PL49074B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 25.11.1965 49074 sh A-z/oo KI. ¦ 6 b, 17- MKP %2/lc, UKD '/& Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Waclaw Delebinski, Bernard Parysz Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Zespolowa wiertnica szybowa HBLIOTSKA Urzv Przedmiotem wynalazku jest zespolowa wiert¬ nica szybowa czyli maszyna zlozona z zespolu wier¬ tarek, przeznaczonych do równoczesnej pracy oraz z szeregu elementów majacych na celu utrzymywa¬ nie wiertarek we wlasciwym polozeniu podczas pracy i ich ustawianie we wlasciwych miejscach, aby rozmiescic w dnie szybu otwory strzalowe zgodnie z przyjetym z góry planem.Wiertnice zespolowe wywodza sie z urzadzen po¬ mocniczych, majacych na celu jedynie wyznacze¬ nie punktów wiercenia wedlug planu. Urzadzenia takie nie zwiazane z zespolem wiertarek w jedna calosc sa nadal stosowane.Wiertnice szybowe znano juz w czasach, kiedy wiertla byly napedzane recznie dzwigniami poprzez uklady zapadkowe. Taka pierwotna wiertnica ma trójnóg lub slup srodkowy mocowany na bloku drewnianym wkopanym w srodku dna szybu. Do tego trójnogu lub slupa zamocowany jest zespól poziomych ramion wydluzanych ukladami srubo¬ wymi w celu rozparcia o ocios. W dowolnym punk¬ cie poziomego ramienia mocuje sie wiertlo recz¬ ne lub wiertarke. Poniewaz ramiona sa sztyw¬ no ze soba powiazane, w celu obrócenia o kat potrzebny do dalszych wiercen, nalezy je wszystkie zwolnic z rozparcia.Dalszy rozwój wiertnic poszedl zasadniczo w dwóch róznych kierunkach i doprowadzil do dwóch typów wiertnic wspólczesnych. W jednym z nich 10 25 30 nie liczac sie z ciezarem i komplikacja urzadze¬ nia, dazono do stabilnego mocowania wiertarek i niezaleznego przedstawiania kazdej z nich zarów¬ no promieniowo jak i katowo. Urzadzenie to ma wysoki slup ustawiany na dnie szybu na wlasnej stopie i unieruchamiany w pozycji pionowej po¬ przez rozparcie o ocios poziomych ramion umiesz¬ czonych na znacznej wysokosci, sluzacych wy¬ lacznie jako rozpory. Do obslugi tych ramion oraz do obslugi rozdzialu sprezonego powietrza miedzy wiertarki, sluzy podest dosc wysoko umieszczony nad dnem szybu. Ponizej podestu, zamocowane sa obrotowo wzgledem osi slupa, calkowicie niezalez¬ ne od siebie ramiona, skierowane w dól i niosace na koncach poziome belki o przekroju okraglym skierowane promieniowo i sluzace do przesuwnego mocowania wiertarek. Mozliwosc niezaleznego obracania kazdego ramienia o dowolny kat, pozwa¬ la na odwiercenie otworów w dowolnych punktach bez przestawiania lub zwalniania z rozparcia ca¬ lej wiertnicy. Wada tej wiertnicy wystepuje prze¬ de wszystkim wówczas, gdy po dokonaniu wier¬ cen nalezy wiertnice usunac z szybu na czas strze¬ lania. Wiertnica ma tak duzy gabaryt w rzucie po¬ ziomym, ze wymaga demontazu, a ponadto czesto równiez i usuwania belek z obudowy szybu badz z nadszybia. Dalsze wady wiertnicy polegaja na jej duzym ciezarze i koszcie oraz na koniecznosci obslugiwania na dwóch poziomach przez liczny zespól pracowników. 