Przy wykonywaniu robót wiertniczych w górnictwie zdarza sie czesto, pomimo wszelkiej ostroznosci, ze do otworu wiert¬ niczego dostaja sie czesci stalowe lub ze¬ lazne np. narzedzia, jak tniaki (mesie), czesci swidra i t. p. Zdarza sie nawet, ze cale glówki swidra odlamuja sie i utrud¬ niaja robote w otworze wiertniczym, lub stanowia w niej przeszkode.Obecnie swiezo próbowano wyciagac te czesci z otworu wiertniczego zapomoca elektro-magnesu, przyczem doprowadze¬ nie pradu silnego do elektromagnesu odby¬ walo sie zapomoca kabla. Stanowi to jed¬ nak wade, gdyz kabel doprowadzajacy, przy wielkiej szybkosci, z jaka elektroma¬ gnes jest opuszczany do otworu wiertni¬ czego, a takze wskutek tarcia w rurze, zo¬ staje z latwoscia uszkodzony, szczególniej czesto zdarzaja sie uszkodzenia izolacji.Równiez potrzebne sa skomplikowane u- rzadzenia do podnoszenia, gdyz kabel i linka nosnikowa musza zachowywac cia¬ gle jednakowe napiecie. Wielka trudnosc nastepnie stanowi zabezpieczenie kabla od przemakania, poniewaz, jak wiadomo, w dolnej czesci otworu wiertniczego panu¬ je bardzo silne cisnienie, które juz i tak da¬ je powód do wkradania sie wilgoci do elek¬ tromagnesu. Nastepna wada tego sposobu jest to, iz nie zawsze ma sie w razie po¬ trzeby do dyspozycji silny prad.Niniejszy wynalazek usuwa te wady przez to, ze zródlo energji elektrycznej jest polaczone bezposrednio z elektroma¬ gnesem (magnes podnoszacy), przyczem zródlem elektrycznosci sa akumulatory.Wobec tego kable doprowadzajace prad staja sie zbytecznemi i linka dla przeno¬ szenia nosnika, porusza jednoczesnie i magnes podnoszacy i zródlo elektryczno¬ sci.Osobliwoscia wynalazku jest to, ze po¬ miedzy elektromagnesem i akumulatoremumieszczona jest sprezyna dla hamowa¬ nia uderzen akumulatorów, przy natra¬ fianiu na koniec otworu wiertniczego.Tak urzadzony aparat jest zawsze go¬ tów do puszczenia w ruch, gdyz potrzeba tylko wlaczyc przewodnik pomiedzy owi¬ ciem elektromagnesu i akumulatorem, co uskutecznia sie w czasie wpuszczania u- rzadzenia do otworu wiertniczego, zapo¬ moca odpowiedniego wlacznika. Obydwie czesci urzadzenia moga byc ujete jednym wspólnym plaszczem lub zjednoczone w jedno cialo sztywne, zamkniete herme¬ tycznie tak, ze wilgoc nie ma dostepu.Niniejszy wynalazek stosuje sie takie dó urzadzenia, dzialajacego jako przyrzad do chwytania. Wtedy podwieszona na linie opuszczajacej baterja akumulato¬ rów pracuje dla zasilenia uzwojenia elek- tromotoru, który jest umieszczony na tym samym nosniku co baterja i sluzy dla za¬ mykania kleszczy chwytnych. Wlaczenie motoru moze nastepowac zapomoca ze¬ gara, który przy opuszczaniu urzadzenia w otwór wiertniczy nastawia sie tak, ze na dole w otworze wiertniczym, a wiec po kil¬ ku sekundach, wlacza prad i motor zostaje natychmiast puszczony w ruch, a zapomo¬ ca przekladni trybowej, lub podobnego u- rzadzenia, zamyka kleszcze chwytne, o- puszczone do otworu w stanie otwartym.Nastepnie motor, który zaopatrzony jest w silny opornik, automatycznie zatrzymu¬ je sie i caly przyrzad wraz z urzadzeniem do chwytania zostaje wyciagniety z otwo¬ ru wiertniczego zapomoca podjecia wgó- re linki.Rysunek przedstawia na przykladach sposoby wykonania wynalazku.Przy sposobie wykonania podlug rys. 1, dzwiga rusztowanie (podstawa) 7, na przymocowanych na niem poprzeczkach 2, akumulatory 3 i znajduje sie wewnatrz ru¬ ry 4,w która wsrubowany jest pierscien ze¬ lazny 5. Do tego pierscienia 5 wsrubowa¬ ny jest rdzen zelazny 6, posiadajacy