Opublikowano: 18.11.1966 50392 KI. 45c, 23/02 MKP A 01 d ZijOZ UKD 631.358.428 L i O ; ~. .\ Twórca wynalazku: mgr inz. Antoni Kukiela Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznan (Polska) Urzadzenie do oglawiania buraków cukrowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do oglawiania buraków cukrowych, cykorii itp. ro¬ slin korzeniowych, z nozem o stalym kacie ciecia w czasie pracy, samoczynnie regulowanej wyso¬ kosci scinania glówek korzeni z liscmi i napedem czujnika umozliwiajacym usuwanie zakleszczo¬ nych kamieni miedzy nozem i obwodem czujnika Samoczynna regulacja wysokosci scinania glówek buraków jest przystosowana do biologicznego roz¬ woju korzeni buraków cukrowych, których ko¬ rzenie wieksze o wiekszej srednicy wyzej wyra¬ staja nad powierzchnie ziemi niz korzenie bu¬ raków mniejszych.Róznej wielkosci korzenie maja rózne wysokos¬ ci glówek do sciecia, przy czym powierzchnie scinania korzeni znajduja sie na róznych wyso¬ kosciach nad powierzchnia ziemi. Samoczynna regulacja wysokosci scinania i prawidlowe pozio¬ me ciecie glówek korzeni za pomoca noza o sta¬ lym kacie ciecia- niezaleznym od wysokosci po¬ wierzchni ciecia, umozliwia zmniejszenie strat masy korzeniowej do mozliwego minimum. Naped lancuchowy czujnika kolowego umozliwia samo¬ czynne usuwanie kamieni ewentualnie zakleszczo¬ nych miedzy nozem a obwodem czujnika,' przez podniesienie czujnika kolowego i samoczynne po¬ wiekszenie odleglosci miedzy nozem i czujnikiem.Urzadzenie do oglawiania buraków cukrowych jest zaopatrzone w docisk sprezynowy dzialajacy na czujnik kolowy w taki sposób, ze na duze ko- 10 15 30 rzenie wyzej wyrastajace nad powierzchnie ziemi nacisk czujnika jest wiekszy niz na male, mniej wyrastajace. Docisk sprezynowy znajduje zasto¬ sowanie jesli czujnik kolowy wywiera nacisk na glówke korzenia mniejszy niz 20 kG. Natomiast, jesli nacisk czujnika jest wiekszy niz 60 kG urza¬ dzenie oglawiajace jest zaopatrzone w sprezyne odciazajaca. Oba wyzej opisane dzialania sprezyn sa stosowane w celu wywarcia regulowanego na¬ cisku na korzenie buraków w granicach od 20 do 60 kG.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku jest • przeznaczone do kombajnów do zbioru buraków, oglawiaczy jedno lub wielorzedowych w tym rów¬ niez do oglawiaczy zaopatrzonych w ladowacze lisci na srodki transportowe oraz do scinaczy zie¬ lonek przystosowanych do zbioru lisci buraków cukrowych.Na rys. fig. 1 przedstawia urzadzenie oglawia¬ jace w ukladzie kinematycznym w widoku z boku, fig. la — uklad sprezyny odciazajacej w widoku z boku, fig 2 — urzadzenie oglawiajace w widoku z góry fig. 3 — tabelke zaleznosci scinania glówek od wysokosci wyrastania korzeni buraków nad powierzchnie ziemi i od srednicy, fig. 4 — za¬ kleszczony kamien miedzy nozem i obwodem czujnika kolowego, fig. 5 — sposób usuwania za¬ kleszczonego kamienia.Urzadzenie do oglawiania buraków cukrowych z nozem o stalym kacie ciecia, samoczynnie regu- 50392s lowanej wysokosci scinania glówek z liscmi i z napedem umozliwiajacym usuwanie kamieni za¬ kleszczonych miedzy obwodem czujnika i nozem (fig. 1 i 2) sklada sie z ramy 1 maszyny, w której w miejscu A obrotowo zamocowane sa rama 2 czujnika z osia 3 napedu i z kolem lancuchowym 4 oraz ramiona 5 prostowodu w miejscach B i C.Do ramy 2 czujnika zamocowana jest przegubo¬ wo prowadnica 6 sprezyny, os 7 czujnika z kolem lancuchowym 8 i z czujnikiem kolowym 9 oraz sciag srubowy 10. Do ramion 5 prostowodu zamo¬ cowany jest w miejscu D i E trzymak nozowy 11 z nozem 12. Trzymak nozowy 11 i rama 2 sa po¬ laczone przegubowo sciagiem srubowym 10 w miejscach Fi G. Kola lancuchowe 4 i 8 sa pola- • czone