PL50281B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 17. XI. 1965 50281 KL. 21c, 26 MKP HU2I UKD H04* H/70 r '•: AJ Twórca wynalazku: Gunter Lohmullar Wlasciciel patentu: VEB Elektroinstallation Oberweimar, Oberweimar (Niemiecka Republika Demokratyczna) Ognioszczelny i iskrobezpieczny wielobiegunowy zespól wty¬ kowy z wylacznikiem Wynalazek dotyczy ognioszczelnego i iskrobez- piecznego wielobiegunowego zespolu wtykowego z wylacznikiem przeciazeniowym, który znajduje zastosowanie glównie w kopalniach lecz równiez moze byc uzyty w innych miejscach zagrozonych wybuchem.Zespoly takie musza przede wszystkim spelniac nastepujace wymagania, musza byc proste i mocne, mozliwie malej budowy, latwe w obsludze i dobrze zabezpieczone przed pylem i woda. Zgodnie z prze¬ pisami, niedopuszczalnym jest wlaczanie zespolów wtykowych - pod obciazeniem, poniewaz wiekszosc dotychczas znanych urzadzen wtykowych nie posia¬ da wylacznika przeciazeniowego, lecz jest tak zbu¬ dowana, ze dostep do znajdujacych sie w gniezdzie wtykowym tulejek stykowych mozliwy jest wylacz¬ nie przez odblokowanie zabezpieczenia mechanicz¬ nego przez podniesienie jezyka na koncu klapy zamykajacej.Przy wlaczaniu lub wylaczaniu zespolów wtyko¬ wych pod obciazeniem wystepuja sila rzeczy czeste uszkodzenia wskutek przepalania sie styków, szczególnie, gdy dolaczone sa wieksze odbiorniki pradu. Wskazanym jest jednak, w celu oszczednosci czasu, aby w kopalniach, jak równiez w przemysle chemicznym, byla mozliwosc wlaczania i wylacza¬ nia — urzadzeniem wtykowym — oddalonych i trud¬ nodostepnych urzadzen i silników na przyklad wentylatorów.Uzywane sa równiez zespoly wtykowe, w których 10 15 20 jest wbudowany wylacznik z kulakowym mecha¬ nizmem laczacym, uruchamianym przy wkladaniu wtyczki do gniazda w ten sposób, ze umocowane na sztywno we wtyczce koleczki, naprowadzane sa do walka sterujacego z rowkami spiralnymi i tak zlaczone poprzez sprzezenie kulakowego mecha¬ nizmu laczacego.Mechanizm obraca tarcze wlaczajaca i wprowa¬ dza znajdujace sie na tarczy slizgowe sprezynki stykowe pomiedzy umieszczone z przeciwnej strony pary pretów stykowych, laczac je ze soba. Przy wy¬ laczaniu, przebiegi nastepuja odwrotnie. Ten uklad ma jednak zasadnicza wade, ze przez zastosowanie tarczy wlaczajacej, wypelniajacej srednice zespolu wtykowego, niemozliwym jest bez wydatnie po¬ wiekszajacego i komplikujacego detale urzadzenia wspólne prowadzenie centralnego przewodu ochron¬ nego. Ponadto kombinacja wolnego kulakowego mechanizmu laczacego, która nie moze rozwinac duzego momentu rozruchowego, z tarcza wlaczajaca i stykami slizgowymi, które sa przy duzych mocach silnie narazone na uszkodzenia, nie nadaje sie do wylaczania wiekszych mocy.Indywidualne klapki zakrywajace, we wszystkich miejscach stykowych w tym urzadzeniu wtykowym, prowadza ponadto do wielokrotnych precyzyjnych (i dlatego kosztownych) pasowan, ktpre przez ich duza ilosc wplywaja ujemnie na wspólczynnik pewnosci dzialania.Przy takich i podobnych urzadzeniach wtyko- 5028150281 wych z Wylacznikiem, zasada jest, ze kazdy prze¬ wód ma trzy punkty zestykowe, które przy lacze¬ niu lub rozlaczeniu musza byc przerywane, to zna¬ czy, ze do dwóch punktów zestykowych przy wy¬ laczniku dochodzi jeszcze punkt zestykowy po¬ miedzy kolkiem