Pierwszenstwo: Opublikowano: 18. II. 1966 50524 KI. 45 c, 35/18 MKP A 01 d UKD 631.352-8 CZYTELNIA 35/1« Wspóltwórcy wynalazku: doc. dr inz. Roman Fafara, mgr i| Dwilinski, Zygmunt Kostrzewa Wlasciciel patentu: Instytut Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, Warszawa (Polska) Kosiarka ciagnikowa i Przedmiotem wynalazku jest szybkobiezna ko¬ siarka zawieszana na ciagniku, zaopatrzona w cwulistwowy zespól tnacy, polaczony z rama ruchoma kosiarki w ten sposób, ze mozliwy jest jego obrót wzgledem ramy w trzech wzajemnie prostopadlych plaszczyznach i przymocowany do niej za pomoca bezpiecznika dzialajacego w przy¬ padku napotkania na przeszkode.Znane dotychczas kosiarki sluzace zwlaszcza do koszenia traw, zielonek i roslin motylkowych maja konstrukcje zlozona z ramy stalej oraz po¬ laczonej z nia za pomoca przegubu kulowego ramy ruchomej, do której przymocowany jest zespól tnacy, co umozliwia przesuwanie tego ze¬ spolu w plaszczyznie pionowej w ruchu kopiu¬ jacym powierzchnie pola oraz jego obrót wraz z rama ruchoma w plaszczyznie poziomej o kat okolo 30° w przypadku natrafienia na przeszkode.Obrót ramy ruchomej jest przy tym mozliwy po uprzednim zadzialaniu bezpiecznika laczacego ja z konstrukcja nosna ciagnika.Jednak wlasciwe dzialanie mechanizmów za¬ bezpieczajacych w przypadku natrafienia na prze¬ szkode jest mozliwe tylko przy niewielkich szyb¬ kosciach jazdy, poniewaz obrót zespolu tnacego nie chroni przed jego uszkodzeniem, a ponadto wymaga zatrzymania ciagnika przed przejeciem obróconego zespolu przez przeszkode, co jest za¬ lezne od szybkosci reakcji kierowcy i predkosci jazdy. W przypadku stosowania wiekszych pred- 10 15 20 kosci jazdy mozliwych obecnie przy uzyciu no¬ woczesnych zespolów tnacych przesuniecie ciag¬ nika i zespolu tnacego w czasie reakcji kierowcy niezbednej dla zatrzymania kosiarki jest tak znaczne, ze uszkodzenie zespolu tnacego wobec napotkania przeszkody staje sie nieuchronne.Powyzsza wade usuwa szybkobiezna kosiarka ciagnikowa wedlug wynalazku w ten sposób, ze jej zespól tnacy jest osadzony obrotowo wzgle¬ dem ramy ruchomej kosiarki i polaczony z nia za pomoca bezpiecznika zatrzaskowego, który dzia¬ la w przypadku napotkania na przeszkode umoz¬ liwiajac obrót tego zespolu o kat okolo 90° wzgle¬ dem polozenia roboczego. Wskutek tego zespól tnacy moze ominac przeszkode, niezaleznie od jej polozenia, przy czym posuwajac sie za kolem ciag¬ nika nie powoduje gniecenia nieskoszonej trawy.Wiec zabezpieczenie zespolu tnacego nastepuje nie¬ zaleznie od czasu zatrzymania ciagnika po natra¬ fieniu na przeszkode, co umozliwia stosowanie znacznie wiekszych dopuszczalnych technologicz¬ nie predkosci jazdy (rzedu kilkunastu kilometrów na godzine). Ponadto polaczenie zespolu tnacego umozliwia jego obrót w trzech wzajemnie prosto¬ padlych kierunkach, wobec czego rama ruchoma jest polaczona z rama nieruchoma, za pomoca przegubu plaskiego umozliwiajacego obrót tych ram w plaszczyznie pionowej, co w znaczny spo¬ sób upraszcza konstrukcje kosiarki i jej zawie¬ szenia na ciagniku. 5052450524 3 4 Inna wada znanych dotychczas kosiarek, jest to, ze wystajacy element tak zwany dziób rozdzie¬ lacza, oddzielajacy skoszona trawe od lanu, w któ¬ rym pozostaje trawa nie skoszona w danym przejsciu, wskutek osadzenia sie na niej zdzbel trawy powoduje pozostawanie pasa nieskoszonegc.Zjawisko to jest szczególnie niekorzystne w przy¬ padku koszenia traw wilgotnych i duzej szybkos¬ ci jazdy. Wade te usuwa kosiarka wedlug wy¬ nalazku, poniewaz jej rozdzielacz jest polaczony z zespolem tnacym w ten sposób, ze nie ma ele¬ mentów wystajacych przed nozami zespolu tna¬ cego.Na rysunku fig. 1- przedstawia schemat kinema¬ tyczny kosiarki wedlug wynalazku w rzucie na plaszczyzne pionowa, fig. 2 — ten sam schemat w rzucie na plaszczyzne pozioma, fig. 3 — sche¬ mat polaczenia zespolu tnacego z rama ruchoma kosiarki, fig. 4 — przyklad konstrukcji kosiarki w' rzucie na plaszczyzne pozioma, fig. 5 — bez¬ piecznik^atrWslfówy .laczacy zespól tnacy z rama ruchoma w.