Pierwszenstwo: 12.VI. 1963 Szwecja Opublikowano: 31.Y.1965 ;; L3 L I O T r-r K 49430 KI. 82 b, 15 MKP B04b UKD Twórca wynalazku: inz. Bengt Ingmar Dahlberg Wlasciciel patentu: Aktiebolaget Separator, Sztokholm (Szwecja) Sposób oddzielania przez odwirowanie zawiesin takich jak mleczko skrobiowe oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Szwedzki opis patentowy nr 153688 dotyczy spo¬ sobu oddzielania zawiesin takich jak mleczko skrobiowe przez kontrolowanie stezenia koncen¬ tratu odprowadzanego przez dysze wyplywowe separatora dyszowego w celu utrzymania stezenia przynajmniej w przyblizeniu stalego. Ciecz pomia¬ rowa wprowadza sie do komory osadowej kanalem doprowadzajacym, której cisnienie tej cieczy uru¬ chamia urzadzenie, kontrolujace ilosc substancji w zawiesinie, dostarczanej w jednostce czasu do separatora. Proces kontrolowania mozna prowa¬ dzic przez kontrolowanie dostarczania zawiesiny do wlotu separatora i (albo) przez kontrolowanie re¬ cyrkulacji koncentratu z wylotu dyszy do wlotu separatora. Cisnienie cieczy pomiarowej jest mier¬ nikiem oporu hydrostatycznego w komorze osado¬ wej i stopnia stezenia koncentratu.Dla uproszczenia zaklada sie, ze zawiesina, któ¬ ra nalezy oddzielic, sklada sie z surowego mlecz¬ ka skrobiowego. Koncentrat skrobiowy odprowa¬ dzony z dyszy separatora zazwyczaj oddziela sie ponownie w dwóch dodatkowych polaczonych se¬ paratorach dyszowych, przy czym wode przemy¬ wajaca doprowadza sie do komory osadowej kaz¬ dego separatora, w celu wymycia stalych i roz¬ puszczalnych zanieczyszczen towarzyszacych ziar¬ nom skrobii. Ponowne oddzielanie prowadzi sie w taki sposób, zeby zwiekszyc stezenie koncen¬ tratu. Separatory sa polaczone ze soba tak, zeby osiagnac zadawalajace oddzielenie zawiesiny za- K) 15 30 równo pod wzgledem czystosci jak i stezenia kon¬ cowego produktu. W tym celu niezbednym jest ze¬ by ilosc czystej skrobi, która przechodzi przez kaz¬ dy separator na jednostke czasu, byla stala..Urzadzenie bedace przedmiotem szwedzkiego patentu nr 153688 nie zapewnia dostatecznej do¬ kladnosci kontroli w zwiazku z nastepujacymi czynnikami. Wode oddzielona w pierwszym se¬ paratorze usuwa sie wprost do scieku. Wskutek tego, oddzielanie w tym separatorze prowadzi sie w taki sposób, ze woda sciekowa nie unosi ze so¬ ba skrobi, a co za tym idzie koncentrat skrobiowy wychodzacy z dysz separatora ma stosunkowo niskie stezenie. Tak niskie stezenie jednakze daje niedokladne odczyty pomiaru cisnienia cieczy, a wiec i niedokladny pomiar ilosci czystej skrobi, przechodzacej przez separator na jednostke czasu.Stwierdzono, ze mozna osiagnac wieksza doklad¬ nosc kontroli, jezeli oddzielanie zawiesiny pro¬ wadzi sie w dwóch separatorach, polaczonych sze¬ regowo, przy czym ciecz 'pomiarowa doprowadza sie do drugiego separatora droga uwarunkowana ustalonym procesem a cisnienie cieczy pomiaro¬ wej w tym separatorze kontroluje dostarczanie substancji w zawiesinie do pierwszego separatora oczywiscie tez droga ustalonego procesu. Poniewaz w drugim separatorze mozna utrzymac wyzsze stezenie niz w pierwszym, bez ryzyka strat war¬ tosciowej substancji, mozliwe jest za pomoca cie¬ czy pomiarowej otrzymanie bardziej dokladne- 494303 49430 * go pomiaru ilosci substancji w zawiesinie usu¬ wanej z dysz separatora na jednostke czasu, a wiec i równiez bardziej dokladna kontrole ilosci sub¬ stancji w zawiesinie doprowadzanej do pierwszego separatora w jednostce czasu.Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia do sto¬ sowania sposobu wedlug wynalazku. Urzadzenie to zawiera dwa separatory dyszowe, przy czym wylot dyszy pierwszego separatora jest polaczo¬ ny oczywiscie droga uwarunkowana ustalonym procesem, z wlotem do drugiego separatora, przy czym ten drugi separator jest zaopatrzony w prze¬ wód doprowadzajacy ciecz pomiarowa do komory osadowej. Przewód ten komunikuje sie droga na¬ dawania impulsów z urzadzeniem kontrolujacym dostarczanie substancji w zawiesinie do pierwszego separatora.Wynalazek opisany jest bardziej szczególowo w oparciu o rysunek, przedstawiajacy schemat urzadzenia do oddzielania surowego mleczka skrobiowego.Surowe mleczko skrobiowe ekstrahuje sie z ziemniaków i