Pierwszenstwo: Opublikowano: 3LVIII.1965 49567 MKP E 21 UKD biblioteka! \%X*^°r** Twórca wynalazku: Jan Kulesza Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Urzadzenie do kotwienia stropów kopalnianych i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zwane kotwiarka sluzace zarówno do wiercenia w stro¬ pie otworów na kotwy jak i do zakrecania srub rozpierajacych kotwy w otworach.Znane kotwiarki sa to ciezkie maszyny przewozne o napedzie pneumatycznym lub hydraulicznym, a je¬ zeli maja naped elektryczny, to jedynie w celu nape¬ dzania wlasnej pompy do tloczenia czynnika hy¬ draulicznego. Maszyny te z powodu swego ciezaru i wielkosci zajmowanego miejsca nie maja zasto¬ sowania w licznych kopalniach, w których warun¬ ki geologiczne zmuszaja do poslugiwania sie je¬ dynie malymi przenosnymi maszynami. W kopal¬ niach tych, do wiercenia otworów w stropie sto¬ suje sie wiertarki, a do zakrecania srub lub ko¬ tew, stosuje sie klucze reczne lub pneumatyczne, rezygnujac z wygodniejszego i bardziej ekonomicz¬ nego poslugiwania sie kotwiarka.Kotwiarka wedlug wynalazku jest maszyna o na¬ pedzie elektrycznym mala i przenosna. Jej ciezar nie przekracza 50 kg.Na korzystne uksztaltowanie kotwiarki wedlug wynalazku w pierwszym rzedzie wplynelo zasto¬ sowanie w niej calkowicie nowego rozwiazania zespolu do osiowego posuwu wrzeciona, a ponadto Wplynal korzystny dobór szergu skadinad znanych zespolów oraz wzajemne powiazanie tych zespolów w dazeniu do redukcji ciezaru maszyny i zaj¬ mowanego przez nia miejsca. 10 15 20 25 30 Decydujacy wplyw na wage urzadzenia ma za¬ stosowanie w niej tylko jednego silnika elektrycz¬ nego, którego naped jest przelaczany na poszczegól¬ ne zespoly funkcjonalne. Silnik napedza za po¬ srednictwem przekladni wal przesuwny osiowo, na którym sa swobodnie osadzone kola zebate, z któ¬ rych kazde ma zadanie przekazywania napedu jed¬ nemu sposród zespolów funkcjonalnych. Kola te maja wpusty wykonane w piastach, a wal jest zaopatrzony w wypust uchylny i wystajacy pod naciskiem sprezyny, który w zaleznosci od do¬ boru polozenia osiowego walu, klinuje na wale dane kolo zebate. Ten zespól do przelaczania napedu jest wzorowany na analogicznych urza¬ dzeniach stosowanych w niektórych obrabiarkach.Zespól do posuwu wrzeciona rozwiazany wedlug wynalazku zawiera tuleje gwintowana wkrecona na gwintowany odcinek wrzeciona kotwiarki. Tuleja jest w kotwiaree umieszczona nieprzesuwnie. Jest ona zaopatrzona w zewnetrzne uzebienie na pew¬ nym odcinku, a inny jej odcinek jest objety szcze¬ kami hamulcowymi. Po wlaczeniu napedu na uk¬ lad ruchu zwrotnego, kolo zebate stale zazebione z ta tuleja powoduje jej obroty, które zmuszaja wrzeciono do szybkiego ruchu zwrotnego. Po prze¬ laczeniu napedu na zespól wiercenia lub zespól do zakrecania srub, wrzeciono zaczyna sie obracac, zas tuleja nie jest napedzana z zewnatrz. Wobec czego, obraca sie swobodnie pod wplywem obro¬ tów wrzeciona i powoduje równiez obroty zazebio- 495673 nego z nia kola zebatego. Zaciskanie szczek ha¬ mulca reczna dzwignia z dowolna sila powstrzy¬ muje w dowolnym stopniu obroty tulei zmuszajac tym samym wrzeciono do posuwu-Toboczegoz_ dOr wolna predkoscia i do wywierania pozadanego re- 5 gulowanego docisku