Pierwszenstwo: Opublikowano' 29.111.1963 (P 101 178) 06.XII.1962 Niemiecka Republika Demokratyczna 20.111.1965 49210 KI. 64 b, 10 MKR UKD BSBliOTEKAj Wlasciciel patentu: VEB Brauerei — und Kellereimaschinenfabrik Mag¬ deburg, Magdeburg (Niemiecka Republika Demokra¬ tyczna) Zawór do maszyny do napelniania butelek v ago I L:awcj [ Wynalazek dotyczy urzadzenia do sterowania za¬ woru napelniajacego, wbudowanego do zbiornika maszyny do rozlewania wedlug patentu 44 810, slu¬ zacej do rozlewania do butelek pod przeciwcisnie- niem napojów gazowanych, jak piwo, lemoniady, 5 wody mineralne itp. W takiej maszynie sterowanie zaworu uzyskuje sie przez przycisniecie butelki i po osiagnieciu wyrównania cisnienia miedzy zbiorni¬ kiem i butelka zawór napelniajacy otwiera sie sa¬ moczynnie. 10 Przy zaworach napelniajacych, w których przez przyciskanie butelek do rozdzielacza centrujacego za pomoca elementu sterujacego w postaci tulejki przesuwnej z rozmieszczonymi na zewnatrz w po- 15 staci gwiazdy palcami do wlaczania ma miejsce wpuszczanie powietrza do butelek, wystepuja przy duzych predkosciach obwodowych maszyny do roz¬ lewania wlaczenia chybione wskutek dzialania sil bezwladnosci tulejki przesuwnej. Powoduje to 20 przeskoki w sterowaniu. Zastosowanie sprezyny ha¬ mujacej albo 'blaszki slizgowej ma te wade, ze prze¬ szkadza koniecznemu osiowemu przesunieciu pod wplywem ciezaru wlasnego. Przesuniecie to ma na celu umozliwienie krzywce do przewietrzania mie- 25 dzyoperacyjnego znajdujacej sie w przestrzeni mie¬ dzy popychaczem sterujacym a tulejka przesuwna pod popychaczem sterujacym zadzialania w celu wypuszczenia resztek powietrza przez krótkotrwa¬ le podniesienie zaworu gazowego. 30 Druga wada wystepujaca przy wysokich wydaj- nosciach i zwiazanych z tym duzych predkosciach wlaczania elementu sterujacego jest wstrzasowe zamykanie zaworu gazowego i zaworu do cieczy.Przy pracy z napojami gazowanymi takie predkie ruchy wewnetrznych czesci zaworu do napelniania prowadza do zaburzen w napoju rozlewanym, co przejawia sie w silnym pienieniu napoju po rozla¬ niu do butelek.Dotychczas znane konstrukcje zawieraja zawór gazowy sterowany z góry i zaopatrzony we wpust- ke, znajdujacy sie wewnatrz zaworu do cieczy i po¬ siadaja zwezenie czesciowo powyzej zwierciadla cieczy pomiedzy wrzecionem zaworu gazowego i rurka zaworu do cieczy. Zwezenie to ma na celu przez przymusowe podniesienie zaworu gazowego osiagniecie powolnego i plynnego napuszczenia po¬ wietrza do butelki, aby znajdujacy sie w butelce skoncentrowany ekstrakt lemoniadowy lub juz czesciowo lemoniada nie ulegly wyrzuceniu dziala¬ niem sprezonego gazu.Umieszczenie zwezenia powyzej zwierciadla cie¬ czy ma te wade, ze dopiero przy przewietrzaniu miedzyoperacyjnym dla opróznienia drogi gazowej z resztek cieczy gaz zawarty miedzy zaworem ga¬ zowym a zwezeniem ulega rozszerzeniu, przez co pierwsza porcja cieczy zostaje wypchnieta ze sto¬ sunkowo duza predkoscia zanim rozpocznie sie dlawienie sprezonego gazu. We wszystkich zna¬ nych rodzajach wykonania tych czesci nie jest rze- 4921049210 3 cza mozliwa dopelnic napelniona butelke reszta cieczy, poniewaz wskutdk duzej predkosci poczat¬ kowej tej reszty cieczy ciecz w butelce podlega roz¬ bryzganiu i zaczyna sie pienic. Poza tym dostoso¬ wanie zwezenia do dzialania ponad zwierciadlem cieczy wymaga wysokiej dokladnosci wykonania ze wzgledu na wieksze srednice.Zadaniem wynalazku jest zmiana sterowania Za¬ worów do napelniania W takim stopniu, aby nada- Waly sie one cf6 rozlewaczki wysokieh wydajnosci i aby zamykanie wentyli do napelniania odbywalo ' sie powoli. Dlawienie gazu sprezonego podczas przewietrzania butelek nalezy zmienic w takim stopniu, aby przy przewietrzaniu reszta