzecznego. Dotyczy to rów¬ niez wielkosci otworu do napelniania, który nie¬ koniecznie musi siegac brzegu zbiornika. Zachodzi to zwlaszcza w tym przypadku, gdy przewidziane sa osobne miejsca przeznaczone do oprózniania zbiornika. W kazdym przypadku jest wskazane, aby szczelinowy otwór mial taka dlugosc, która odpo¬ wiadala by wkleslosci na górnej stronie zbiornika.Fig. 5 przedstawia urzadzenie przeznaczone do zamykania zbiornika wedlug wynalazku. Zbiorniki 1, z miejsca gdzie sa one napelniane, sa dostarczane na tasmie przenosnikowej 11 do urzadzenia zamy¬ kajacego 12, skad sa one zabierane 'za pomoca urza¬ dzenia przenosnikowego 13, na przyklad napedzanej tasmy ibez konca. Górna czesc 14 tasmy 13 porusza sie ponad przenosnikiem walkowym lufo nad sto¬ lem 15, który umieszczony jest na podstawie 16. Na tejze podstawie 16 umieszczone jest z moznoscia pionowego przesuwu wlasciwe urzadizenie zamyka¬ jace 17.Sklada sie ono z elementu prowadzacego 18, któ¬ ry w calosci lub czesciowo moze skladac sie z kraz¬ ków lub listew slizgowych, a w obszarze chwyta¬ nia warg otworu zbiornika podlega dzialaniu spre¬ zyny. Przed elementem prowadzacym 18 ustawiony jest element 19, który wciska ku dolowi górna stro¬ ne zbiornika, który zaleznie ód potrzeby moze znajdowac sie pod dzialaniem sprezyny i który moze; byc zaopatrzony w urzadzenie nastawcze 26.Z fig. 6 widoczne jes;t, ze w elemencie prowa¬ dzacym 18 dwie wspólpracujace tasmy bez kon¬ ca 20, które biegna po dwóch przenosnikach wal¬ kowych, otaczaja wargi brzegów otworu do napel¬ niania i niezaleznie od ich wlasnego polozenia przy¬ trzymuja je w polozeniu wzajemnego przylegania, aby z kolei doprowadzic je do urzadzenia spajaja¬ cego 21. Urzadzenie spajajace 21 zaopatrzone jest w szczeki spajajace 22, bedace pod- dzialaniem elektromagnetycznego urzadzenia sterujacego 24 oraz pod dzialaniem sprezyn 23, które daja wyma¬ gany do spajania nacisk. Do odprowadzania zam¬ knietych juz zbiorników sluzy inne urzadzenie przenosnikowe 25.Urzadzenie do zamykania zbiorników dziala w sposób nastepujacy: Przychodzace z urzadzenia przenoszacego 11 na¬ pelnione juz zbiorniki 1, sa przekazywane na tas¬ me przenosnikowa ,13. Nastepnie górna powierz¬ chnia zbiorników jest wciskana za pomoca elemen¬ tu 19, a dalej element prowadzacy 18, za pomoca uchwycenia czesci warg zamykajacych przejmuje dalsze przemieszczanie zbiorników do agregatu spa¬ jajacego 21, przy czym tasmy 20 dalej przytrzymu¬ ja razem wargi 5 i przytrzymuja je we wlasciwym polozeniu, tak ze moga one wejsc pomiedzy szczeki spajajace 22. Jezeli zostanie teraz przerwany ob¬ wód elektryczny magnesów, to pod dzialaniem sprezyn 23 szczeki spajajace dosuwaja sie z bpku do warg 5 i spajaja je. Nastepnie przy zamknieciu obwodu elektrycznego elektromagnesów 24 szczeki spajajace otwieraja sie, a zamkniete juz zbiorniki trafiaja z tasmy przenosnikowej 13 na urzadzenie przenosnikowe 25. 5 Poniewaz proces spajania w urzadzeniu 21 trwa krótko, wiec przy utrzymywaniu odpowiedniej od¬ leglosci pomiedzy zbiornikami mozna zachowac ciagly ruch tasm przenosnikowych 11, 13 i 25.Istnieje równiez mozliwosc takiego sterowania za 10 pomoca odpowiedniego rytmicznego przerywania przesuwu zbiorników, ze dla przesuwu spajania bedzie przeznaczony okreslony okres czasu.W odmianie opisanego wyzej urzadzenia i jego sposobu dzialania, zamiast krazkowego elementu 19, 15 wciskajacego górna strone zbiornika, moze znalezc zastosowanie stempel naciskajacy 27, który po wcisnieciu do wewnatrz górnej strony zbiornika jednoczesnie uruchamia umieszczony przy nim agregat spajajacy. Nastepnie zbiorniki 1 zostaja 20 bezposrednio odprowadzone poprzez urzadzenie prowadzace 18 do tasmy przenosnikowej 25. Jezeli stempel naciskajacy 27 bedzie stosowany bez agre¬ gatu spajajacego i przyjmie jedynie tylko funkcje krazkowego elementu wciskajacego, to spajanie 25 warg 5 odbywac sie bedzie w urzadzeniu spaja¬ jacym 21.Wedlug odmiany wykonania urzadzenia, zaopa^ trzony w agregat spajajacy stempel naciskajacy 27 moze byc zainstalowany na miejscu urzadzenia 30 spajajacego 21, przy czym .mozna wówczas zrezy¬ gnowac z elementu wciskajacego 19. Zbiorniki beda wówczas uichwycone przez tasmy 20 elementu pro¬ wadzacego 18, przy czym wargi zamykajace.pod na¬ ciskiem wypuklej górnej powierzchni zbiornika do¬ chodza do stempla naciskajacego 27 w polozeniu poziomym, po czym odbywa sie nastepujace z kolei rytmiczne wcisniecie górnej powierzchni zbiorni¬ ka do polozenia wkleslego przy jednoczesnym spa¬ janiu warg 5. W icelu ulatwienia spajania warg za- 40 mykajacych 5, wskazane jest aby w miejscach spo¬ tykania sie tych warg, czesc ich wysokosci liczac od górnej strony zbiornika tworzyla pierscieniowy obwód zamkniety.Uksztaltowanie zbiornika wedlug wynalazku i. 4g urzadzenie do jegó: zamykania umozliwia racjonal¬ ne wykonywanie zamykania zbiorników w-jednym jedynym zabiegu roboczymi przy <*zym Maja sie zbedne specjalne elementy zamykajace, na przy¬ klad pokrywa zamykajaca i pierscien. 50 PL