wiertla do skaly lub klucza do lba sruby. Istnieje równiez mozliwosc równo¬ czesnego zazebienia z walem napedzanym przez silnik zarówno kola zebatego napedzajacego cofa¬ nie wrzeciona, jak i kola zebatego sluzacego do 10 nadawania wrzecionu obrotów do wiercenia. Wów¬ czas Wrzeciono przy równoczesnym obracaniu sie, wycofuje sie ruchem posuwistym bardzo powol¬ nym wynikajacym z róznicy predkosci cofania i posuwu roboczego. Taki ruch wrzeciona jest po- 15 zadany przy wyciaganiu" koronki wiertniczej z ot¬ worów w skale. Opisane proste rozwiazanie do wykonywania szeregu funkcji posluguje sie nie¬ wielka ~4ieab% -elementów-, których czesc powtarza sie w róznych zespolach funkcjonalnych, co w wy- 20 sokim stopniu wplywa na lekkosc i maly wy¬ miar kotwiarki.Zespoly do wiercenia i do zakrecania srub nie zawieraja szczególnych cech nowych. W obu tych zespolach dane kolo zebate zaklinowane na wale 25 otrzymujacym naped z silnika, powoduje obroty wrzeciona przez obracanie kola zebatego zaklino¬ wanego we wzdluznych rowkach wrzeciona. Dzia¬ lanie tych zespolów rózni sie miedzy soba wyma¬ ganymi predkosciami obrotów przy wierceniu 30 i przy zakrecaniu sruby, a ponadto rózni sie tym, ze w ukladzie do zakrecania srub znajduje sie sprzeglo slizgowe pozwalajace na dokrecanie z okreslona sila. Samo narzedzie zakrecajace sru¬ be jest znanym kluczem udarowym. 35 Kotwiarka wedlug wynalazku przedstawiona jest na rysunku, którego fig. 1 jest przekrojem piono¬ wym przechodzacym przez os wrzeciona oraz os walu silnika, fig. 2 jest przekrojem poprzecznym majacym na celu wykazanie hamulca, fig. 3 jest 40 widokiem bocznym kotwiarki.Kotwiarka sklada sie z silnika i i napedzanego przez ten silnik za posrednictwem przekladni 2 przesuwnego osiowo walu 3. Wal ten zaopatrzony w; wypust uchylny 4 wypierany sprezyna 5 ma 45 nalozone kola zebate odbierajace naped do trzech ukladów funkcjonalnych, pod warunkiem, ze dane kolo zostanie zaklinowane wypustem 4. Do osio¬ wego" przesuwania walu 3 sluzy slimak 6 obracany roczna dzwignia 7. Sposród wymienionych trzech 50 kól zebatych dolne 8 zazebione jest na stale z tu¬ leja 9 osadzona na gwincie wrzeciona 10, lacznie stanowi to zespól do wycofywania wrzeciona.Srodkowe kola zebate 11 sluzy do wywolywania obrotów wrzeciona w celii wiercenia. Trzecie z ko- 55 4 lei kolo zebate 12 sluzy do napedzania za po¬ srednictwem sprzegla ciernego 13 tegoz samego wrzeciona w celu nadawania mu obrotów potrzeb¬ nych do zakrecania srub. Mechanizm znanego klu¬ cza udarowego wlaczony jest do tego zespolu i sklada sie on z klów 14 napedzajacych masy obrotowe 15 i klów 16 odbierajacych energie ude¬ rzen tych mas, które to kly dzialajac w dalszym ciagu za posrednictwem kola 17 zazebionego w rowku wrzeciona, nadaja wrzecionu 10 obro¬ towy ruch skokowy. Na koncu wrzeciona znajdu¬ je sie znany uchwyt 18 do mocowania zerdzi wiert¬ niczej lub oprawy klucza obejmujacej, dokrecana srube. Tuleja 9 na odcinku nie uzebionym obje¬ ta jest szczekami 19 zaciskanymi reczna dzwignia 20. Dzwignia 21 sluzy do wlaczania silnika."Na fig. 3 uwidoczniona jest kotwiarka 31 stoja¬ ca na wsporniku 32 z nia zwiazanym, wiercaca wiertlem 33 otwór w stropie. Pod stropem umiesz¬ czony jest zbiornik 34 na zwierciny. PL