PL49573B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. V. 1965 49573 KI.MKP UKD 21c, 20 Twórca wynalazku: mgr inz. Oswald Guziur Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Osprzetu Sieciowego Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Kostuchna (Polska) Narzedzie do wykonywania polaczen elektrycznych przewodów alu¬ miniowych, wielodrutowych przez zaprasowywanie Wynalazek dotyczy narzedzia do laczenia wie¬ lodrutowych zyl przewodów elektrycznych w za- dskaoh tulejkowych lub -w koncówkach kablo¬ wych rurkowych, przez zaprasowanie, polaczone ze zjawiskiem zimnego spajania poszczególnych drutów zyly imiiedzy soba i zewnetrznej, warstwy drutów z wewnetirzna scianka tulei zacisku, w 'postaci wiekszej ilosci pojedynczych punktów spojen rozsianych w przestrzeni zaprasowywane- go zacisku.Z nowoczesnych, obecnie stosowanych .metod laczenia kabli i przewodów na/lezy wymienic me¬ tode zimnego spajania i metode zaprasowywania.Metoda czolowego laczenia przewodów przez zim¬ ne spajanie (bez uzycia zlaczek) moze byc sto¬ sowana tylko do przewodów jednodirutowych. Do przewodów wieiliodrutowyoK stosowana jest obec¬ nie tylko metoda zaprasowywania w zaciskach tulejkowych lub koncówkach kablowych rurko¬ wych. Metoda laczenia przez zimne spajanie jest metoda dajaca polaczenie calkowicie stabilne, o wlasnosciach elektrycznych praktycznie nie¬ zmiennych w czasie. W polaczeniach zaprasowy- wanych, na skutek nacisku wywieranego na zyle przewodiu przez deformacje scianek zacisku, zyla ta z (biegiem czasu odksztalca sie z powodu cha¬ rakterystycznego, zwlaszcza dla aluminium, zja¬ wiska „pelzania" tego materialu, co powoduje zmniejszenie sie z biegiem czasu pierwotnego do¬ lo 15 cisku tulei do przewodu, poluzowanie sie polacze¬ nia i pogorszenia jego wlasnosci -elektrycznych.Z wyzej przytoczonych powodów, dotychczas stosowane metody zaprasowywania zyl przewodów (nie bedacych w eksploatacji pod naciagiem) w zaciskach tulejkowych na ksztalt np. szescio¬ katny lub przez dokonywanie oddzielnych glebo¬ kich wgniotów, nie dawaly pomyslnych wyników.Jest irzecza jasna, ze stabilnosc wlasnosci elek¬ trycznych polaczenia przewodów aluminiowych moze zapewnic tylko taki rodzaj zaprasowania, w którym nastapiloby zjawisko spajania. Wydaje sie, ze uzyskanie zimnego spojenia w calym za- prasowywanym przekroju polaczenia nie jest mo¬ zliwe do osiagniecia. Próby wykazaly jednak, ze tak daleko idace wymaganie nie jest konieczne i ze dla uzyskania malej opornosci polaczenia i stabilnosci jego wlasnosci wystarczy pewna, dostateczna ilosc, pojedynczych punktów zimnych 20 spojen, irozsianych w calej objetosci polaczenia lub jego czesci, ^laczacych sasiednie druty ze soba oraz zewnetrzna warstwe drutów przewodu z wewnetrzna ipowderzchnia tulei zacisku.Narzedzie bedace przedmiotem wynalazku jest 25 przedstawione w przykladowym wykonaniu na fig. 1 rysunku. Na fig. 2 .pokazano .zacisk zapraso- wany na przewodzie, a na fig. 3 przekrój A-A przez zaprasowany zacisk w osi wgniotu.Fig. 4 i fig. 5 przedstawia widok od czola i z boku czopa 3 w wykonaniu alternatywnym 30 4957349573 3 4 w farmie prostopadloscianu. Na fig. 6 przedsta¬ wiono wykres spadków napiac na zaprasowanym zacisku w zaleznosci od cykli nagrzewania pola¬ czenia.Narzedzie przedstawione na fig. L zamontowane w odpowiednia prase o przekladni mechanicznej lub hydraulicznej, spelnia wymagania, wyzej opi¬ sane, gwarantujace jakosc polaczenia. W jednej z dwóch szczek 1, 2 matrycy dwudzielnej o ksztal¬ cie np. szesciokatnym, jest zamontowany czop 3.Powierzchnia |rzekroju na jaki