Pierwszenstwo: Opublikowano: 7. X. 1965 49761 KI. 21h, 24/01 MKP K 05 b UKD fiu.BIBLIOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: inz. Józef Stoklosa, inz. Tadeusz Skalon, Wla-J dyslaw Szulc Wlasciciel patentu: Huta im. Lenina, Kraków (Polska) Uklad automatycznego posuwu elektrod elektrycznych pieców lukowych Typowa automatyka posuwu elektrod elektrycz¬ nych pieców lukowych rozwiazywana jest uklada¬ mi zawierajacymi wzmacniacze elektromaszynowe wspólpracujace z silnikami wykonawczymi. Urza¬ dzenia te wykazuja szereg wad, z których naj¬ wazniejszymi sa: spadek mocy luku z kwadratem spadku napiecia w sieci zasilajacej, wysoki koszt inwestycyjny ukladu amplidynowego, oraz ko¬ niecznosc czestych remontów i przegladów maszyn i aparatury sterujacej.Podobnie i inne metody sterowania posuwu elektrod jak na przyklad za pomoca wzmacnia¬ czy magnetycznych, lub sterowanie hydrauliczne, wymaga skomplikowanych ukladów, a koszty ich zainstalowania przekraczaja koszt ukladu ze wzmacniaczami elektromaszynowymi.Wynalazek polega na zastosowaniu ukladu przedstawionego na ideowym schemacie na rysun¬ ku. Uklad ten mimo bardzo prostego rozwiazania i braku czesci wirujacych (za wyjatkiem wirnika silnika wykonawczego) spelnia wszystkie wyma¬ gania wlasciwej regulacji pradu luku elektrycz¬ nych pieców lukowych. Koszt inwestycyjny ta¬ kiego ukladu wynosi okolo 15% kosztów ukladu ze wzmacniaczami elektromaszynowymi. Elektro¬ da 14 pieca lukowego sterowana jest za pomoca silnika wykonawczego 1. Stojan silnika posiada dwa uzwojenia wzbudzenia 2 podlaczone do zródla pradu stalego w ten sposób, ze kierunki strumieni magnetycznych obydwu uzwojen sa 10 15 20 25 30 przeciwne. Kazde z uzwojen wzbudzenia silnika ma ponadto wlaczony w szereg opornik 10 i 11 bocznikowany przez styk 12 i 13 przekazników 7 i 8 utrzymujacych nastawiony prad luku. Opor¬ niki 10 i 11 sa tak dobrane, aby przy otwartych stykach strumien magnetyczny silnika byl równy zero. Cewki obydwu przekazników 7 i 8 oraz opornik do regulowania pradu luku 9 sa pola¬ czone szeregowo i podlaczone przez uklad pro¬ stujacy 3 i transformator 4 na spadek napiecia w przewodach 5 laczacych transformator piecowy z elektroda 14, proporcjonalny do pradu luku i stanowia obwód sterowania. Przekazniki 7 i 8 nastawione sa w ten sposób, ze jeden z nich rea¬ guje na maksimum, a drugi na minimum pradu w obwodzie sterowania. Róznica pomiedzy pra¬ dem maksymalnym a minimalnym w obwodzie sterowania stanowi zakres nieczulosci sterowania.Uklad ten pozwala na utrzymanie stalej wielkosci pradu luku bez wzgledu na spadki napiecia w sie¬ ci zasilajacej.Wirnik silnika 1 wlaczony jest przez opornik 6 bocznikowany przez styki 15 i 16 przekazników 7 i 8 bezposrednio do zródla pradu stalego. Na¬ piecie zasilajace wirnik jest tak dobrane, aby przy nieruchomym wirniku, prad jego nie prze¬ kraczal wartosci dopuszczalnej ze wzgledów ter¬ micznych. Wielkosc opornika w obwodzie wirni¬ ka 6 jest tak dobrana, ze nawet przy niezadzia¬ laniu styków 15 lub 16 przepusci prad wystar- 4976149761 czajacy do uruchomienia wirnika przy pelnym momencie obrotowym. Styki 15 i 16 stanowia uklad forsujacy sterowanie.Po wlaczeniu ukladu prad przez normalnie zamkniete styki 13 i 16 zasila silnik, a elektroda dosuwa sie do wsadu az do powstania styku i zwarcia. Duzy prad zwarcia wywola duzy prad w obwodzie sterowania i spowoduje zamkniecie styku 12 i 15 przez przekaznik 7 i otwarcie styku 13 i 16 przez przekaznik 8. Strumien ma¬ gnetyczny silnika 1 zmieni kierunek co w%ywola zmiane* obrotów silnika i elektroda zacznie sie odsuwac az do momentu, gdy prad obwodu ste¬ rujacego osiagnie wartosc w przedziale nieczulo- sci przekazników 7 i 8. W tym momencie prze¬ kaznik 7 otwiera styki 12 i 15 natomiast prze- * kaznik 8 nadal trzyma styki 13 i 16 otwarte, silnik nie obraca sie, a luk jarzy sie w grani¬ cach pradu nastawionego. Gdy prad zmaleje po¬ nizej dolnej granicy przedzialu nieczulosci prze¬ kaznik 8 zamyka styki 13 i 16 i silnik dosuwa elektrode az do momentu, gdy prad w obwodzie sterujacym osiagnie wartosc w przedziale nie¬ czulosci co spowoduje otwarcie styków 13 i 16 przekaznika %. Gdy prad wzrosnie powyzej gór¬ nej granicy przedzialu nieczulosci przekaznik 7 zamyka styki 12 i 15 powodujac odsuwanie elek¬ trody az do momentu, gdy prad w obwodzie ste¬ rowania osiagnie wartosc w przedziale nieczulo¬ sci co spowoduje otwarcie styków 12 i 15 przez przekaznik 7. Zmieniajac regulatorem 9 opór ob¬ wodu sterujacego mozna nastawiac wiekszy lub mniejszy prad luku w granicach obciazalnosci transformatora. PL