lancuchem napedowym 13 w celu przekaza¬ nia napedu z osi 3 napedu na os 7 czujnika i czujnik kolowy 9.Odleglosc miedzy czujnikiem kolowym 9 i no¬ zem 12 jest regulowana nakretka dwustronna sciagu srubowego 10. Na prowadnicy 6 sprezyny umieszczona jest sprezyna 14 z podkladka 15 i z przestawna szpilka rolnicza 16. Prowadnica 6 sprezyny przechodzi przez oko 17 zamocowane do ramy 1 maszyny.Przy podnoszeniu czujnika kolowego'9, unosi .sie zawiasowo rama 2 czujnika razem z prowad¬ nica 6 sprezyny i poprzez szpilke rolnicza 16 i podkladke 15 sciska sprezyne 14. Im wyzsze jest podniesienie czujnika kolowego 9, tym wiekszy jest jego nacisk z powodu dzialania sprezyny 14.Nacisk sprezyny 14 jest regulowany przez prze¬ stawienie szpilki rolniczej 16 na otworach w pro¬ wadnicy 6 sprezyny. Jezeli nacisk czujnika kolo¬ wego 9 jest wiekszy od 60 kG zamiast sprezyny 14 z prowadnica 6 sprezyny, szpilka rolnicza 16 i podkladka 15 zastosowana jest sprezyna odcia¬ zajaca 18 (fig. la) ze sruba regulacyjna 19, której odpowiednie nastawienie powoduje odpowiedni nacisk czujnika kolowego 9.Przy podnoszeniu czujnika kolowego 9 dziala¬ nie sprezyny, odciazajacej 18 maleje a wzrasta na¬ cisk czujnika. Dzialanie urzadzenia do oglawiania buraków.cukrowych polega na tym, ze czujnik ko¬ lowy 9 w czasie ruchu maszyny wtacza sie na po¬ szczególne glówki buraków unosi za pomoca ramy 2 czujnika i sciagu srubowego 10 — trzymak no¬ zowy 11 z nozem 12.Kazde podniesienie czujnika kolowego 9 po¬ woduje zwiekszenie odleglosci poziomej mie¬ dzy nozem 12 i obwodem czujnika kolowego 9 z wymiaru a na an (fig. 4 i 5) oraz zwiekszenie odleglosci pionowej z wymiaru b na bn. Zmiany wymiarów sa dobrane zgodnie ze zmianami wiel¬ kosci korzeni i przedstawione na wykresie w ta¬ belce fig. 3.Usuniecie zakleszczonego kamienia (fig. 4) mie¬ dzy czujnikiem kolowym 9 i nozem 12 polega na tym, ze zablokowany czujnik nie mogac sie obra¬ cac bedzie unoszony pod wplywem dzialania na¬ pedu lancucha napedowego 13. Wraz z czujnikiem kolowym 9 uniesie sie równiez nóz 12 i kamien (fig. 5) ale równoczesnie przy podnoszeniu po- 4 .;¦¦•' wieksza sie odleglosc pozioma miedzy nozem i czujnikiem z wymiaru a na ~an na skutek czego kamien zostanie uwolniony z zakleszczenia a nóz 12 i czujnik kolowy 9 opadnie do polozenia pier- 5 wotnego, co umozliwi urzadzeniu oglawiajacemu dalsza prace. Poniewaz trzymak nozowy 11 z no¬ zem 12 jest prowadzony przez ramiona 5 prosto¬ wodu, równolegle zatem kat a ciecia noza (fig. 1) jest staly, niezaleznie od polozenia noza 12 nad io powierzchnia ziemi.Streszczajac powyzsze dane wynalazek polega na tym, ze czujnik kolowy 9 napedzany od walu napedzajacego za pomoca przekladni lancuchowej 4, 8, 13 jest polaczony przegubowo z nozem 12 za 15 posrednictwem ramy 2 czujnika, nastawnego scia¬ gu srubowego 10, ramion 5 prostowodu i trzyma- ka nozowego 11, dzieki czemu uzyskuje sie samo¬ czynna zmiane wysokosci oglawiania buraków w zaleznosci od wielkosci wystajacej nad po- 20 wierzchnie gleby czesci buraka, wskutek czego uzyskuje sie minimalne straty masy! korzeniowej a ponadto uzyskuje sie moznosc nastawienia po¬ czatkowej odleglosci noza od czujnika oraz zapo¬ biega sie zakleszczaniu kamieni miedzy nozem 25 i czujnikiem dzieki temu, ze lancuch 13 napedza¬ jacy podnosi wtedy czujnik i kamien przelatuje przez zwiekszona szczeline miedzy czujnikiem i nozem. Miedzy rama 1 maszyny i rama czuj¬ nika 2 znajduje sie sprezyna 14 pracujaca na 30 -sciskanie prowadzona na przegubowej prowadni¬ cy 6 lub sprezyna 18 pracujaca na rozciaganie, których napiecie moze byc regulowane dzieki czemu mozna uzyskac zadany nacisk czujnika na glówke buraka. 35 PL