zacisk zostal prze¬ formowany ^ap. szesciokat) jest odpowiednio mniejsza od sumy przekrojów przewodu i zaci¬ sku^ co powoduje, ze czesc materialu, który nie moze sie pomiescic w zwierajacych sie szczekach, wyplywa na zewnatrz do rowków 4 i w ostatniej fazie zamykania sie szczek, zostaje odcieta ostry¬ mi krawedziami szczejk. W miare zblizania sie tych krawedzi do .siebie, wyplyw tego materialu jest coraz to silniej dlawiony, co powoduje wzrost cisnienia w deformowanym materiale pod wply¬ wem coraz to bardziej wzrastajacego nacisku prasy.Dosc wydatny przeplyw materialu w kierunku rowków 4, przy znacznym wzroscie cisnienia, sprzyja .tworzeniu sie punktów zimnych spojen pomiedzy zewnetrzna warstwa drutów przewodu, a wewnetrzna scianka tulei zacisku. Zjawisko to jest spotegowane zarówno w zakresie wzrostu ci¬ snienia jak i zwiekszania przeplywu materialu, przez równoczesne wglebianie sie stozkowatego czopa 3. Dzieki temu czopowi 3 nastepuje silne przemieszczenie sie drutów polozonych w war¬ stwach srodkowych przewodu, rozerwanie warstw tlenku aluminium, co stwarza warunki dó powsta¬ wania szeregu punktów spojen pomiedzy tymi drutami. W ten sposób wszystkie druty przewodu uzyskuja trwale polaczenie miedzy soba oraz z tu¬ leja Kacisku, odporne na wplywy starzenia i pel¬ zania aluminium.Czop 3 moze byc o ksztalcie stozka lub o ksztal¬ cie prostopadloscianu jak pokazano na fig. 4 i fig 5. Doswiadczalnie ustalono, ze dlugosc czopa 3 musi byc dostateczna i powinna wynosic ok. 40 do 70% wymiaru rozstawu szesciokata, na jaki zacisk zostal przeformowany. Ponadto ksztalt i pozostale wymiary czopa musza byc odpowied¬ nio ustalone dla kazdego przypadku zapracowania.Na fig. 6 przedstawiono przykladowo zaleznosó spadku napiecia na zacisku zaprasowanym wg wynalazku w zaleznosci od ilosci cykli nagrzewa¬ nia do temperatury 120°C i kolejnym ochladzaniu do temperatury otoczenia, przy czym linia 5 przedstawia spadek napiecia na odcinku przewo¬ du o dlugosci równej podwójnej dlugosci zacisku, zas linia 6 — spadek napiecia na odcinku tej sa¬ mej dlugosci, lecz zawierajacym zacisk, przy czym wyniki te sa osiagniete na przewodzie oczyszczo¬ nym tylko powierzchniowo z syciwa kablowego.Opisane wyzej narzedzie do zaprasowywania moze byc równiez stosowane do laczenia przewo¬ dów jednodrutowych w zaciskach i koncówkach rurkowych. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1.

2. Narzedzie do wykonywania polaczen elektrycz¬ nych przewodów wielodrutowych aluminio¬ wych przez izaprasowywanie w zaciskach tulej- x kowych lub koncówkach kablowych rurkowych * droga przeformowania na ksztalt szesciokatny lub podobny, znamienne tym, ze w jednej z dwu szczek (1, 2) dwudzielnej matrycy, znaj¬ duje sie na stale zamocowany czop (3), powo¬ dujacy lacznie ze szczekami (1, 2) takie cisnie¬ nie i przeplyw laczonego materialu, ze uzysku¬ je sie w przestrzeni objetej szczekami szereg odosobnionych punktów zimnych spojen pomie¬ dzy poszczególnymi drutami oraz zewnetrzna warstwa drutów a tuleja zacisku, wzglednie koncówki kablowej rurkowej. ? 2r Narzedzie wedlug zastrz. 1 znamienne tym, ze czop (3) ma ksztalt stozka lub prostopadlo¬ scianu (fig. 4, fig 5) o dwóch zbieznych scia¬ nach z wierzcholkiem ostrym, lub scietym wzglednie zaokraglonym.

3. Narzedzie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze dlugosc czopa (3) wynosi od 40 do 70% wy¬ miaru rozstawu szesciokata na jaki zacisk zo¬ stal przeformowany. 10 15 20 25 30 35 40 )49573 ftg * fi35 -h- mb—Em t fig. Z 0L przekrój przewodu 35mm*, Jm150A. 500 1000 1500 2500 3000 riau cykit fig. 6 PL