KI. 4£=e-i8. 45* c ^ycA Wynalazek dotyczy maszyny do sprze¬ tu buraków, a w szczególnosci nowej kon¬ strukcji przyrzadu do scinania glówek.Wysokosc glówki buraczane j, odcina¬ nej wraz z liscmi, jest zalezna od tego o Ue burak z ziemi wystaje, jednak nie od¬ powiada scisle tej wysokosci. Innemi slo¬ wy nie obcinamy calej wystajacej z ziemi czesci buraka; jednak nalezy glówki tak scinac, aby wysokosc scietej glówki byla w pewnym stalym stosunku do czesci bu¬ raka, wystajacej z ziemi. Wprawny robot¬ nik wie o tern i dlatego przy obcinaniu recznem scina on glówki, odpowiednio zmiarkowawszy, o ile burak z ziemi wysta¬ je. Wlasciwa wysokosc obciecia glówki buraków jest miarodajna dla rezultatu zbiorów, i dlatego jest pozadane samoczyn¬ ne scinanie glówek zapomoca odpowied¬ niego mechanizmu.Glówna ceche wynalazku, dotyczacego tego mechanizmu, stanowi urzadzenie sci¬ najace glówki, przesuwajace sie samoczyn¬ nie w kierunku pionowym podczas prze¬ jezdzania ponad burakami, przyczem wiel¬ kosc scietej czesci glówki zalezy od wiel¬ kosci czesci buraka, wystajacej z ziemi.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunku. Fig. 1 przedsta¬ wia w widoku bocznym przednia czesc ma¬ szyny do sprzetu buraków; fig. 2 i 3—przy¬ rzad scinajacy glówki, w wiekszej skali; fig. 4—widok przyrzadu zgóry;( fig. 5— rame przyrzadu scinajacego glówki, wraz z nozami, w perspektywie; fig. 6 — prze¬ krój podluzny przez os obrotu przyrzadu scinajacego glówki; fig. 7—widok zboku konca ramy, w której jest osadzony przy¬ rzad scinajacy glówki; fig. 8 przedstawia widok zgóry na pasy transportujace ifig. 9—'.przekrój podluzny górnego konca pasa transportujacego.Na fig. 1 cyfra 1 oznacza glówna rame maszyny, która jest w zwykly sposób oparta zprzodu na parze kól skretnych 2, umozli¬ wiajacych sterowanie, oraz na parze kól tylnych, które nie sa na rysunku przedsta¬ wione. Z rama 1 laczy sie rama 3, której polozenie mozna zmieniac w plaszczyznie pionowej; ztylu jest ona osadzona na wale 4, przymocowanym do ramy 1, zas zprzo¬ du zawieszona na strzemionach 5. Zapo- moca dzwignika, napedzanego od walu, mozna rame 3 podnosic ir opuszczac. Od walu 4 idzie nadól, ku przodowi, para na¬ chylonych swidrów 8, które od przodu sa podtrzymywane zapomoca listew 9, zawie¬ szonych na ramionach 13, zawiasowo umo¬ cowanych na ramie 3. Dzieki temu urza¬ dzeniu mozna swidry wraz z rama 3 usta¬ wiac na odpowiednia wysokosc. Swidry sa rozstawione w pewnej od siebie odle¬ glosci i przednim koncem wrzynaja sie w ziemie z obu stron rzedu buraków i pod¬ czas pracy wydobywaja buraki z ziemi, podnosza je na pewna wysokosc i wreszcie zrzucaja wtyl poza siebie. Takie swidry byly juz znane i nie przedstawiaja wyna¬ lazku nowego.Na przednim koncu ramy / znajduje sie wal 10, okolo którego moga sie obra¬ cac, z obu stron ramy umieszczone, ramio¬ na 11. Sa one polaczone z listwami 9 za¬ pomoca ramion 12, by przy podnoszeniu lub opuszczaniu swidra 8 i ramy 3, ramio¬ na 11 odchylaly sie do góry lub nadól.Na przednich koncach sa ramiona 11 wygiete pod katem i w wierzcholku kata polaczone zapomoca sworznia rozporowe¬ go 14 (fig. 6).Na koncach sworznia sa osadzone po¬ chwy 16, na których obraca sie wydrazony wal 15. Wal ten otrzymuje naped od wa¬ lu 10, zapomoca kola lancuchowego 19 na nim osadzonego, lancucha 18, oraz kola lancuchowego 