Opublikowano: 20.Y.1965 49421 Ki. 2fl^m MKP GOlr . z?/2£ UKD Wspóltwórcy wynalazku i wlasciciele patentu: Jan Holownia, Mieczyslaw Rózycki, Wroclaw (Pofeka) Miernik dobroci Znane uklady mielników dobroci, czyli tzw.Q-metrów, wymagaja dosc znacznego czasu na przygotowanie pomiaru. Niezbedna czynnoscia poprzedzajaca wlasciwy pomiar jest miedzy in¬ nymi ustalenie tzw. mnoznika dobroci (xQ) przy kazdej czestotliwosci pomiarowej. Regulacja tego mnoznika polega zwykle na ustaleniu wlasciwej wartosci napiecia wielkiej czestotliwosci, dopro¬ wadzanego do obwodu pomiarowego miernika do¬ broci z generatora samowzbudnego.Znaczne skrócenie czasu trwania pomiaru, ulatwienie obslugi i zwiekszenie dokladnosci oraz powtarzalnosci wyników pomiarów uzyskuje sie w mierniku dobroci wedlug wynalazku. Istota wy¬ nalazku polega na zastosowaniu w znanym ukla¬ dzie miernika dobroci dodatkowych obwodów za¬ pewniajacych samoczynna regulacje mnoznika do¬ broci w calym zakresie czestotliwosci pracy.Schemat blokowy zwyklego ukladu miernika do¬ broci jest przedstawiony na fig. 1. Miernik ten zawiera zasilacz sieciowy Z, element regulacyjny R sluzacy do recznej regulacji mnoznika dobroci po¬ przez zmiany napiecia anodowego zasilajacego sa- mowzbudny generator G, obwód pomiarowy O, woltomierz lampowy O, wyoeohowany w jednost¬ kach dobroci, detektor amplitudy B braz wolto¬ mierz M wycechowany w jednostkach mnoznika dobroci (xQ). Fig. 2 rysunku przedstawia schemat blokowy analogicznego miernika dobroci z dodat¬ kowymi obwodami samoczynnej regulacji mriQzni- 10 15 20 80. ka dobroci wedlug wynalazku. W tym mierniku zastosowana jest lampa regulacyjna L zamiast ele¬ mentu regulacyjnego R. Ta lampa jest sterowana za pomoca wzmacniacza pradu stalego W, do wej¬ scia którego jest doprowadizone napiecie pobiera¬ ne z detektora amplitudy D. Przyklad schematu obwodów miernika dobroci wedlug wynalazku jest przedstawiony na fig. 3. We wzmacniaczu pradu stalego jest tu wykorzystana trioda-pentoda.Dzialanie ukladu samoczynnej regulacji mnoz¬ nika dobroci jest nastepujace. Wszelkie zmiany napiecia wielkiej czestotliwosci doprowadzanego z generatora samowzbudnego G do obwodu po¬ miarowego O powoduja ziniany napiecia stalego na wyjsciu detektora amplitudy D. Przyrosty na¬ piecia na wyjsciu detektora D sa wzmacniane za posrednictwem wzmacniacza: pradu stalego W, a nastepnie oddzialywuja na lampe regulacyjna L, która powoduje odpowiednie zmiany napiecia ano¬ dowego zasilajacego generator samowzbudny.W ukladzie samoczynnej., regulacji mnoznika do¬ broci wedlug wynalazku, zaleznosci fazowe sa tego rodzaju iz wzrostowi, amplitudy naciecia wiel¬ kiej czestotliwosci towarzyszy spadek napiecia anodowego zasilajacego generator G, co w kon¬ sekwencji powoduje utrzymanie w przyblizeniu stalej amplitudy napiecia wielkiej czestotliwoscia zasilajacego obwód pomiarowy O miernika dobro¬ ci. Uklad miernika dobroci wedlug wynalazku za¬ pewnia tyni lepsza stalosc mnoznika dobroci im. 49421 &,.49421 wieksze jest wzmocnienie wzmacniacza pradu sta¬ lego W.Analogiczny uklad samoczynnej regulacji mnoz¬ nika dobroci moze byc wykonany przy uzyciu tranzystorów zamiast lamp we wzmacniaczu W i elemencie regulacyjnym L. W celu dodatkowego uproszczenia ukladu miernika dobroci i zmniejsze¬ nia kosztów jego produkcji mozliwe jest wykorzy¬ stanie do okresowej kontroli poprawnosci dziala¬ nia ukladu samoczynnej regulacji mnoznika do¬ broci, woltomierza Q przy uzyciu dodatkowego przelacznika S. Pozwala to na wyeliminowanie z konstrukcji miernika dobroci woltomierza M, przeznaczonego do stalej kontroli mnoznika dobro¬ ci. Do regulacji wstepnej ukladu i ustalenia zada¬ nej wartosci mnoznika dobroci sluzy potencjometr P w ukladzie wzmacniacza pradu stalego W. 10 15 20 PL