na swoim koncu pierscien 7 z metalu, stano¬ wiacego zly przewodnik elektrycznosci; pierscien ten 7 wkrecony jest w koniec ru¬ ry 4 przy 8. W przestrzeni pomiedzy rdze¬ niem zelaznym 6 i rura 4 znajduje sie u- zwojenie 9. W ten sposób rdzen 6, pier¬ scien 5 i dolna czesc rury 4 tworzy ma¬ gnes dzwonowy, którego biegun pólnocny lezy przy dolnym koncu czesci 6 a polud¬ niowy — nazewnatrz w miejscu 8.Rura 4 zamknieta jest zgóry wsrubo- wana glówka 10, zawierajaca w sobie przyrzad, do wlaczania 77, wentyl do wpuszczania powietrza 12 i ucho do pola¬ czenia z lilia13. , Pomiedzy dnem 2a nosnika 1 akumula¬ tora i pierscieniem 5, zawarta jest silna sprezyna srubowa 14.W dolnym koncu rdzenia 6, moze byc urzadzony gwint, w który mozna wsrubo- wywac narzedzia, np. mesel 16, a to dla ulatwienia, podczas opuszczania przyrza¬ du, zruszenia z miejsca mocno zacisnie¬ tych czesci zelaznych.Sprezyna 14, sluzaca dla przyjmowania uderzen, moze byc zamieniona równiez przez inny srodek, np. tlok powietrzny al¬ bo glicerynowy.Przyjmowanie uderzen przez sprezyny, plyny i t. p. moze sie odbywac równiez dla kazdego poszczególnego akumulatora osobno.Dzieki polozeniu rury 4 w sposób wy¬ mieniony, tworzy ona biegun zewnetrzny i przedstawia jednoczesnie rure ochronna dla elektromagnesu lub jego uzwojenia.Zamiast przytoczonego uksztaltowania, jako magnes dzwonowy, moze równiez byc wybrane kazde dowolne uksztaltowa¬ nie magnesu.Przyrzad do wlaczania // obraca sie przy wpuszczaniu urzadzenia do otworu wiertniczego tak, ze wznawia on polacze¬ nia pomiedzy akumulatorem 3 i uzwoje¬ niem 9.Wentyl do wypuszczania powietrza 72 — 2 —jest tak urzadzony, ze sie otwiera przy po¬ wstajacym w rurze 4 nadmiarze cisnienia i daje moznosc wydostawac sie gazom od akumulatora.Zamiast akumulatorów moga byc uzy- # Avane równiez galwaniczne baterje.W razie zastosowania sposobu wykona¬ nia podlug rys. 2, przedstawiajacego przy¬ rzad do chwytania, urzadzenie jest naste¬ pujace: na lince do opuszczania wisi no¬ snik 16, zawierajacy w swej górnej czesci 17 urzadzenie do wlaczania i zegar wlacz- tiikowy; w czesci srodkowej 18 zawiera galwaniczne baterje f lub akumulatory, a w swej dolnej czesci 19 — elektromotbr 20, kotwica którego 21 umocowana jest na waje 22, przedluzonym pionowo nadól.Na nosniku 16 sa umocowane szyny 23, z któremi sprzezone sa przy 24 ramiona 26 kleszczy 25, których ostrza na dolnych koncach zaopatrzone sa w haki, naciecia, zazebienia lub t. p. Ramiona 26, zlaczone z nasrubkiem 27, sa osadzone na wrzecio¬ nie, opatrzonem w lewe i prawe gwintowa¬ nie; wrzeciono to posiada kolo lancucho¬ we 29, polaczone zapomoca lancucha 30 z kolem lancuchowem 31, na którego osi umocowane jest kólko slimakowe 33 z wchodzacym w nie slimakiem 34, umie¬ szczonym na pionowym wale 22.Ody po spuszczeniu linki, z wyzej wy¬ mienionym przyrzadem, do otworu wiert¬ niczego prad baterji zostaje wlaczony, za¬ pomoca zegara lub jakiego innego urza¬ dzenia (specjalny sznur do pociagania, ulzenie lince przy targaniu lub t. p.), to o- bracanie kotwicy 21, zapomoca wymienio¬ nej przekladni, powoduje, ze ramiona 26 przechodza z polozenia, przedstawionego ciaglemi linjami w polozenie oznaczone przerywana linja i takim sposobem mocno trzymaja przedmiot, znajdujacy sie po¬ miedzy hakami 25.Mozna oczywiscie nadawac przyrzado¬ wi do chwytania równiez przeciwlegly kie runek ruchu, tak, ze przyrzad bedzie w po¬ lozeniu dzialajacem wówczas, gdy ramio¬ na np. chwytaja rure od wewnatrz. PL