17, osadzonego na wale 15.Wal 10 jest napedzany od walu glównego 4 zapomoca lancucha 20.Wal 15 jest osia obrotu dla wiszacej ramy pasa transportowego. Rama ta skla¬ da sie z dwóch bocznych ram 21 (fig. 5) o- raz poprzecznicy 22, która jest do nich przymocowana zapomoca srub 23. Ramy boczne sa u góry polaczone zapomoca wa¬ lu 24, zprzodu zas twlorza lozyska 25, w których spoczywa wal 15. Kazda rama ma posrodku szeroki otwór 26, u góry zas nadlew 27 z otworami dla Walu 24. Wal 24 i poprzecznica 22 utrzymuja boczne ra¬ my 21 w stalej od stóbie odleglosci. W tyl¬ nej czesci kazdej ramy znajduje sie nasa¬ da 28, do której sa przymocowane ob- chwytujace prowadnice 29.Pas transportujacy 30 sklada sie z dwóch lancuchów okreznych 31, ustawio¬ nych w odpowiedniej od siebie odleglosci, a których ogniwa 32 sa polaczone zapo¬ moca sworzni 33. Na zewnetrznym kon¬ cu kazdego sworznia znajduja sie, poza o- gniwami lancucha, krazki 34 z obrzezem 35. Kazda para ogniw jest polaczona za¬ pomoca plyt 36, które sa przymocowane do ogniw zapomoca srub, lub w jakikol¬ wiek inny odpowiedni sposób. Lancuchy zprzodu okrazaja kola lancuchowe 38, osa¬ dzone na wale 15, zazebiajac sie krazka¬ mi 34 (fig. 4). Dolna czesc pasa transport tujacego przechodzi pod poprzecznica 22, zas górna miedzy ramami bocznemi 21.Pas transportowy biegnie ztylu na kole lancuchowem 39, które jest osadzone luzno na wale 40. Wal 40 lezy w prowadnicach 29 i moze sie w nich przesuwac. Pas tran^ sportujacy wypreza sie zapomoca pary sprezyn spiralnych 41, osadzonych na wo¬ dzikach 42, które sa jednym koncem pola¬ czone z walem 40, zas drugim przechodza nawskros przez otwór 43 w poprzecznicy 22. Podczas biegu pasa transportowego, krazki 34 plótna transportowego opieraja sie o powierzchnie 44 ramy 21, która sluzy im za prowadnice. W ten sposób cala taczesc ramy wraz z plótnem transportowcm unosi sie do góry i opada w miare tego, jak plótno transportowe przesuwa sie ponad wystajacemi z ziemi glówkami buraków.Rama, w której sa osadzone noze, sci¬ najace glówki, jest polaczona z glówna ra¬ ma pasa transportujacego w ten sposób, ze mozna ja przesuwac wzdluz tej ostatniej i nachylac w kierunku pionowym. Sklada sie ona z dwóch wieszadel pionowych 45, zawieszonych na wale 24, poza rama 21.Kazde z tych wieszadel siega do dolnej powierzchni obu ramion 21 i ma u dolu powierzchnie slizgowe 46, posuwajace sie po powierzchniach slizgowych 47 ramy 21.Powierzchnie slizgowe 47 sa wygiete w . ksztalcie luku, majacego centrum w srod¬ ku walu 24. Wskutek tego wieszadla 45 stykaja sie z rama 21, nawet wtedy, gdy wykonywa ona wahania. Kazde z wiesza¬ del 45 ma ramie 48; sworznie 49 i 50 prze¬ chodza przez otwory, zrobione w przed¬ nich i tylnych koncach tych ramion i lacza z soba obydwa wieszadla 45, nie przeszka¬ dzajac ramie 21, która ma w tern miejscu wspomniany wyzej wykrój, poza tem sworznie 49 i 50 przechodza przez tuleje 51, których zadanie polega na utrzymywa¬ niu wieszadel 45 w stalej odleglosci.Kazde z obydwu wieszadel ma poza tem dwa wtyl idace ramiona 52, o ksztal¬ cie lozysk, w których mozna przesuwac pionowo lane walce wydrazone 53. Wal¬ ce te maja u góry kolpaki 54, polaczone ze soba zapomoca wydrazonego walca po¬ przecznego 55, który sluzy jako oslona walu 56 (fig, 4), obracajacego sie w odpo¬ wiednich lozyskach