-widoku i góry, a fig. 6 — bezpiecz¬ nik zatrzaskowy w przekroju wzdluz linii AA na fig. 5.Kosiarka ciagnikowa wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych podstawcwych zespolów: z ze¬ spolu tnacego, z mechanizmu napedowego, z ukla¬ du zawieszenia, z mechanizmu podnoszenia i z bez¬ piecznika zatrzaskowego.Zespól tnacy kosiarki sklada sie z dwóch nozo¬ wych listew zebatych 1 i 2, osadzonych przesuw¬ nie w prowadnicy 3, stanowiacej równoczesnie korpus zespolu, i napedzanych za pomoca dwu tarcz wahliwych 4 i 5 osadzonych na wspólnym wale 6.Mechanizm napedowy kosiarki sklada sie z prze¬ kladni pasowo-klinowej, której kolo 7 jest osa¬ dzone na wale 8 polaczonym za pomoca telesko¬ powego walu przegubowego 9 z walem 10 odbio¬ ru mocy ciagnika 11, a kolo 12 jest osadzone na wale 13 ulozyskowanym w skrzyni przekladnio¬ wej 14. Skrzynia przekladniowa 14 jest wyposa¬ zona w przekladnie stozkowa, której kolo 15 jest- zaklinowane*na wale 13, a kolo 16 na wale 6, na którym osadzone sa tarcze wahliwe 4 i 5.Uklad zawieszenia kosiarki sklada sie z ramy stalej 17, polaczonej za pomoca trójkatnego ze¬ spolu przegubów 18 z belkami 19 podnosnika hydraulicznego ciagnika, z polaczonej z nia za pomoca przegubu plaskiego 20 — ramy (belki) ruchomej 21, z osadzonej obrotowo na osi ramy 21 tulei 22, z przymocowana do niej plyta 23 oraz z polaczonej' obrotowo z plyta 23 za pomoca osi 38 — glowicy 24, do której przymocowany jest obrotowo za pomoca osi 25 zespól tnacy. Tule¬ ja 22 i polaczona z nia plyta 23 moze byc obra¬ cana wokól osi ramy ruchomej 21 i ustalana w na¬ stawionym polozeniu za pomoca sworznia 45 wchodzacego w odpowiedni otwór obwodowy wy¬ stepu 46 ramy ruchomej 21. Ponadto uklad za¬ wieszenia jest wyposazony w uklad sprezyn 26, które lacza plyte 23 z chwytem 27 przymocowa¬ nym do ramy 17 i stanowia czesciowe odciaze¬ nie zespolu tnacego, oraz z przymocowanego do skrajnego konca zespolu tnacego rozdzielacza, plo¬ zonego z plozy 28 opierajacej sie o powierzchnie pola i skrzydla 29 polaczonego z prowadnica 3 w ten sposób, ze nie wystaje ono przed noz^ li¬ stew tnacych 1 i 2. Do skrzydla 29 rozdzielacza przymocowana jest deska odgarniajaca 30. Ponad¬ to rama stala 17 ukladu zawieszenia jest zaopa¬ trzona w wysiegnik 31, polaczony z rama rucho¬ ma 21 za pomoca ciegla 32 ustalajacego wzajem¬ ne polozenie ram 21 i 17 w plaszczyznie poziomej.Linowo-dzwigniowy mechanizm podnoszacy ko¬ siarki sklada sie z ciegla 33, przerzuconego przez krazek kierujacy 3.4 i polaczonego z korpusem ciagnika 11, z dzwigni katowej 35 polaczonej za pomoca ciegla 36 z dzwignia katowa 37, której ramie jest przymocowane do prowadnicy 3 ze¬ spolu tnacego.Glowica 24 i plyta 23 ukladu zawieszenia ko¬ siarki sa osadzone obrotowo na osi 38 i zwiazane wzajemnie za pomoca bezpiecznika zatrzaskowego przedstawionego oddzielnie na fig. 5 i 6. Bez¬ piecznik ten sklada sie z katowego sworznia 39, osadzonego przesuwnie w otworach 40 wystepów 41 plyty 23 oraz ze sprezyny 42 przesuwajacej sworzen w kierunku strzalki I, wskutek czego w pozycji odpowiadajacej polozeniu roboczemu zespolu tnacego wchodzi on w pólkoliste wycie¬ cie 43 plyty 23 i w skosne wyciecie wystepu 44 glowicy 24. Natomiast obrót glowicy 24 w kierun¬ ku strzalki II, powoduje wskutek dzialania nan skosnego wyciecia wystepu 44 wysuniecie sworz¬ nia 39 w kierunku strzalki III i wyjscie z wy¬ ciecia 43 plyt 23, umozliwiajac wzajemny obrót plyty 23 i glowicy 24.Kosiarka jest zawieszana na podnosniku hy¬ draulicznym ciagnika, z którym jest