Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wybie¬ rak krzyzowy bezdrazkowy, w którym zespoly ste¬ rujace jego poszczególnych mostków skladaja sie z przymocowanych elastycznie elektromagnesów z ruchomymi rdzeniami wspólpracujacymi z dra- 5 binkami zespolu sprezyn stykowych mostka.Znane dotychczas i powszechnie stosowane wy¬ bieraki krzyzowe, stanowiace elementy laczeniowe zwlaszcza w automatycznych centralach' telefo¬ nicznych sa zaopatrzone w uklady sterujace, zlo- 10 zone z zespolu drazków uruchamianych za pomoca elektromagnesów i odchylajacych odpowiedni pret wybierakowy, który wchodzi w stan zazebienia z drabinka umozliwiajac jej przesuniecie przez ko¬ twice elektromagnesu i powoduje zestyk wybrane- 15 go ukladu sprezyn stykowych.Zasadnicza wada tych znanych wybieraków draz¬ kowych jest fakt, ze drazki odchylajac pret wybie¬ rakowy w plaszczyznie prostopadlej do kierunku ruchu drabinki, powoduja po jego zwolnieniu po- 20 wstawanie drgan, które moga spowodowac bledne polaczenie. W celu wyeliminowania tej wady sto¬ suje sie specjalne urzadzenia tlumiace drgania. In¬ na wada znanych wybieraków krzyzowych z draz¬ kami sterowniczymi jest koniecznosc przeprowa- 25 dzenia dokladnej regulacji w punktach skrzyzowa¬ nia pretów wybierajacych z drabinkami' (których w normalnie stosowanych wybierakach krzyzowych jest ponad 100). Ponadto crazki sterownicze osa¬ dzone obrotowo w górnej czesci mostków wybiera- - 30 ka utrudniaja dostep do sprezyn stykowych w cza¬ sie montazu, demontazu i konserwacji, a w przy¬ padku wymiany mostka wymagaja ponownej regu¬ lacji skrzyzowan. Drazkowy uklad sterowniczy wraz z urzadzeniami do tlumienia drgan oraz ukla¬ dem czesci pomocniczych zwieksza równiez wy¬ miary i ciezar wybieraka oraz koszt jego wyko¬ nania.Znane sa równiez na przyklad z patentu czeskie¬ go nr 8930Ó wybieraki krzyzowe bezdrazkowe za¬ opatrzone w uklad elektromagnesów, które odchyla¬ ja drazki wybierakowe w celu uzyskania ich zaze¬ biania z drabinka ukladu sprezyn stykowych. Jed¬ nak i w tym przypadku odchylanie preta nastepu¬ je w plaszczyznie prostopadlej do kierunku ruchu drabinki, wskutek czego podlega on odksztalceniom w dwóch kierunkach prostopadlych, a zwolnienie preta powoduje równiez powstawanie drgan i ko¬ niecznosc stosowania urzadzen tlumiacych.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa bezdraz¬ kowy wybierak krzyzowy wedlug wynalazku, któ¬ rego uklad sterujacy sklada sie z zespolu elektro¬ magnesów zaopatrzonych w ruchome rdzenie, któ¬ rych koncówki (trzpienie) sa osadzone przesuwnie w otworach drabinek ukladów sprezyn stykowych, natomiast same elektromagnesy sa przymocowane do korpusu mostka za pomoca elementów sprezy¬ stych, umozliwiajacych ich odchylanie i przesuwa¬ nie wybranej drabinki w celu zwarcia sterowane¬ go przez nia ukladu sprezyn z szynami mostka. 4990149901 3 W odróznieniu od znanych wybieraków drazkowych i bezdrazkowych ruch trzpienia wybierajacego od¬ bywa sie w tym przypadku w kierunku prostopad¬ lym do kierunku ruchu drabinki, ale lezacym z nia w jednej plaszczyznie wskutek czego eliminuje sie drgania, które moglyby spowodowac bledne zala¬ czenie, a tym samym koniecznosc stosowania ja¬ kichkolwiek urzadzen tlumiacych. Ponadto dzieki calkowitemu ^wyeliminowaniu ukladu drazkowego *st|rowniczego ulatwiony zostaje dostep do elemen¬ tów mostka, usunieta koniecznosc dokonywania re¬ gulacji na skrzyzowaniach i uproszczona budowa wybieraka.Wynalazek* jest wyjasniony na rysunku, na któ¬ rym fig; 1 przedstawia przykladowo mostek wybie¬ raka krzyzowego w widoku, fig. 2 — schemat most¬ ka wyjasniajacy zasade jego dzialania, fig. 3 — zespól elementów sprezystych, do których sa przy¬ mocowane elektromagnesy ukladu sterujacego mostka, fig. 4 — drabinke ukladu sprezyn styko¬ wych, a fig. 5 — uproszczony schemat elektryczny wybieraka.Wybierak krzyzowy wedlug wynalazku sklada sie z ukladu mostków (fig. 1 i 2), z których kazdy zlo¬ zony jest ze znanego ukladu sprezyn stykowych c tworzacych szeregi 1 do 12 i zwieranych z szyna¬ mi s. Kazdy z szeregów (1 -r-12) sprezyn c jest za¬ opatrzony w' drabinke d z otworami v, w których sa umieszczone koncówki sprezyn c. Drabinka d jest przymocowana do elementów sprezystych z umozliwiajacych jej przesuwanie w kierunku strzalki I (na fig. 2). Do korpusu k mostka jest przymocowany elektromagnes b, wspólpracujacy z kotwica a, polaczona z dzwignia 1, majaca w prze¬ kroju ksztalt katownika i osadzona obrotowo na osi o. Ponadto