Opublikowano: 19. II. 1965 49251 KI. 59a, 15 MKP UKCZYTESfNIA Urzedu ''centowego Twórca wynalazku: Inz. Lothar Sparschuh Wlasciciel patentu: VEB Zentrale Entwicklung und Konstruktion (Zek) Hydraulik, Lipsk (Niemiecka Republika Demokraty¬ czna) Uklad sterowania szczelinowo-zaworowego w pompach promieniowych z wirujacymi cylindrami n-rc!" ^ Wynalazek dotyczy sterowania szczelinowo-za¬ worowego pomp promieniowych z wirujacymi cy¬ lindrami i tlokami w postaci nurników lub kul, bez — lub z przymusowym prowadzeniem.W dotychczas znanych pompach promieniowych z wirujacymi cylindrami oraz sterowaniem szcze¬ linowym pompowanej cieczy, nie jest mozliwe cal¬ kowite wyeliminowanie nieznosnych halasów wy¬ stepujacych w czasie pracy pompy, zwlaszcza przy tloczeniu wody pod wysokim cisnieniem.Przeprowadzone z tymi pompami badania wy¬ kazaly, ze halas ten mozna zmniejszyc, jezeli ciecz robocza — wprowadzona podczas jednego zakresu kata obrotu, w którym kazdorazowo jedna komora cylindrowa nie jest podlaczona ani ze strona wlo¬ towa, ani wylotowa pompy — przystosuje sie do cisnienia cieczy roboczej, znajdujacej sie w bez¬ posrednio nastepujacej stronie tlocznej lub ssacej pompy, patrzac w kierunku obrotu. Tego rodzaju przystosowanie jest osiagalne w znanych pompach promieniowych z obracajaca sie obudowa tloków tylko dla okreslonej mimosrodowosci pierscienia prowadzacego.Wiadomo równiez, ze pompy promieniowe ste¬ rowane zaworami i tak skonstruowane, ze obudo¬ wa tloków nie wiruje, pracuja ciszej niz pompy sterowane wylacznie za pomoca szczelin. Tego ro¬ dzaju pompy maja jednakze te wade, ze bezstop- niowa zmiane ich wydajnosci osiaga sie miedzy in¬ nymi wysokim nakladem kosztów ich budowy, 10 15 20 25 30 a ponadto uzyskuje sie w komorze cylindrowej mala próznie utrudniajaca otwieranie zaworów wpustowych. Wskutek tego praca takiej pompy jest nierytmiczna.Celem wynalazku jest zmniejszenie halasów po¬ wstajacych w czasie pracy pomp promieniowych z wirujacymi cylindrami oraz osiagniecie spraw¬ nosci pomp, pracujacych wylacznie za pomoca ste¬ rowania zaworowego.Stwierdzono, ze cel ten osiaga sie, jezeli ciecz robocza doprowadza sie do komór cylindrycznych, od strony wlotu, poprzez wydrazenie w czopie srodkowym. Sprezona ciecz przechodzi wówczas poprzez zawory zwrotne i jedno — lub wiecej wy¬ drazen w czopie srodkowym, a nastepnie przedo¬ staje sie otworami do wylotu pompy. Wydrazenie wykonane w czopie srodkowym ma postac kanalu pierscieniowego. Kazdemu cylindrowi odpowiada oddzielny zawór zwrotny, umieszczony w obraca¬ jacej sie czesci pompy. Wyplyw cieczy z cylindra nastepuje wówczas, kiedy cisnienie cieczy roboczej jest wyzsze w cylindrze niz w kanale 14. Po wy¬ równaniu cisnien zawory zwrotne osadzone w kor¬ pusie wirujacym zamykaja sie pod wplywem dzia¬ lania sily odsrodkowej wirujacego korpusu.Takie rozwiazanie konstrukcyjne zwieksza znacz¬ nie sprawnosc pompy oraz pozwala na wlasciwe uksztaltowanie i umieszczenie czopa. W rozwiaza¬ niu tym zawory wylotowe sa polaczone z rowkiem pierscieniowym na czopie, znajdujacym sie w in- 492513 nej plaszczyznie niz wydrazenie, umozliwiajace od¬ prowadzanie cieczy z cylindrów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe w przekroju wzdluz osi, fig. 2 — pompe w przekroju wzdluz linii A—B na fig. 1, a fig. 3 — pompe w przekroju wzdluz linii C—D na fig. 1.Na pobocznicy rozdzielczego czopa 3 przewidzia¬ ne jest wyciecie 4, laczace sie z wlotem 2 pompy poprzez osiowy otwór 7. Wyciecie 4 jest polaczone z cylindrami 9 korpusu 8 poprzez kanaly 5, znaj¬ dujace sie w sterowniczej tulei 6 (fig. 2).W obszarze ssawnym pompy zawartym miedzy sterowniczymi krawedziami 10 i 11 wyciecia 4, na¬ stepuje zasysanie cieczy do cylindrów 9 poprzez tloki 1, które na tej przestrzeni pod wplywem sily odsrodkowej przesuwaja sie ruchem promienio- wo-odsrodkowym.Tloczenie cieczy z cylindrów 9 nastepuje pod wplywem ruchu powrotnego tloków 1, wywolanego przez reakcje toru kolowego. Ciecz z cylindra 9 jest wypierana na zewnatrz poprzez kanaly 12, zwrotne zawory 13 i kanaly 14 oraz poprzez pier¬ scieniowy rowek 15, znajdujacy sie na pobocznicy rozdzielczego czopa 3 (fig. 3), kanaly 16 i wylot 17.Dla kazdego cylindra 9 przewidziany jest od- 5 dzielny zwrotny zawór 13, zamykajacy przeplyw cieczy pod wplywem sily odsrodkowej. ' PL