wtyczki i tuleja gniazda. To ostat¬ nie prowadzi do wielokrotnie wystepujacych wad¬ liwych styków nawet przy usprezynowaniu zew¬ netrznym, gdyz nacisk styków zalezy w znacznym stopniu od dokladnosci wykonania kolków wtyko¬ wych i tulei, jak równiez od wlasciwosci sprezy¬ nujacych uzytego do tulei stykowych materialu.Dlatego zaleca sie stosowanie mozliwie malej ilosci punktów zestykowych na kazdy przewód. Po¬ nadto stosowane sa zespoly wtykowe, w których przy wlaczeniu wzglednie wylaczeniu urzadzenia wtykowego, sprezynujacy mostek stykowy i umiesz¬ czony centralnie w gniezdzie wtykowym kolek, jest poruszany osiowo przy uzyciu przekladni zebatej. W ten sposób przy pomocy mostków styko¬ wych, które slizgaja sie po plaskich stykach gniazda wtykowego, obwód pradu bedzie zamykany wzgled¬ nie otwierany. Takze tym urzadzeniem nie mozna wlaczac wiekszych mocy, gdyz nie posiada ono zad¬ nego mechanizmu skokowego i obwód pradu przery¬ wany jest tylko w jednym miejscu, co prowadzi do silnego iskrzenia przy rozchodzeniu sie styków.Wynalazek niniejszy usuwa te wady w ognio- szczelnych i iskrobezpiecznych urzadzeniach wty¬ kowych przez to, ze wbudowany w znany sposób w urzadzenie wtykowe kulakowy mechanizm laczacy, na którego koncu walka sterujacego wy¬ konane sa spiralne rowki, przy wyciaganiu wtycz¬ ki jest obracany przy czym obrót ten nastepuje przy wyciaganiu koleczka laczacego, który prowa¬ dzony jest w spiralnych rowkach umocowanego w srodku wtyczki sworznia laczacego.Uruchomiona zostaje przez to, umocowana rów¬ niez na walku sterujacym tarcza kulakowa, która za pomoca jej kulaków podnosi mostek stykowy ze znajdujacymi sie na nim usprezynowanymi od zewnatrz elementami stykowymi, bezposrednio miedzy plaszczyzny stykowe gniazda wtykowego i plaszczyzny kolków wtyczki i przerywa w ten sposób obwód pradu jednoczesnie w dwóch miejscach.Przy wlaczaniu, nosnik mostka stykowego, na którym umieszczone sa mostki stykowe wslizguje sie wskutek obrotu tarczy kulakowej we wglebie¬ nie miedzy dwoma kulakami i mostki stykowe zo¬ staja poprzez sprezyny naciskowe docisniete ude¬ rzeniowo do plaszczyzn stykowych • gniazda i do powierzchni kolków wtyczki.Ta zasada sprzezania kulakowego znana przy ku- lakowych wylacznikach pakietowych okazala sie skuteczna przez jej prostote, wysoka sprawnosc laczeniowa i trwalosc. W takim ukladzie okazaly sie zbednymi tulejki stykowe, a z nimi dodatkowy punkt zestykowy, podwyzszajacy opór przejscia zespolu wtykowego. Ponadto osiagnieto to, ze nie¬ zaleznie od wszystkich przedsiewzietych zabezpie¬ czen, polaczenie przewodów moze nastapic dopiero wtedy, gdy wtyczka jest wlozona calkowicie do gniazda, a przez to zostaje dokonane zabezpieczone 10 20 25 30 35 40 45 50 65 przed lukiem i mocne w docisku sprzezenie zestyko¬ we. W otwartym i przez to odlaczonym stanie, bedace pod napieciem powierzchnie stykowe gniaz¬ da umieszczone sa w sposób calkowicie niedostep¬ ny za wykonanymi z materialu izolacyjnego nosni¬ kami mostków stykowych, które zamykaja otwór.Poprzez taka konstrukcje stalo sie mozliwym wspól¬ ne prowadzenie dodatkowego przewodu np. przewo¬ du sygnalizacyjnego.Wynalazek bedzie blizej objasniony przykladem wykonania zilustrowanym na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia srodkowa czesc sprzezonego