PL50250B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 8. I. 1966 KI. 23e, 2 MKP C 11 d UKD 4fe biblioteka) Wspóltwórcy wynalazku: Eugeniusz Halasa, Roman Góralski Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne „Sarzyna", Sarzyna (Polska) Sposób wytwarzania srodka powierzchniowo — czynnego W procesie alkilowania benzenu etylenem wobec chlorku glinowego powstaje etylobenzen i wyzej zalkilowane pochodne benzenu. W czasie frakcjo¬ nowanej destylacji mieszaniny reakcyjnej wyodreb¬ nia sie jako produkt glówny etylobenzen, nieprze- reagowany benzen, który zawraca sie do procesu oraz dwu i trójetylobenzeny.Pozostalosc tzw. polietylobenzen stanowiaca mie¬ szanine produktów alkilowania benzenu z wiecej niz trzema, najczesciej 4—6 grupami etylowymi w pierscieniu i produktów ich kondensacji jest uciazliwym odpadem produkcyjnym. , Stwierdzono, ze pozostalosc ta po oczyszczeniu od substancji smolistych na drodze destylacji próznio¬ wej i posiadajaca temperature wrzenia 260—330 °C pod cisnieniem 760 mm Hg jest cennym surowcem do otrzymywania srodka powierzchniowo — czyn¬ nego.Wedlug wynalazku oczyszczony polietylobenzen o liczbie bromowej 48—53 sulfonuje sie znanymi sposobami za pomoca 25%-ego oleum w tempera¬ turze 35—60 °C, a nastepnie mase sulfonacyjna miesza sie dodatkowo przez 4 godziny w tempera¬ turze 60—65 °C, przy czym zawartosc nieprzereago- wanych weglowodorów dochodzi do 0,5—1,5%. Sto¬ sunek wagowy oleum do polietylobenzenu wynosi 1,25 :1. Mase sulfonacyjna po zakonczeniu reakcji 10 15 20 30 znanymi sposobami, doprowadza sie 20%-owym roztworem NaOH do wartosci pH = 7,8. Zobojetnio¬ na mase sulfonacyjna ogrzewa sie do temperatu¬ ry 80 °C, dodaje wapna hydratyzowanego oraz na goraco filtruje. Roztwór zageszcza sie przez odpa¬ rowanie wody do otrzymania pasty zawierajacej 50—60% suchej substancji.Otrzymana pasta koloru ciemno-zóltego zawiera 62—65% substancji czynnej w suchej masie, nie posiada zapachu i doskonale rozpuszcza sie w wo¬ dzie. Napiecie powierzchniowe (metoda pecherzyko¬ wa) 0,12%-«o roztworu otrzymanego srodka po¬ wierzchniowo — czynnego wynosi ,29 dyn/cm w 20 °C, a zwilzalnosc (metoda Dravesa i Clarkso- na) 2,7 sek.Wytworzony wedlug wynalazku srodek powierz¬ chniowo — czynny posiada bardzo dobre wlasci¬ wosci zwilzajace i moze byc stosowany jako tani srodek myjacy w gospodarce komunalnej, w gospo¬ darstwie domowym, do mycia cystern itp.Przyklad. Do reaktora laduje sie 40 czesci wa¬ gowych polietylobenzenu oczyszczonego od substan¬ cji smolistych przez destylacje prózniowa, posia¬ dajacego temperature wrzenia 260—330 °C pod cisnieniem 760 mm Hg i liczbe bromowa 48—53 5025050250 i dodaje przez dozowanie w temperaturze 35—60 °C, w czasie 2—3 godzin 50 czesci wagowych 25%-ego oleum. Po dodaniu calej ilosci oleum mase miesza sie dodatkowo przez 4 godziny w zakresie tempe¬ ratury 60—65 °C. Pólgesta mase reakcyjna koloru brazowego zobojetnia sie przy mieszaniu 20%-wym roztworem NaOH w temperaturze 50—60 °C (war¬ tosc pH powinna wynosic 7,8). Nastepnie dodaje sie 10 czesci wagowych wapna hydratyzowanego, ogrzewa do temperatury 80 °C i na goraco filtruje, po czym mase zageszcza sie do polowy objetosci przez odparowanie wody.Otrzymuje sie ciemno-zólta paste, bez zapachu, o bardzo dobrej rozpuszczalnosci w wodzie i dosko¬ nalych wlasciwosciach zwilzajacych. Wydajnosc produktu w przeliczeniu na sucha mase wynosi 105 czesci wagowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania srodka powierzchniowo — czynnego znamienny tym, ze pozostalosc po desty¬ lacji produktów alkilowania benzenu etylenem, stanowiaca mieszanine alkilobenzenów z wiecej niz trzema grupami etylowymi w pierscieniu oraz pro¬ duktów ich kondensacji, po oczyszczeniu od sub¬ stancji smolistych na drodze destylacji prózniowej i posiadajaca temperature wrzenia 260—330 CC pod cisnieniem 760 mm Hg sulfonuje sie i przeprowadza w sól sodowa znanymi sposobami. RSW „Prasa", Wr. Zam. 2235/65. Naklad 250 egz. PL