wewnatrz oslony. Je¬ den koniec walu wychodzi z oslony i jest polaczony z walem 15 zapomoca napedu lancuchowego 57. Walce 53 stanowia o-' slony dla pionowych walów 58, napedza¬ nych od walu 56 zapomoca napedu slima¬ kowego 59. Na dolnych koncach walów 58 sa osadzone noze 60 do scinania gló¬ wek, majace ksztalt tarcz, które leza pod tylna czescia pasa transportujacego 30 i znajduja sie w odpowiedniej od niego od¬ leglosci.Przy jezdzie nad rzedem buraków, glówna rama pasa transportujacego wyko¬ nywa ruchy w plaszczyznie pionowej. Po¬ niewaz obsady nozy do scinania glówek musza miec polozenie pionowe nawet i podczas odchylenia sie ramy pasa transpor¬ towego od pionu, to rama pasa transporto¬ wego przesuwa sie w stosunku do ramy, w której sa osadzone noze. Aby ramy nozy napewno pozostawaly w polozeniu piono- wem, sworznie 49 wieszadel 45 sa zapomo¬ ca listew 61 i srub 62 (fig. 2) polaczone z rama boczna 11. Odleglosc pozioma mie¬ dzy osia obrotu raimy palsa tramsportujaoe- go 14 oraz osia raimy nozowej' 24, równia sile odleglosci miedzy przegubami 49 i 62 wo- dzildlaJ 61, zais pianowa odleglosc osi 14 od pumiktu obrotu 62 rówlna siile pionowej odle¬ glosci] osii 24 od przegubu 49. Czesici te two^ r;za zajtelm rówmofleglobok wodlzMlowy, któ¬ ry utrzymuje w pilomowem polozeniu ratme pasal transportowego, przy fcalzdeim odchy¬ leniu sie ramy mdzowej.Na obu koncach walu 24, z zewnatrz wieszadel 45; sa umocowane, skierowane ku dolowi i przodlowi, raimaiotiua 63, których po- lozeiime wizgjledlem ramy ipalsa ttianisiporitiowe- go jest stale. Przy ruchu wahadlowym ra¬ my pasa itmisportujacego lialokoilo osii 14, ra- mliomia 63 zaniieiifflaja1 iswidje poillozeinlie wzgle¬ dem ramy w której sa osadzone noze, co jest wiidoczttue ma figurach 2 i 3. Z kazdeim ralmiieniiefm 63 jest polaczottie zawiasowo w puJnlkcile 65 ramie 64, którego dlolny koniiec jest równiez ziawiiialsowo palaczioiny z nasad¬ ka 66 oslony 53. NalsiadikaJ tai lezy pod lozy- skfem 52 ii wspóldziiiailla z inim w tein sposób, ze lozysko 52 ognatócizia rulch nasady 66 u góry, spowodo^amy ruiclieim calej oslony 53.Gdy rama pasa taajnlspontujacegp ziostiaje odlchyloma wztgledleim wieszadel U z polo¬ zenia najnizszego, przedstawianego ma fig. 2 dla polozenia nJaijwyzsiziejgo, przedstaiwib- - 3 —nego na fig, 3, to ramiicinai 63 odwracaja sie ku dolowi i wtyl, a wskutek tego cislona 53 z wfrujacym nJozem 60 opuszcza sie w sto- suinku do pasa triainispoirtuljapego. Odleglosc miedzy tarczami nozy ii pasem trattispoirtu'- jafc^im zwriieksizia sie zatem pjo-woJil przy ipcd- noszeniu ramy pasa transportujacego i zmniejsza sie równilelz powoli przy opu- szczairiiu sie jej. Wskutek tego ruchu wzglednego wysokosc glówki scietej odpo¬ wiada wystajacej z zilemu czesci buraka.Gdy pals itrainisportujaicy ma pololzenie mialj:- nilzsize, nasadka 66 optierai isie o lozysko 52; dalsze opuszczanie sie raimy pasa transpor¬ tuj acego jest niemozebne wskutek polacze¬ nia, izapomoca woidzidtel, osi 24 raimy pasa transportujacego oraz oslony 53.Odleglosc miiedizy tarczami nozy i pa¬ sem transportujacym zumienia sie proporcjo¬ nalnie do odchylania sie ramy pasa trans¬ portujacego, jedinaik amplituda wahan nozy jest mniejsza od amplitudy wahan pasa.Na fig. 3 jest to wMbczfcne: odksittiek a a- znacza rtozimach wahania ramy, odcinek b— rozmach