Pierwszenstwo: Opublikowano: 2 £ Mflft ^gg 49a, 4 MKP B 23 b i/oz UKD BIBLIOTEKA \ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Juliusz Podgórski, inz. Witold Bor¬ kowski Wlasciciel patentu: Fabryka Automatów Tokarskich, Bydgoszcz (Polska) Mechanizm do okresowego lub stalego utrzymywania w polo¬ zeniu roboczym srodkowego wrzeciona glowicy trójwrzecio- nowej automatu tokarskiego Przedmiotem wynalazku jest mechanizm do okre¬ sowego lub stalego utrzymywania w polozeniu ro¬ boczym srodkowego wrzeciona glowicy trójwrzecio- nowej automatu tokarskiego.Jednowrzecionowe automaty tokarskie wyposazo¬ ne sa dla dokonywania zabiegów wiercenia i gwin¬ towania w trójwrzecionowe glowice przechylne.Narzedzia wykonujace zabiegi obróbkowe, jak na¬ wiercanie, wiercenie gwintowanie, umocowywane sa wedlug planu technologicznego w poszczególnych wrzecionach glowicy. W odpowiednich momentach cyklu roboczego, wlasciwe narzedzie zbliza sie do obrabianego materialu, wykonuje zabieg po czym cofa sie. Azeby nastepne narzedzie glowicy moglo wykonac kolejny zabieg obróbkowy, glowica musi wykonac ruch przechylenia usuwajacy z osi obra¬ bianego materialu narzedzie, które juz wykonalo za¬ bieg, a na os te podstawia os nastepnego narze¬ dzia. Dokonanie tej zmiany polega na okreslonym katowym obróceniu (przechyleniu) glowicy, osadzo¬ nej na osi równoleglej do osi jej wrzecion narze¬ dziowych, przy czym wrzeciona te umieszczone sa w jednakowej odleglosci (promieniu) od osi glo¬ wicy.W dotychczasowych rozwiazaniach konstrukcyj¬ nych przechylenie glowicy odbywa sie przy stero¬ waniu krzywkowym, a polozenia robocze glowicy, odpowiadajace ustawieniu wrzecion na osi materia¬ lu, ustalane sa dla wrzecion skrajnych za pomoca zderzaków, natomiast w polozeniu roboczym srod- 20 2 kowego wrzeciona, glowica opiera sie na obracaja¬ cej sie krzywce za posrednictwem odpowiedniej dzwigni, przy czym na korpus glowicy dziala spre¬ zyna przechylajaca ja w kierunku zgodnym z bie¬ giem wskazówek zegara.Dotychczasowe rozwiazania konstrukcyjne maja te wade, ze nie jest zapewniona niezmiennosc poloze¬ nia roboczego srodkowego wrzeciona glowicy, a jest ono uzaleznione od bledów wykonania krzywki oraz od odchylek powodowanych niedokladnoscia ksztal¬ tu i ruchu walu sterujacego, powiekszajacych sie wraz z zuzyciem obrabiarki. Rezultatem zmiennosci osi srodkowego wrzeciona glowicy, przeznaczonego do zabiegów wiercenia, sa przyczyny nadmiernego zuzycia sie wiertel lub powstawanie braków pro¬ dukcyjnych.Mechanizm do okresowego lub stalego utrzymy¬ wania w polozeniu roboczym srodkowego wrzeciona wedlug wynalazku wymienionych wad nie wyka¬ zuje.Mechanizm wedlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ten me¬ chanizm w widoku poprzecznym, a fig. 2 i 3 przed¬ stawiaja zasade sterowania zderzaka z segmentami krzywkowymi.Mechanizm wedlug wynalazku zapewnia niezmien¬ nosc pozycji srodkowego wrzeciona 3 glowicy 4 ustalajac te pozycje za pomoca zderzaka 6 za po¬ srednictwem trzpienia 7, umozliwiajacego równiez droga regulacji dokladne naprowadzenie osi wrze- 503573 50357 4 ciona 3 na os obrabianego materialu. W rozwiaza¬ niu wedlug wynalazku zachowana jest dotychczaso¬ wa podstawowa metoda krzywkowego przechylania glowicy z tym jednak, ze w okresie pracy wrzecio¬ na 3r na dzwignie 2 nie dziala krzywka 1, a pomie¬ dzy rolka 8 dzwigni 2 a krzywka 1 istnieje odstep Aro wielkosci kilku dziesietnych milimetra, prak¬ tycznie ustalonej dla zapewnienia ciaglosci opiera¬ nia sie trzpienia 7 o zderzak 6.Sterowanie zderzaka 6 osadzonego na osi 13 (fig. 2 i 3) odbywa sie z walu sterujacego 5 za po¬ srednictwem na przyklad segmentów krzywkowych 9 i 10 mocowanych na tym wale i przestawnych ka¬ towo tak, aby w odpowiednim momencie cyklu ro¬ boczego podstawic, wzglednie wycofac zderzak 6 z zasiegu elementu 7. Na fig. 2 przedstawiony jest przykladowo przypadek podstawienia zderzaka , 6, - w rezultacie dzialania segmentu 9 na trzpien 11 zde¬ rzaka 6, a na fig. 3 przypadek usuniecia zderzaka 6 10 w wyniku jego obrócenia segmentem 10 dzialaja¬ cym na trzpien 12.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia dodat¬ kowo utrzymywanie stalego polozenia glowicy 4,. gdy nie zachodzi technologiczna potrzeba jej prze¬ chylania, eliminujac koniecznosc wykonania krzyw¬ ki 1. PL