mostek jest zaopatrzony w uklad sprezyn czolowych m elektromagnesu, sluzacych na przyklad do przerywania obwodów ukladu ste¬ rujacego.Zespól sterujacy mostka wybieraka krzyzowego wedlug wynalazku sklada sie z ukladu elektroma¬ gnesów ei, e2 ... ei2 zaopatrzonych w ruchome rdzenie fi, 12 .. . fi2 ze sprezynami powrotnymi n.Karkas cewki kazdego elektromagnesu jest przy¬ mocowany do jarzma g wykonanego z materialu ferromagnetycznego, przytwierdzonego za pomoca nitów r z materialu paramagnetycznego — do ele¬ mentu sprezystego, natomiast rdzen f elektroma¬ gnesu e jest polaczony z wykonanym z materialu paramagnetycznego trzpieniem h, którego konców¬ ka jest osadzona w otworze w drabinki d. Kieru¬ nek ruchu rdzenia f elektromagnesu e i polaczone¬ go z nim trzpienia h oznaczony na fig. 2 strzalka n jest prostopadly do kierunku ruchu drabinki d oznaczonego strzalka I, przy czym obydwa te kie¬ runki leza w plaszczyznie obrotu dzwigni 1 kotwi¬ cy a (strzalka III na fig. 2). Wyprowadzenia elek¬ tromagnesu sa przylutowane do koncówek laczów¬ ki i, której górna powierzchnia ii sluzy do podpie¬ rania rdzeni f elektromagnesów e w ich polozeniu zwolnionym.Bezdrazkowy wybierak krzyzowy, którego upro-. szczony schemat elektryczny jest przedstawiony na fig. 5 sklada sie z zespolu A, B ... G mostków, ktfó- rych elektromagnesy sterujace eiA, eiB, eiG oraz C2a, e2B, e2H sa ze soba polaczone równolegle. Po¬ nadto jest on zaopatrzony w dodatkowy mostek H z wlaczonym za posrednictwem ukladu zwlocznego elektromagnesem bH, spelniajacy role stosowanych 5 w wybierakach drazkowych sprezyn czolowych, uruchamiajacych drazki, przy czym sprezyny sty¬ kowe tego mostka H sluza do wlaczania elektro¬ magnesów bA, bB, bG poszczególnych mostków ro¬ boczych.J° Dzialanie wybieraka krzyzowego wedlug wyna¬ lazku opisano ponizej. Impuls wysylany z rejestru automatycznej centrali telefonicznej jest kierowany na polaczone równolegle uzwojenia elektromagne¬ sów na przyklad e2 poszczególnych mostków A, 15 B .. . G, H odpowiadajacych temu szeregowi 2 sprezyn stykowych c, który ma zostac wybrany (fig. 1). Wskutek przeplywu pradu przez uzwojenia elektromagnesów nastepuje wciagniecie ich rdzeni f2 i wysuniecie trzpieni I12 ponad powierzchnie dra- 20 binki d, wskutek czego koncówki trzpieni h wcho¬ dza na tor krawedzi h dzwigni 1 kotwicy. Nastep¬ nie elektromagnes bH dodatkowego mostka H po¬ woduje zwarcie odpowiedniego ukladu sprezyn i wlaczenie elektromagnesu jednego z mostków ro- 25 boczych na przyklad elektromagnesu bA. Wskutek tego przyciagnieta przez ten elektromagnes bA ko¬ twica a obraca wokól osi o dzwignie 1 mostka A (na fig. 3 w kierunku strzalki III), która swa dolna krawedzia h przesuwa zazebiajaca sie z nia kon- 30 cówke trzpienia h wraz z osadzonym elastycznie na sprezynie p elektromagnesem e oraz drabinke d wybranego szeregu 2 sprezyn stykowych mostka A.Wskutek tego nastepuje zwarcie tych sprezyn c z szynami s powodujac wlaczenie wybranych przez 35 wybierak obwodów.Równoczesnie w uzwojeniu elektromagnesu 62 przestaje plynac prad, wskutek czego trzpien h utrzymywany jest w wysunietym polozeniu tylko- wskutek zakleszczenia w otworze w drabinki. Po przerwaniu przeplywu pradu w obwodzie elektro¬ magnesu b (na przyklad po zakonczeniu rozmowy telefonicznej) zostaje zwolniona jego kotwica a, a dzwignia 1 wraca w swe polozenie przedstawione na fig. 2. Wskutek tego elementy sprezyste z powo¬ duja powrót drabinki d w polozenie wyjsciowe (fig. 2), a sprezyna srubowa n przesuwa rdzen f elektromagnesu e w polozenie, w którym opiera sie on o powierzchnie ii laczówki i. Mostek jest wów¬ czas przygotowany do nastepnego cyklu pracy.Wybierak krzyzowy wedlug wynalazku jest sa¬ moczynnie zabezpieczony przed mozliwoscia uru¬ chomienia innego niz wybrany elektromagnesu e w czasie trwania polaczenia, poniewaz krawedz h obróconej dzwigni 1 blokuje koncówki trzpieni h niewybranych elektromagnesów e nie pozwalajac na wysuniecie zadnego z nich. Dzieki polaczeniu elektrycznemu elektromagnesów e poszczególnych mostków A, B ... G moze on sie przy tym skladac z dowolnej liczby mostków. 60 Wybierak krzyzowy wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie jako element laczeniowy 40 wszelkiego rodzaju urzadzen lacznosciowych, sy¬ gnalizacyjnych, a zwlaszcza do automatycznych 65 central telefonicznych. 40 45 50 555 49901 6 Mostek wybieraka krzyzowego wedlug wynalazku . moze ponadto znalezc zastosowanie jako oddzielny zespól laczeniowy. PL