Wahan noza. Gdy. przy najezdlza- niiiu ma burak raima podnosi siile o wysokosc a, to poziom cieciilal podnosi sile o wiellkosc 6 ponad poziom, odpowiadajacy najnizsze¬ mu polozeniu pasa trainispcirtujadegp'.Przez przesuniecie a jedtniego otworu do drugiego swiorziniai, laczacego raimioina 63 i 64 mozna zmienic wielkosc ruchu wzgled¬ nego miedzy ranna nozy 31 ralma pasa trans¬ portujacego.Alby uimdzlSiwiic to przesiewanie, kazde raimile 63 ma odpowiednia liczbe otworów 67, przedluzenie 68 rtalmieiriia 64 mai takaz liczbe otworów 69, db których mozna wsta¬ wiac sworzen 65. Nastawiamy caly aparat badz zmietoliiaijaic odleglosc miedzy swoirz- nffieim 65 a wailelm 24, badz przeistalwiiajac ra¬ mie 64, badz tez dbydiwolmia1 sposobami jed- nocdestaiie.Doswiadbzenia wykazaly, ze jest poza¬ dane, by przedni brzeg tarczy moziai znaijdb- wal siie w zniaeztnej odleglosci od tylnego brzegu pasa transportujacego, gdy ten jest w pbilozeinliu niaijwyziszeim (fig. 2). Wówczas waly mozy leza przed tylnym forzegjiJem pasa transportujacego. By zachowac plozenie pasa tramportujacejgo wzgledem walu tar¬ czy tnacych, w kaizdem polozeniu ramy pa¬ sa tranisportuljacego, dodna czesc pasa p°~ iniiedizy kolalmi l&ncudhowelmi pnzedniemi i tylnemii, nie jest naprezona, lecz biegnie od przlediniioh kól niaJpnzód w liSnji prolstej, przy odpowiedniem nachyleniu wgóre, do wspól¬ nej stycznej kól lancuchowych, zas ztylu do kola tylnego jest om wyklety w lilnji krzy¬ wej.Czesc wygieta zaczyna sie prawie mad przednim brizegiiem tarczy tnacej w jej po¬ lozeniu najmizazem.Gdy ramia pasa transportu!) acego zosta¬ je odchylona do góry, tarcze tnace przesu¬ waja sie ku przodowi i dostaja isie pod wy¬ prostowana czesc pasa, jedlniak nie; zmiemilai- jac miejsca ciecia wzgledlem pdiolniu (fig. 3).Wskutek takiego unzadizeniia pas tramis- portujacy tak dlugo o|pietfa sie o glówke ibu- raka, dopóki niie zostanie ona scieta'. Jest to rzecza wielkiej wagi, gdyz zapewnia do¬ kladnosc scinania; ruch pionowy pasa trans¬ portujacego i tarcz tnacych jest w czasie scinania niiiemozeibny i nie zalezmy od tego, czy nama pasia transportujacego jest ppd- niiesioma czy tez opuszczona. Wygiecie zty¬ lu dolnego biegu pasa ma ma celu zachowa¬ nie odleglosci pomiedzy pasem, a tarczami tnacemi, w chwili, gdy rama pasa znajduje sie w polozeniu naijniiizsizem. Ramiona 44 sa wygiete wedlug luku, który ma swój srodek w punkcie 24, aby czesc pasa transportuja¬ cego, lezaca naprzeciw nozy, miala stale jedtnakowa krzywizme, zarówno przy pod¬ noszeniu ii opuiszczanikii pasa jak i przy prze¬ suwaniu nozy wzdluz, w kierunku do pasa.Cyfra 70 oznaczamy sprezyny spiralne, umocowane z jednej strony na sworzniu 23 ramy pasa transportowego (fig. 2 i 3) z dru¬ giej stromy na tulei 51, przez, która prze¬ chodzi swofóen 50. Sprezymy te stawiaja o- — 4 —pór podnoszeniu pasa transportujacego i powoduja, ze pas transportujacy spokojnie przejezdza1 ponad wystajacetoM) glówkami burlaków, a dzieki temu ranna nie zostaje podrzucana.Szczotka 71, posiadajaca nuch wirowy, odklada nabok sciete glówki bura¬ ków.Szczotka ta znajduje sie ztylu poza przyrzadem scinajacym glówki, pomad tar- czalmii tnaicemii 60 i jcfst osadzona ma wale 72, wystajacym iz oslony 73, znajdujacej sie posrodku oisilomiy 55. Wal szczotki zostaje napedzany od walu 56 zapomoca