Pierwszenstwo: 15.1.1964 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 17.XI.1965 KI. 21c, 72 %0U 4JO MKP-4£=£2p*L- UKD Wspóltwórcy wynalazku: Gerhard Koch, dr Claus Wahnert Wlasciciel patentu: VEB Keramische Werke Hermsdorf, Hermsdorf (Niemiecka Republika Demokratyczna) Zespól gaszacy odgromnika przepieciowego i Wynalazek dotyczy zespolu gaszacego odgromni¬ ka przepieciowego, skladajacego sie z systemu trwalych magnesów ze spieków ceramicznych oraz plaskich elektrod w ukladzie poziomym.Znane sa rózne rozwiazania konstrukcyjne zes- 5 polu gaszacego odgromnika o niewielkich przestrze¬ niach miedzyelektrodowych, w których wystepuje pole magnetyczne powodujace wydmuch luku, przy czym uklady te sa przewaznie realizowane w ten sposób, ze elektrody stanowiace iskierniki glówne 10 i pomocnicze leza w jednej plaszczyznie, w kie¬ runku przeciwnym do wytwarzanego pola magne¬ tycznego. Ze wzgledu na to, ze pola magnetyczne wytwarzane sa ukladami cewkowymi, zespoly ta¬ kie nie znajduja zastosowania w przypadku du- i5 zych pradów rzedu 300 do 500 A, powstalych wsku¬ tek przepiec.W takich przypadkach nalezy stosowac silne ma¬ gnesy trwale dla zwiekszenia wydmuchu, a zwlasz¬ cza magnesy na podlozu tlenkowo-ceramicznym. 20 Stosowane sa do tego celu magnesy trwale o ksztalcie np. pierscieniowym lub tarczowym, które wspólpracuja z odpowiednio uksztaltowanymi elektrodami.Przez wlasciwy dobór rozkladu pola magnetycz- 25 nego, czesciowo osiowy i czesciowo promieniowy w stosunku do podluznej osi iskiernika, mozna uzyskac w tego rodzaju zespolach znacznie lepsza skutecznosc gaszenia. Dzialanie tych magnesów polega na tym, ze wytworzone pole magnetyczne 30 wydluza luk i wydmuchuje go z komory gaszacej, dzieki czemu jest ograniczana wartosc pradu, po¬ wstalego wskutek przepiecia chronionej sieci.Opisany zespól gaszacy w wykonaniu wieloprzer- wowym wykazuje te niedogodnosc, ze poszczegól¬ ne elementy luku, wystepujace na odpowiednich przerwach ukladu, sa kierowane w tym samym kierunku, wskutek czego na koncu komory gaszacej luk ten jest odpowiednio zwiekszany. Trudno jest równiez uzyskac wlasciwe, intensywne chlodzenie luku na sciankach komory gaszacej oraz jego wy¬ dluzenie, a to z tego wzgledu, ze palacy sie luk jest rozdzielany na dwie czesci, przynalezne do obu scianek komory gaszacej, w wyniku czego po¬ wstaje uklad dwóch równoleglych przewodów, które sie wzajemnie odpychaja wskutek wystepu¬ jacych sil dynamicznych.Ponadto zastosowanie do tych zespolów gaszacych magnesów trwalych powoduje ryzyko ich rozma¬ gnesowania, a zwlaszcza przy znacznych pradach przeplywajacych przez uklad, co moze spowodowac zmniejszenie ich skutecznosci gaszacej.Zespól gaszacy odgromnika z magnetycznym wy¬ dmuchem luku, bedacy przedmiotem wynalazku, nie posiada opisanych niedogodnosci znanych ukla¬ dów, a to dzieki odpowiedniemu uksztaltowaniu magnesów trwalych oraz elektrod w taki sposób, ze poszczególne elementy luku z sasiednich przerw ukladu nie lacza sie z soba, w zwiazku z czym nie ma obawy, aby magnesy trwale mogly sie roz-\y * -"¦-¦'¦'¦ magnesowac. Zgodnie z wynalazkiem, zespól ma¬ gnetyczny sklada sie z kilku magnesów w postaci segmentów o zmienianym naprzemian kierunku magnesowania, umieszczonych