Pierwszenstwo: 50558 KI. 74 b, 1 MKP G 08 H, opublikowano: 18. II. 1966 <& YTELNIA Urzedu Polenlewao Falskiej R/f"* r.-r-•* tl Twórca wynalazku: Leszek Zielinski Wlasciciel patentu: Zarzad Budynków Mieszkalnych Warszawa — Stare Miasto Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Elektryczne urzadzenie zabezpieczajace i sygnalizujace nieprzewi¬ dziany wyplyw wody lub innej cieczy Przedmiotem wynalazku jest elektryczne urza¬ dzenie zabezpieczajace i sygnalizujace nieprzewi¬ dziany wyplyw wody lub innej cieczy, przystoso¬ wane zwlaszcza.do ochrony przed skutkami awa¬ rii instalacji wodociagowych w hydroforniach, wezlach cieplnych lub w halach fabrycznych.Przedmiotowe urzadzenie moze byc ponadto zasto¬ sowane w miejscach, w których moga sie pojawiac wody podskórne i kurzawki, jak to ma na przy¬ klad miejsce w kopalniach.W ukladach hydraulicznych, w których wyma¬ gane cisnienie wody jest regulowane czujnikiem cisnieniowym, wspólpracujacym z silnikiem elek¬ trycznym, napedzajacym pompe istnieje zabezpie¬ czenie tylko w jednym kierunku. W przypadku przekroczenia wymaganego cisnienia w ukladzie, czujnik cisnieniowy wylacza silnik napedowy pom¬ py i utrzymuje go w tym stanie az do chwili obni¬ zenia sie tego cisnienia ponizej ustalonego odpo¬ wiednio poziomu.Praktyka wykazala, ze zabezpieczenie to jest nieskuteczne w przypadku uszkodzen lub pekniec poszczególnych elementów tego ukladu hydraulicz¬ nego, jak na przyklad przy stluczeniach szklanych rurek wodowskazu, uszkodzeniach zaworu itp.Woda wydostajac sie na zewnatrz tego ukladu hydraulicznego poprzez uszkodzony element powo¬ duje obnizenie sie w nim cisnienia, a w wyniku tego ciagla prace pompy i zatapianie pomieszcze- 10 20 nia, w którym dozór jest dokonywany okresowo lub sporadycznie. Takie uszkodzenie instalacji hy¬ draulicznych, zauwazone czesto po kilkunastu go¬ dzinach powoduje duze straty zniszczenia obiektów.Znane sa urzadzenia hydrauliczne zaopatrzone w zbiornik z dwoma czujnikami, z których jeden sygnalizuje maksymalny poziom wody lub cisnie¬ nie panujace w ukladzie, natomiast drugi czujnik reaguje na okreslone minimalne stany tego ukladu.Przy takim zabezpieczeniu oprócz tej ilosci wody przedostajacej sie na zewnatrz, która wynika z przedzialu dzialania obu czujników, nalezy do¬ dac jeszcze ilosc wody pompowana w tym czasie przez pompe. Zagadnienie to staje sie bardzo pro¬ blematyczne wówczas, gdy wydajnosc pompy lub pomp jest bardzo duza i moze zaistniec przypadek, ze nie osiagnie sie nigdy ustalonego minimalnego poziomu wody, w którym zadzialalby czujnik mi¬ nimalnego poziomu.Urzadzenie wedlug wynalazku jest pozbawione powyzszych wad i mimo prostoty swej konstrukcji reaguje bardzo szybko nawet na jednocentymetro¬ wy przybór wody przedostajacej sie z chronionego ukladu hydraulicznego do najnizej polozonego miejsca pomieszczenia, w którym ten uklad sie znajduje. Urzadzenie to jest zaopatrzone w czujnik sterujacy napieciem bezpiecznym (8 V), przekaznik sprzezony z cewka wylacznika, poprzez który jest zasilany silnik pompy, a ponadto drugim obwodem 5055850558 25 30 czujnik ten przekazuje sygnal optyczny badz tez akustyczny do dyspozytorni lub osoby dozorujacej instalacje hydrauliczna, informujacy o powstaniu uszkodzenia.Wynalazek jest blizej, objasniony na przykladzie 5 wykonania zilustrowanego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczny uklad polaczen urzadzenia, fig. 2 — widok z góry czujnika, a fig. 3 — przekrój czujnika plaszczyzna A—A z fig.1. 