malpedu slimakowego 74 (fig. 4). Wal 72 j^st zlekka odchylony od pionu, szczotka zas od pozio¬ mu; iszczottka zmiata tylko swym doilmym brzegiem z tarcz tnacych i to tylko w jed- nem miejscu, które znajduje sie ztylu miej¬ sca cilediia nozy.Kazda rama 11 ma ma przednim koncu lemiesz 75. Gdy przyrzad scinajacy jest w polozeniu roboczem, lemieisz wcilna sie swa dolna krawedzia niezbyt gleboko w ziemie, z obu stron rzedu buraków ii 'pnzy ruchu ma¬ szyny naprzód odgarnia ziemie z obu strom rzedu buraków. Lemiesze 75 isa w tym celu odgiete ku przodowi} i do Wewnatrz i siega¬ ja prawie do buraków.Maszyne uzywamy w ten sposób, ze ja¬ dac na miej, najezdzamy ma rzad buraków, uruchamiamy wal 7, wskutek czego ranna 3 i przyrzad db scimania ii podnoszenia ziajr muja polozenie robocze. Przedni koniec swidJra wrzyna sie przytem w ziemie odlpo- Wiedtoio gleboko, a pals transportujacy wspiera sie na glówkach buraków. Rama pasa transportujacego opuszcza sie o tyile, zes przy przejezdzaniu pioiniad nlajbardziej z zieimii wystajaceimi burakatai, moze swo- bodmie .sie odchylac. Odleglosc przedinfego konca (dolnego biegu pa)sa transportujacego od ziemii miuisii przeto byc wieksza, niz naj¬ bardziej wystajaca czesc baraka. Dolny bieg pasa jest przyton nachylony ku dolo¬ wi, co gwarantuje nam .sitale zetkniecie sie jego z imalo wyistajacerrti glówkami bura¬ ków. Tarcze tnace, przy m&ijniiz&zem polo¬ zeniu pasa transportujacego, zttiajduja sie bezposrednio mad powierzchnia ziemi, by scinanie najnizszych buraków odbywalo sie bezpiecznie na poziiblmie grantu. Urzadze¬ nie to moze byc jednak wykomaine w ten sposób, ze ciecie moze odbywac sie nizej poziomu glruntui. Gdy maszyna przejezdza ponad rzedem burafców,pa& tranaportu!jacy posuwa sie po iglówkach l lamie liscie. Pias ttfansiportrujacy unosi isie lub opadal, zaleznie od tctgo, o i/le wystaja glówki buraków z.zie- mil, aJle jednoczesnie i pnoporcjiomalaie do tego podnasiza sie lub opiadaja tarcze tnace.Pomimo, iz mechanizm scinaj aoy . glówki wykonywa ruchy pilonnowie wmaz z fama pa- sia transportujacego, jednak zachowuje po^ lozenie pionowe, a to dzieki dzialaniu rów- nolegloibdku wodziideil. Wskutek tego rama pasa transportuj acegp ma waihania podliuz- ne wzgledem mechainlizimru scinaj aaego. Gdy pas transportujacy przechodzi plomadl bura¬ kiem, który wiecej niz iinoe wystalje z ziemi, to pas podffiosii isie do góry ii samoczynnie u- stawia na wysokosc tego buraka. Przy tern odchyleniu ,sliie ramy pasa transportujacego', ramie 63 odwraca sie wtyl i zapomoca wo- dzidla 64 opuszcza oslone 53, dzwigajaca mechanizm scinajacy. Wskutek opuszcza¬ nia sie tarczy tnacej, tniemy glebiej niz przy buraku niiiizsizym. Glebokosc jest proporcjo¬ nalna do wysokosci wystajacej czesci bu¬ raka, jednak nie odlpoiwiada jej w zupelno^ sci Zasadnicza cecha wynalazku jest to, ze mechanizm do sciniamila naistalwia sile samo¬ czynnie w tern .sposób, ze wysokosc, na któ¬ rej ma byc scieta glówka, jest zalezna od wysokosci! czesci buraka wystajacej z ziemi, pfzyczem jednak nie jiest jej równa. , Wielkosc ruchu wzglednego miedzy pat- sem transportujacym a przyrzadem scinaja¬ cym mozna zmieniac przez odpowiednie na- staMilalmie polaczemia wodzidlowego obydwu przyrzadów. — 5 -W ten sposób mozna, z&leakne od "wa¬ runków, zmieniac wysokosc scinanej glówka). PL