cieczy by¬ la wypychana do butelki dostatecznie powoli w ce¬ lu unikniecia wzburzenia cieczy w butelce i niedo¬ puszczenia do rozbryzgania ekstraktu lemionado- wego. Jednoczesnie poszczególne palce sterownicze do uruchamiania elementu sterujacego powinny byc zastapione jedna krzywka.Wedlug wynalazku zadanie zostalo rozwiazane jak nastepuje. Na zasadzie rozdzielacza centrujace¬ go (na przykladzie wykonania na zaworze natrys¬ kujacym) umocowany jest obrotowo pcmiedzy opo¬ rami element sterujacy. Element sterujacy -jest tak uksztaltowany, ze po napelnieniu butelki z rozdzie¬ lacza zostaje obrócony z powrotem do polozenia wyjsciowego dzialaniem przeciwciezaru lub spre¬ zyny. Górna strona elementu sterujacego jest za¬ opatrzona w odpowiednio uformowany tor krzyw¬ kowy oraz w sztyft sterujacy skierowany na zew¬ natrz. Krzywka umieszczona ukosnie i skladajaca sie. z dwóch plaszczyzn slizgowych powoduje od¬ powiednio do ukosnego polozenia powolne obraca¬ nie elementu sterujacego i tym samym powolne zamykanie zaworu napelniajacego.Do dlawienia sprezonego gazu podczas przewie¬ trzania wewnatrz kadluba zamykajacego zaworu dó napelniania, a ponizej gniazdka zaworu gazowe¬ go zllajduje sie (pasowane wywiercenie i wrzeciono zaworu gazowego zaopatrzone w nasade cylindrycz¬ na, która odpowiednio do niezbednego dlawienia ma mniejsze wymiary i podczas przymusowego przewietrzania wchodzi jeszcze do wywiercenia w zawófze do cieczy.Na rysunku fig. 1 przedstawia zawór do maszy¬ ny dó napelniania butelek wedlug wynalazku w fctfzekrójii podluznym a fig. 2 — zawór w widoku z przodti; Ptz&k przycisniecie butelki rozdzielacz centruja¬ cy 1 z elementem sterujacym 2 na osi wahliwej jest pcpychany do góry. Jednoczesnie podniesiony zo¬ staje popychacz sterujacy 3, przez co zaWór gazowy z wrzecionem 4 zostaje przymusowo podniesiony taS daleko, ze nasada 5 i wrzeciono 4 zaworu ga¬ zowego pozostaja jeszcze w Wywierceniu 6 zawo¬ ru 7 60 Ciedzy do dlawienia sprezonego gazu. Po WyrGwftaniu Cisnien miedzy zbiornikiem i butelka zawof gazowy e wrzecionem 4 i zawór 7 do cieczy zostajt* podniesione sprezynami tak daleko, ze ciecz pfzeznaezdrla do nalewania do butelek moze sie WleWaó i gaft sprezony wyparty z butelki moze wrócic przez wywiercenie 6 w zaworze 7 do cieczy i wpustki we wrzecionie 4 zaworu gazowego do zbiornika. Za pomoca znanej oslony odchylajacej 8 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 umieszczonej na rurze powrotnej 9 powietrza ciecz zostaje skierowana na scianki zaworu do napelnia¬ nia i dalej do butelki.Miedzy wywierceniem 6 zaworu do cieczy i gnia¬ zdem zaworu gazowego z nasada 5 istnieje luz albo wpustki w celu uzyskania stalego dlawienia gazu sprezonego. £o zakonczeniu napelniania element sterujacy 2 obraca sie powoli wskutek dzialania krzywki ste¬ rujacej 11 umieszczonej na stale i zaopatrzonej w dwie szyny slizgowe a prowadzonej na przyklad sztyftem sterujacym 10 lub krazkiem, dzieki czemu osiaga sie zamykanie zaworu 7 do cieczy i zaworu gazowego z wrzecionem 4.Po zamknieciu zaworu do napelniania urucho¬ miony zostaje dzialaniem krzywki sterujacy zawór odciazajacy 12 w celu odciazenia butelki. Przy na¬ pelnianiu butelek rozdzielacz centrujacy opuszcza sie az do oporu, przez co jednoczesnie element ste¬ rujacy 2 jest obracany do swego polozenia wyjscio¬ wego w obrebie swego zasiegu dzialania ograniczo¬ nego Oporami 14, za pomoca np. mimosrodowo umie¬ szczonego przeciwciezaru 13 albo nie pokazanej na rysunku sprezyny. W celu ostatecznego opróznie¬ nia popychacz sterujacy 3 i tym samym zawór ga¬ zowy z wrzecionem 4 ulegaja krótkotrwalemu pod¬ niesieniu za pomoca nie pokazanej na rysunku krzywki sterujacej, aby wypchnac reszte cieczy z kanalów gazowych. PL