polaczona za pomoca przegubu 18, przy% czym jej zespól tnacy opiera sie z jednej strony o ploze 28 roz¬ dzielacza, a z drugiej jest elastycznie podtrzy¬ mywany wraz z rama ruchoma 21 przez uklad sprezyn 26.W polozeniu transportowym zespól tnacy unosi sie do góry i wlaczajac podnosnik hydrauliczny ciagnika, którego belki 19 powoduja uniesienie zarówno ram 17, 21 ukladu zawieszenia kosiarki i przesuw ciegla 33, którego koniec Jest przymo¬ cowany do obudowy ciagnika 11. Cieglo 32 powo¬ duje za posrednictwem dzwigni 39 ciegla 36 i dzwigni 37 obrót skrzyni przekladniowej 14 i pro¬ wadnicy 3 zespolu tnacego wokól osi 25 w polo¬ zenie, w którym prowadnica 3 jest nachylona pod katem ostrym do poziomu. W ten sam spo¬ sób mozna nadac odpowiednie nachylenie zespo¬ lowi tnacemu ustawiajac go do prac specjalnych na przyklad koszenia skarp i rowów oraz strzy¬ zenia zywoplotów.Na miejscu pracy opuszcza sie podnosnik hy¬ drauliczny, ustawiajac listwy nozowe 1, 2 zespo¬ lu tnacego w plaszczyznie koszenia, nastawiajac je równoczesnie pod odpowiednim katem w plasz¬ czyznie pionowej. W tym celu obraca sie zespól zawieszenia wraz z glowica 24 i plyta 23 oraz tuleja 22 wokól osi ramy ruchomej 21 i ustala sie w nastawionym polozeniu za pomoca sworz- 10 19 20 25 30 35 40 45 50 55 605 nia 45 wchodzacego w odpowiedni otwór wyste¬ pu 46 ramy ruchomej 21.Nastepnie wlacza sie wal 10 odbioru mocy ciag¬ nika, z» którego naped jest przenoszony przez wal przegubowy 9, wal 8, przekladnie pasowo-klino- wa 7, 12, wal 13, przekladnie stozkowa 15, 16 i tarcze wahliwe 4, 5 na listwy nozowe 1, 2, prze¬ suwajac je ruchem postepowo zwrotnym w pro¬ wadnicy 3l Ruch listew nozowych przy równoczesnym ru¬ chu posuwowym kosiarki uzyskiwanym wskutek jazdy ciagnika 11 powoduje koszenie trawy, zie¬ lonek lub roslin motylkowych, przy czym dzieki zastosowaniu dwulistwowego zespolu tnacego moz¬ liwe jest koszenie ze znaczna predkoscia ruchu ciagnika, wynoszaca kilkanascie kilometrów na godzine.W przypadku, gdy zespól tnacy kosiarki natrafi w czasie pracy na. przeszkode na przyklad ka¬ mien i skarpe, opór, który stawia przeszkoda od¬ dzialywuje na zespól tnacy z okreslonym momen¬ tem obrotowym wzgledem osi 38. Wskutek tego skosne wyciecie wystepu 44 glowicy 24 powoduje przesuniecie sworznia katowego 39 w kierunku strzalki III i wyzebienie z wyciecia plyty 23, przy czym wskutek oddzialywania momentu po¬ chodzacego od przeszkody glowica 24 wraz ^e skrzynia przekladniowa 14 i zespolem tnacym obraca sie wokól osi 38 w takie polozenie, w któ¬ rym listwy nozowe 1 i 2 zespolu tnacego prze¬ suna sie stycznie wzgledem przeszkody. W przy¬ padku, gdy przeszkoda jest polozona w poblizu lewego konca zespolu tnacego nastapi jego obrót o kat 90°.Równoczesnie z obrotem zespolu tnacego na¬ stepuje przy tym zluzowanie pasa klinowego la¬ czacego kola 7, 12 przekladni pasowej i wylacze¬ nie napedu na listwy nozowe 1 i 2, które dzieki temu nie ulegna uszkodzeniu. Kierowca zatrzy¬ muje wówczas ciagnik i obraca zespól tnacy w po¬ lozenie pierwotne, powodujac wlaczenie bezpiecz¬ nika zatrzaskowego, który sprzega tarcze 23 z glo¬ wica 24 i po ominieciu przeszkody ponownie wla¬ cza naped ciagnika i naped walu 10 odbioru mocy.Zabezpieczenie zespolu tnacego jest niezalezne 6 od szybkosci reakcji kierowcy ciagnika, poniewaz napotkanie na przeszkode powoduje samoczynne obrócenie zespolu i równoczesne wylaczenie na¬ pedu listew nozowych 1 i 2, co eliminuje mozli- 5 wosc ich uszkodzenia, niezaleznie od tego, jaka jest droga hamowania ciagnika.Szybkobiezna kosiarka ciagnikowa wedlug wy¬ nalazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do koszenia traw, roslin motylkowych i zielonek, 10 jak równiez do prac specjalnych na przyklad ko¬ szenia skarp i rowów oraz strzyzenia zywoplotów. PL