doprowadza przewodem 1 do zbior¬ nika 2. Z tego zbiornika mleczko skrobiowe do¬ prowadza sie za pomoca pompy odsrodkowej 3 przewodem 4 do separatora dyszowego 5. Wode wprowadza sie do komory osadowej separatora przewodem 6 zaopatrzonym w zawór 7, który umozliwia przechodzenie stalej ilosci wody na jednostke czasu. Oddzielona wode, zawierajaca wlókna lecz nie zawierajaca skrobi usuwa sie wylotem 8, a koncentrat skrobiowy po wyjsciu z separatora 5 odprowadza sie wylotem dyszy 9.Koncentrat skrobiowy, którego stezenie jest sto¬ sunkowo niskie doprowadza sie za pomoca pom¬ py odsrodkowej 10 przewodem 11 do drugiego dy¬ szowego separatora 12.Czesc koncentratu skrobiowego odprowadza sie z powrotem przewodem 13 do wlotu separatora 5, przez co stezenie koncentratu usuwanego wylo¬ tem dyszy 9 zwieksza sie. Czysta wode do roz¬ cienczania wprowadza sie do separatora 12 prze¬ wodem 14 tak, ze koncentrat przychodzacy z se¬ paratora 5 moze byc dalej oczyszczany podczas po¬ nownego oddzielania. Oddzielona wode w separa¬ torze 12, która zawiera zanieczyszczenia w posta¬ ci stalej oraz nieco skrobi usuwa sie wylotem 15 i doprowadza do urzadzenia, w którym ekstrahuje sie z ziemniaków mleczko skrobiowe i stosuje tam jako wode do rozcienczania.Oddzielony w separatorze 12 koncentrat skrobio¬ wy odprowadza sie wylotem 16. Czysta wode do rozcienczania dodaje sie przewodem 17 do kon¬ centratu, który doprowadza sie za pomoca pompy odsrodkowej 18 przewodem 19 do sita filtracyj¬ nego 20. Wode do przemywania, która jednoczes¬ nie sluzy jako ciecz pomiarowa doprowadza sie do komory osadowej w separatorze 12, przewodem 21, zaopatrzonym w zawór 22, tego samego rodzaju co zawór 7. Przewód 23 stanowi odgalezienie prze¬ wodu 21 pomiedzy zaworem 22 i wlotem przewo¬ du do separatora 12 i przekazuje on impulsy zmian cisnienia do zaworu przeponowego 24. Na sicie filtracyjnym 20 oddzielaja sie dalsze ilosci wló¬ kien od ziarn skrobi, które przechodza przez sito i sa doprowadzane za pomoca pompy odsrodko¬ wej 25 przewodem 26 do dyszowego separatora 27.W tym separatorze skrobie jeszcze Taz przemywa sie czysta woda, która jest doprowadzana do ko¬ mory osadowej separatora przewodem 28, zaopa¬ trzonego w zawór 29, tego samego rodzaju co za¬ wór 7. Oddzielona wode usuwana z separatora i zawierajaca nieco skrobii odprowadza sie z po¬ wrotem przez wylot 30 do wlotu separatora 5, gdzie jest ona stosowana jako woda do rozciencza¬ nia. Czysty koncentrat skrobiowy usuwa sie z wy¬ lotu dyszy 31 separatora 27 i doprowadza za po¬ moca pompy odsrodkowej 32 przewodem 33. Prze¬ wód 34 stanowi odgalezienie przewodu 33 i do¬ chodzi do wlotu separatora 5.Kontrole doprowadzania skrobi prowadzi sie nastepujaco: Jezeli stezenie koncentratu skrobiowego znaj¬ dujacego sie w komorze osadowej 12 zmniejsza sie, woda przeplywajaca przez zawór 22 napotyka na zmniejszony opór hydrostatyczny i cisnienie stru¬ mienia wody spada. To zmniejszenie cisnienia roz¬ przestrzenia sie poprzez przewód 23 i dochodzi do zaworu przeponowego 24, który w konsekwencji zwieksza powierzchnie przeplywu cieczy w punk¬ cie 35 przewodu 34. Wskutek tego zwieksza sie dostarczanie koncentratu skrobiowego do separa¬ tora 5. Zawór plywakowy 36 utrzymuje staly po¬ ziom cieczy w zbiorniku 2 przez dlawienie prze¬ wodu 4.Przewód 4 normalnie jest zupelnie otwarty w punkcie 37 za pomoca zaworu przeponowego 24, wskutek czego do separatora 5 dostarcza sie sto¬ sunkowo stala ilosc mleczka skrobiowego na jed¬ nostke czasu. Oznacza to, ze kontrolowanie steze¬ nia koncentratu skrobiowego w separatorze 12 osiaga sie 'przez zmiane powierzchni przeplywu cieczy w punkcie dlawienia 35. Jezeli znacznie zmniejsza sie procentowa zawartosc skrobi w mleczku skrobiowym doprowadzanym ze zbiorni¬ ka 2, zmniejszenie to kompensuje sie przez od¬ powiednie zwiekszenie recyrkulacji koncentratu skrobiowego do separatora 5. Jezeli przeciwnie, w mleczku skrobiowym doprowadzanym ze zbior¬ nika 2 zwiekszy sie procentowa zawartosc skrobi, znacznie powyzej normalnej wartosci, punkt dla¬ wienia 35 zostanie zamkniety zupelnie, a w punk¬ cie dlawienia 37 wystapi dlawienie az do osiag¬ niecia wymaganej równowagi stezenia w separa¬ torze 12. PL