Pierwszenstwo: Opublikowano: 18. II. 1966 50530 KI.MKP 21c, 57/70 Ho4\\ 49] F2YTELNIA Urzedu Palpntswpo'- r ¦¦ i 1 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zbigniew Sawicki, inz. Feliks Mierzejew¬ ski, mgr inz. Andrzej Dobiech Wlasciciel patentu: „Elta" Fabryka Transformatorów i Aparatury Trak¬ cyjnej im. Bojowników PPR, Lódz (Polska) Uniwersalny elektryczny wylacznik krancowy Wynalazek dotyczy elektrycznego wylacznika krancowego, przeznaczonego do ograniczenia kran¬ cowych polozen haków lub chwytaków dzwignic, do ograniczenia krancowych polozen dzwignic na ich torach, wózków suwnicowych na mostach suw¬ nic, do urzadzen zabezpieczajacych przed zderze¬ niem dzwignice pracujace na wspólnym torze, do ograniczenia ruchów innych maszyn i urzadzen.Wylacznik wedlug wynalazku jest wylacznikiem dwukierunkowym, krzywkowym, suchym o nape¬ dzie dzwigniowym z samoczynnym powrotem do polozenia wyjsciowego lub o napedzie wrzeciono¬ wym. Wylacznik posiada centralny mechanizm mi¬ gowy umozliwiajacy migowe, niezalezne od pred¬ kosci elementu napedowego (dzwigni lub wrze¬ ciona) otwieranie styków przerwników.Wylacznik z napedem dzwigniowym moze byc wykonany równiez jako wylacznik bez samoczyn¬ nego powrotu do polozenia wyjsciowego. Wymiary gabarytowe wylacznika wedlug wynalazku sa mniejsze, a ciezar jest dwa razy mniejszy niz roz¬ wiazania konstrukcyjne znanych wylaczników tego rodzaju.Wylacznik odznacza sie prosta konstrukcja i wy¬ soka trwaloscia. Na rysunku fig. 1 przedstawia wylacznik wedlug wynalazku w polozeniu wyj¬ sciowym — w przekroju podluznym, fig. 2 — w przekroju poprzecznym, a fig. 3 — widok w kie¬ runku napinacza.Wylacznik wedlug wynalazku sklada sie z trzech 10 15 20 30 zasadniczych zespolów; zespolu napedowego, ze¬ spolu mechanizmu migowego i zespolu stykowego (przerwników), nie bedacego przedmiotem opisu.Zespól napedowy sklada sie z walka napedowego 1 z ustalonym na nim przy pomocy kolka 4 napi- naczem 2 i sprezyny skretnej 3< Walek napedo¬ wy 1 ulozyskowany jest w korpusie 14, a konce sprezyny skretnej 3 opieraja sie o wystep korpu¬ su 14 i wystep napinacza 2 ustalajac je wzajemnie.Zespól mechanizmu migowego sklada sie z dwóch podzespolów; krzywkowego i przelaczajacego.Podzespól krzywkowy sklada sie z tulei krzyw¬ kowej 6 z umocowana tarcza zebata 5 posiadajaca w dolnej czesci ksztaltowy wystep i z ustalonych na .tulei krzywkowej 6 krzywek 8.Tuleja krzywkowa 6 ulozyskowana jest przy po¬ mocy panewek 7 na walku napedowym 1. Pod¬ zespól przelaczajacy sklada sie z rollki 9, osi 11, dzwigni przelaczajacej 10, wspornika 13 i sprezyny naciskowej 12 opierajacej sie o korpus 14. Rolka 9 ustala polozenie tulei krzywkowej 6 zapewniajac ustawienie wystepu ksztaltowego tarczy zebatej 5 w osi symetrii rowka napinacza 2.Dzialanie wylacznika wedlug wynalazku polega na przeniesieniu ruchu obrotowego z walka na¬ pedowego 1 na tuleje krzywkowa 6 dzieki wspól¬ pracy napinacza 2 z wystepem ksztaltowym tar¬ czy zebatej 5. Ruchowi temu przeciwdziala spre¬ zyna skretna 3 odksztalcajac sie i akumulujac energie. Obrót tulei krzywkowej 6 w dowolnym 5053050530 kierunku powoduje wypchniecie do góry rolki 9 przez zab tarczy zebatej 5, obrót dzwigni przela¬ czajacej 10 wokól osi 11 umieszczonej we wspor¬ niku 13 i scisniecie sprezyny naciskowej 12.Po przejsciu zeba tarczy zebatej 5 polozenia okreslonego prosta laczaca os geometryczna walka napedowego 1 i os rolki 9 znajdujacej sie w gór¬ nym polozeniu, nastepuje pod wplywem wyzwa¬ lajacej sie energii sprezyny naciskowej 12 gwal¬ towne przyspieszenie ruchu obrotowego tulei krzywkowej 6 wzgledem ruchu walka napedo¬ wego . Ruch tulei krzywkowej 6 trwa do chwili wpadniecia rolki 9 w nastepne zaglebienie tarczy zebatej 5 i wykorzystany jest do migowego otwar¬ cia przez krzywki 8 styków przerwników. Mozli¬ we to jest dzieki istnieniu w napinaczu 2 rowka o odpowiedniej szerokosci zapewniajacego swobod¬ ny ruch wystepu ksztaltowego tarczy zebatef 5.W szczególnym przypadku zgrzania styków przerwników lub powstania uszkodzenia w pod¬ zespole przelaczajacym energia nagromadzona w sprezynie naciskowej 12 moze okazac sie za mala w stosunku do momentu oporu i nie zajdzie dzialanie migowe. Wtedy wskutek dalszego wy¬ chylania walka napedowego 1 boczna powierzch¬ nia rowka napinacza 2 naciskajac na 'wystep ksztaltowy tarczy zebatej 5 i wymusza ruch tulei krzywkowej 6, a zatem powoduje zwykle niemi- gowe otwarcie styków przez krzywki 8. Napi- nacz 2 posiada równiez wystep ograniczajacy ruch walka napedowego 1.Odjecie od walka napedowego 1 momentu na¬ pedowego powoduje dzieki odpowiedniemu dobra¬ niu sztywnosci sprezyny skretnej 3 w stosunku do sztywnosci sprezyny naciskowej 12, wyzwolenie sie energii nagromadzonej w sprezynie 3 i samo¬ czynny powrót wszystkich czesci wylacznika do polozenia wyjsciowego. 15 25 30 35 Usuniecie z wylacznika sprezyny 3 i zblokowa¬ nie napinacza 2 z tarcza zebata 5 daje w wyniku wylacznik bez samoczynnego powrotu do poloze¬ nia wyjsciowego. 1 2. PL