urzadzenia wtykowego w przekroju, fig. 2 — srod¬ kowa czesc z ukladem przewodu uziemiajacego lub ochronnego w przekroju, fig. 3 — uklad kulakowego mechanizmu laczacego i powierzchni stykowej w przekroju osiowym I—II, fig. 4 — uklad czesci nosnych styków w przekroju osiowym III—IV, fig. 5 — w powiekszeniu wykonanie sworznia laczacego z koleczkiem laczacym i walek sprzeglowy ze spi¬ ralnymi rowkami w przekroju V—VI.Zespól wtykowy sklada sie z wtyczki 1 i z gniaz¬ da wtykowego 2. We wtyczce 1 zamocowana jest prowadnica wtykowa 3 z wprasowanymi w nia plaskimi kolkami wtykowymi 4, 23 i z wprasowa- nym w srodku prowadnicy sworzniem laczacym 5, w którym znajduje sie kolek laczacy 6.W gniezdzie wtykowym 2 znajduje sie prowad¬ nica gniazda wtykowego 7 z wprasowanymi w nia plaskimi stykami 8. Przed nia umieszczony jest nosnik kulakowego mechanizmu laczacego 9, w któ¬ rym umieszczone sa na walku laczacym 10 gniazda laczace 11, elementy laczace 12 jak równiez lo¬ zyska 13 i sprezyny 14. Przed kulakowym mecha¬ nizmem laczacym znajduje sie czesc nosna 15 sty¬ ków, w której umieszczony jest walek laczacy 10.Na walku laczacym 10 jest umocowana tarcza ku¬ lakowa 16, która porusza nosnik 17 mostków sty¬ kowych 18, prowadzonych w czesci nosnej 15.Na nosniku 17 umieszczone sa mostki stykowe 18 dociskane od zewnatrz poprzez sprezyny nacisko¬ we 19. Na plaskich stykach 8 gniazda wtykowego, na stykach mostka stykowego 18 i na plaskich kolkach wtyczki 4 umieszczone sa, dla po¬ lepszenia zestyku, antykorozyjne styki srebrne 29.Na dwóch stykach plaskich 20 nalozone sa listwy sprezyn 21, które poprzez element sprezynujacy 22 sa usprezynowane od zewnatrz. Te sprezyny wspól¬ pracuja z plaskimi kolkami wtyczki 23 przylaczany¬ mi do przewodu ochronnego lub przewodu sygnali¬ zacyjnego.Walek laczacy 10 posiada na jego tulejkowym koncu dwa rowki spiralne 24. Na gniezdzie wtycz¬ ki 2 umieszczony jest obrotowy pierscien laczacy 26, zaopatrzony w garby 25, którego czopy 27 za¬ zebiaja sie ze spiralnymi rowkami 28 wytoczonymi we wtyczce 1. Na pierscieniu laczacym 26 umiesz¬ czona jest ponadto ruchoma dzwignia laczaca 30.Uszczelnienie zespolu wtykowego jest dokonane za pomoca pierscienia gumowego 31.Sposób dzialania zespolu wtykowego jest na¬ stepujacy: Wtyczka 1 zostaje wprowadzona do gniazda 2, przy czym czopy 27 pierscienia laczacego 26 zazebiaja sie ze spiralnymi rowkami 28 wtyczki 150281 5 6 i poprzez obrót pierscienia laczacego 26 zostaja do¬ cisniete do siebie wtyczka 1 i gniazdo 2, az do ugiecia sie uszczelniajacego pierscienia gumowe¬ go 31.Jednoczesnie po uzyskaniu minimalnej szczeliny miedzy wtyczka 1 i gniazdkiem 2, walek laczacy 10 naciska na sworzen 5 w wyniku czego stozkowe czopy kolka laczacego 6 dochodza do bocznej strony rowka 24 i przy dalszym wprowadzaniu wtyczki 1 do gniazdka 2 powoduja obrót walka laczacego 10 jak równiez umocowanych na nim w sposób sztyw¬ ny gwiazdy laczacej 11 i tarczy kulakowej 16. Po przekroczeniu przez lozyska 13 wierzcholków gar¬ bów gwiazdy laczacej 11 zostaje nadane przyspie¬ szenie obrotowe gwiazdy laczacej 11 wskutek wy¬ zwolonej sily sprezyn stykowych 14, w wyniku czego gwiazda ta zostaje obrócona ruchem skoko¬ wym. Wglebienia tarczy kulakowej 16 zostaja obrócone do polozenia nosnika 17, mostków styko¬ wych 18, które