w jednej plaszczyz¬ nie tak, iz tworza zarys np. kola, przy czym po¬ szczególne magnesy sa pokryte warstwa metalu bara- albo diamagnetycznego, która oslania je brzed pradami rozmagnesowujacymi. Warstwa me¬ talowa naniesiona na magnesy stwarza jeszcze te (dodatkowa korzysc, ze poszczególne przerwy ukla- Idu sa wstepnie jonizowane. Szczególnie zaleca sie, laby stosowane elektrody mialy postac rombu./ Dalsze szczególy wynalazku sa objasnione na podstawie przykladowego wykonania przedmiotu , wynalazku, uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zespól gaszacy w pionowym j przekroju poobwodowym, wzdluz osi B—B z fig. 2, I a fig. 2 — ten sam zespól w przekroju plaszczyzna ' A—A z fig. 1. i / Plaskie elektrody 1 w ksztalcie rombu z zaokra¬ glonymi krawedziami sa umieszczone poobwodowo w plaszczyznie poziomej A—A w ceramicznej pod¬ stawie 2 w taki sposób, ze ich wierzcholki zwró¬ cone do siebie tworza uklad wieloprzerwowy.Przez podzial poszczególnych elektrod 1 i wprowa¬ dzenie odpowiedniego ukladu nastawczego, ustala¬ jacego ich wzajemna odleglosc, mozna w prosty sposób regulowac w ukladzie wymagane napiecie zaplonu.Przerwy miedzyelektrodowe, stanowiace iskierni- ki, znajduja sie pod dzialaniem pola magnetycz¬ nego, powstalego od segmentowych magnesów 3 o przekroju prostokatnym i skierowanego w kie¬ runku pionowym, wskutek czego powstaly na is- kiernikach luk jest od nich oddalany. Dzialanie pola magnetycznego powoduje rozciagniecie luku pomiedzy elektrodami, przy czym jest on wydmu¬ chiwany w kierunku promieniowym az do zupel¬ nego przerwania. W procesie tym luk jest docis¬ kany do scianek 4 komory gaszacej, wskutek czegc nastepuje jego intensywne chlodzenie. Uklad ma¬ gnesów wedlug wynalazku jest bardzo korzystny z tego wzgledu, ze kierunek oddzialywania pola magnetycznego na sasiednie iskierniki jest naprze¬ mian odwrócony, w zwiazku z czym elementy lu¬ ków sasiednich sa kierowane w przeciwne strony.Dla ochrony przed rozmagnesowujacym wplywem samowzbudnego pola, powstalego podczas palenia sie luku, poszczególne magnesy 3 sa pokryte war- 4 stwa dia- lub paramagnetycznego metalu 5 na stro¬ nach przyleglych do luku. Warstwy te moga byc wykonane z metali takich, jak miedz, mosiadz lub aluminium, przy czym ich minimalna grubosc po- 5 winna gwarantowac zaindukowanie sie pradów wi¬ rowych.Korzystnie jest laczyc ze soba elektrycznie meta¬ lizowane powierzchnie wspólpracujacych par ma¬ gnesów poszczególnych iskierników, dzieki czemu io mozna wykorzystac rozdzial pola elektrycznego do wstepnej jonizacji przerwy iskierników. W przy¬ padku, kiedy magnesy trwale 3 ze spieku cera¬ micznego beda wykazywac pogorszone wlasciwos¬ ci magnetyczne, wspomnianne warstwy metalicz- 15 ne 5 moga sluzyc do doprowadzania pradu w celu ich podmagnesowania.Jest oczywistym, ze opisane zespoly gaszace moz¬ na laczyc szeregowo, umieszczajac je jeden na dru¬ gim, przy czym nalezy przestrzegac zasady, ze znaj- 20 dujace sie w sasiedztwie magnesy powinny byc magnesowane w tym samym kierunku, a ponadto nalezy pamietac, ze przez stosowanie odpowiednio silnego pola magnetycznego, wzglednie przez uzy¬ cie odpowiednio duzych magnesów, uzyskuje sie 25 wydatne polepszenie wlasciwosci gaszacych zespolu. PL