10 Jak to uwidacznia fig. 1 silnik 1 pompy chro¬ nionego urzadzenia hydraulicznego jest zasilany z sieci RSTO poprzez dowolny wylacznik ochron¬ ny 2 typu olejowego lub suchego. Cewka 2a tego wylacznika 2 jest przylaczona z jednej strony do 15 dowolnej fazy RST, z drugiej zas strony jest przy¬ laczona do fazy O poprzez zespól styków bier¬ nych 3a przekaznika 3. Cewka 3b wzbudzajaca przekaznik 3 jest sterowana zespolem styków czyn¬ nych 5a czujnika 5, zwierajacych obwód zasilajacy 20 wtórnych uzwojen transformatora 4 przeznaczone¬ go do obnizenia napiecia sieciowego. Drugi zespól styków czynnych 5b zwiera obwód sygnalizacyj¬ ny, w który jest wlaczony dowolny wskaznik aku¬ styczny 6 lub optyczny.Z chwila pojawienia sie wody w najnizszym miejscu chronionego pomieszczenia zadziala czuj¬ nik 5, którego konstrukcja bedzie opisana w dal¬ szej czesci opisu. W wyniku tego uklady styków 5a, 5b zostaja zwarte, uruchomiona zostaje sygna¬ lizacja akustyczna, lub optyczna w dyspozytorni lub w miejscu,-w którym znajduje sie stala obsluga instalacji hydraulicznej, a ponadto wskutek wzbu¬ dzenia przekaznika 3 zespól styków biernych 3a rozwierajac sie przerywa obwód cewki 2a wylacz¬ nika 2 i pompa zostaje unieruchomiona.Czujnik 5 przedstawiony na fig. 2 i 3 jest za¬ opatrzony w piankowy plywak 7 osadzony na ra¬ mieniu 8. Drugi koniec ramienia 8 jest przymoco- 40 wany do dzwigni 10 ulozyskowanej na osi 11 we wsporniku 12. Wspornik 12 jest przykrecony do podstawy 9 czujnika wraz z plytka izolacyjna 13, na której sa zamocowane dwa zespoly styków czynnych 5a, 5b polaczonych przewodami gietkimi 45 z zaciskami 16, Drugi koniec dzwigni 10 jest zaopatrzony w dwa rolkowe izolatorki 14 wspólpracujace przyciskowo ze stykami 5a, 5b, przy czym w górnej czesci tej dzwigni znajduje sie zaczep lOa, za który zaska- 50 kuje usprezynowany zatrzask 17. W pokrywie 15 czujnika, wykonanej najkorzystniej z tworzywa sztucznego znajduje sie gniazdo przycisku 18 z osa¬ dzonym w nim popychaczem 19. Przez nacisniecie przycisku .18 po pokonaniu oporu sprezyny 20 55 popychacz 19 naciska na ramie 17a zatrzasku 17 i zwalnia go z zaczepu lOa.Z chwila pojawienia sie wody lub innej cieczy w miejscu, w którym spoczywa czujnik 5, pianko¬ wy plywak 7, siegajacy do powierzchni chronionej 60 pomieszczenia zostaje uniesiony do góry,' a w wy-" niku tego nastepuje ruch obrotowy na osi 11 dzwigni 10, az do chwili zwarcia izolatorkami 14 styków 5a, 5b. Stan ten zostaje zablokowany za¬ trzaskiem 17 zaskakujacym za zaczep lOa.Opisana mechaniczna blokada czujnika 5 ma bardzo duze znaczenie z eksploatacyjnego punktu widzenia uzytkowosci urzadzenia .wedlug wynalaz¬ ku. W przypadku bowiem uszkodzenia ukladu hy¬ draulicznego, zadzialaniu urzadzenia i wylaczeniu pompy lub zespolu pomp, zgromadzona woda moze przemieszczac sie do innych pomieszczen i wów¬ czas po obnizeniu sie jej poziomu ponizej jednego centymetra, pompy moglyby zostac ponownie wla¬ czone do uszkodzonego ukladu. W tym celu prze¬ widziano koniecznosc recznego zbrojenia czujnika, aby nie dopuscic do zaistnienia przytoczonego przypadku.Niewielkie zmiany konstrukcyjne urzadzenia wedlug wynalazku przystosowuja go do wypompo¬ wywania na przyklad wody podskórnej. W tym celu demontuje sie zatrzask 17, a przekaznik 3 za¬ opatruje w uklad styków czynnych, zamiast opisa¬ nych styków biernych 3a. Z chwila pojawienia sie wody podskórnej w zasiegu czujnika 5 przekon¬ struowane urzadzenie wedlug wynalazku powodo¬ wac bedzie zalaczenie pomp odwadniajacych. PL