zaskakujac we wglebienia miedzy kulakami dokonaja polaczenia miedzy plaskimi stykami 8 i wprowadzonymi do nich plaskimi kol¬ kami 4 wtyczki 1.Rowki spiralne 24 walka laczacego 10 maja taka szerokosc aby znajdujacy sie na jednej stronie po¬ wierzchni prowadzacej sciety czop kolka 6 nie ha¬ mowal ruchu obrotowego gwiazdy laczacej 11 i tarczy kulakowej 16 .w okresie poczatkowym nag¬ lego ich skoku i po wykonanym o 30° ruchu obro¬ towym doszedl do drugiego konca powierzchni rowka spiralnego. Przy wyciaganiu wtyczki 1 czop kolka 6 wywoluje odwrotny ruch obrotowy walka laczacego 10 i przez to powoduje gwaltowne roz¬ laczenie mostków stykowych 18 od plaskich sty¬ ków 8 i 4.Przy wsuwaniu wtyczki 1 kulaki tarczy kulako¬ wej 16 naciskaja na nosniki 17 uginajac sprezyny naciskowe 19, wskutek czego lezace nad nimi mostki stykowe 18 zostaja podniesione. Nosnik 17 mostków stykowych 18 jest przesuwny w takie polozenie, ze przeslania otwory, w które sa wsuwane plaskie kolki 4 wtyczki 1 i w ten sposób uniemozliwiony jest dostep do styków 8 gniazda 2 bedacych pod napieciem przy stanie otwartym zespolu wtykowe¬ go. Skok gwintu rowków spiralnych 28 na wtycz¬ ce 1 jest samohamowany, wskutek czego wystepu¬ jaca ewentualnie przy wlaczaniu we wnetrzu zespolu wtykowego eksplozja nie moze spowodo¬ wac rozlaczenia wtyczki 1 z gniazdem wtykowym 2- 5 Maly skok rowków spiralnych 28 zapewnia jedno¬ czesnie latwa obsluge przedmiotowego zespolu wty¬ kowego za pomoca dzwigni laczacej 30. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe io 1. Ognioszczelny i iskrobezpieczny, wielobieguno- wy zespól wtykowy z wylacznikiem, w którym w znany sposób w chwili wsuwania wtyczki do- gniazda, kulakowy mechanizm laczacy wspól¬ pracujacy z kolkiem znajdujacym sie na sworz- 15 niu laczacym wtyczki, powoduje wymuszony ruch obrotowy ukladu napedowego zestyków,. znamienny tym, ze mechanizm laczacy jest za¬ opatrzony w tarcze kulakowa (16) osadzona na obrotowym walku laczacym (10) i zawierajaca 20 kulaki oraz wglebienia, w które zaskakuja nos¬ niki (17) mostków stykowych (18), laczacych plaskie styki (8) gniazda wtykowego (2) z plaski¬ mi kolkami (4) wtyczki (1) za pomoca nacisku sprezyny (19), i kulaków tarczy (16). 425

2. Zespól wtykowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tarcza kulakowa (16) jest zaopatrzona w kulaki, które powoduja przesuw nosnika (17) mostków stykowych (18), w wyniku którego mostki te skokowo rozchodza sie ze stykami 30 plaskimi (4, 8), a ponadto mostek (17) przesla¬ nia otwory, w które sa wsuwane plaskie kolki (4) wtyczki (1), a tym samym blokowany jest dostep do elementów bedacych pod napieciem.

3. Zespól wtykowy wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny 35 tym, ze ma wytoczone w walku laczacym (10) rowki spiralne (24), które maja taka dlugosc po- obwodowa, ze stozkowy czop znajdujacego sie w sworzniu laczacym (5) kolka laczacego (G), obraca sie w nim w chwili wsuwania do gniazda 40 (2) wtyczki (1) o ca 30° w wyniku czego po poko¬ naniu wierzcholków garbów gwiazdy laczacej (11) poprzez lozyska (13) jest zwalniany walek laczacy (10), który jest obracany skokowo o dal¬ sze 30° drogi stozkowego czopa kolka (6) w row- 45 ku spiralnym (24).50281 3 C9 i,;;SlEL i \r&i RSW „Prasa", Wr. Zam. 2231/65. Naklad 430 egz. PL