4907449074 3 Drugi typ wiertnicy jest calkowicie pozbawio¬ ny rozpór i przypomina szkielet parasola. Srodko¬ wy slup bardzo wysoki, oparty jest stopa na dnie szybu i utrzymywany w pionie czesciowym przej¬ mowaniem ciezaru przez line, na której zostal opuszczony. Do niego przytwierdzone sa uchylne ramiona skierowane skosnie w dól z wiertarkami umieszczonymi przestawnie katowo i przesuwnie w pionie we wlasnych prowadnicach pionowych.Obrót w poziomie odbywa sie caloscia wiertnicy.O odleglosci promieniowej otworów stanowi po¬ chylenie ramion. Wiertnica z reguly nie pokrywa calego dna szybu. Po podciagnieciu w góre srod¬ kowego slupa, ramiona zwisaja pionowo wraz z wiertarkami, wobec czego gabaryt w rzucie po¬ ziomym staje sie tak maly, ze pozwala na wycia¬ ganie z szybu bez demontazu. Ten lzejszy typ wiertnicy jest obecnie szczególnie rozpowszech¬ niony mimo, ze nie gwarantuje pelnej stabilnosci ustawienia wiertarek podczas pracy i wymaga obslugi kazdej wiertarki z osobna, oraz wymaga wielokrotnego przestawiania dla wykonania wiercen w calym dnie szybu o duzej srednicy.Konstrukcja wiertnicy wedlug wynalazku wy¬ korzystuje dawno znana i zaniechana zasade po¬ dwójnego uruchamiania srodkowego elementu przez zamocowanie go w dnie szybu i przez roz¬ parcie o ocios poziomych ramion, które sluza za¬ razem do mocowania wiertarek. W wiertnicy we¬ dlug wynalazku na ramionach zamocowane sa przesuwnie pionowe prowadnice wiertarek. Ra¬ miona maja moznosc niezaleznego obracania sie wzgledem osi pionowej, a po podciagnieciu srod¬ kowego slupa opadaja i zmniejszaja gabaryt po¬ dobnie jak w drugim z opisanych typów wiertnicy.Slup srodkowy wiertnicy wedlug wynalazku za¬ opatrzony jest we wspólsrodkowa kotew ,która wsuwa sie do przygotowanego otworu w dnie szy¬ bu i rozbiera ukladem klinowo srubowym. Przez rozparcie ramion i zakotwienie slupa osiaga sie taka stabilnosc ramion, ze na pojedynczym ra¬ mieniu mozna zamocowac kilka wiertarek. Prze¬ krój ramion nie jest okragly lecz uzyskany przez uzupelnienie przekroju okraglego dodatkowym wystepem lub wystepami w celu uniemozliwienia uchylania sie pionowej prowadnicy wiertarki wzgledem osi ramienia. Zapewnia to nie tylko pel¬ na stabilnosc pojedynczej wiertarki podczas wier¬ cenia, ale równiez pozwala na zakladania na miej¬ sce pojedynczej prowadnicy z wiertarka, poprzecz¬ nego wysiegnika z dwiema prowadnicami i dwie¬ ma wiertarkami po obu stronach. Dzieki temu liczba wiertarek w zespole moze byc zwiekszOxia i przy pomocy jednego ramienia mozna równoczes¬ nie dokonywac wiercenia dwóch otworów na tymv samym obwodzie.Ten uklad przyspiesza wykonanie pracy ponie¬ waz mniejsza liczbe otworów na mniejszych ob¬ wodach wierci sie pojedynczymi wiertarkami, a równoczesnie wieksza liczbe otworów na wiek¬ szych obwodach parami wiertarek. Ramiona sa zaopatrzone w pneumatyczne silowniki do rozpie¬ rania, dzieki którym kazde ramie niezaleznie od calosci moze byc zwolnione i po przestawieniu ka¬ towym ponownie rozparte w bardzo krótkim czasie. Wspóldzialanie zakotwienia z rozpieraniem, pozwala na ustawienie ramion pod katami znacz¬ nie rózniacymi sie ich wielkoscia. Ramiona za- 5 opatrzone sa w wymienne odcinki przedluzajace w celu dostosowania wiertnicy do dowolnej sred¬ nicy szybu. Polaczenie miedzy ramieniem, a pio¬ nowa prowadnica wiertarki jest nie tylko prze¬ suwne lecz równiez nastawne o kat wzgledem pio- io nu w granicach +10° co jest wymagane w tech¬ nice strzelniczej.Prowadnice pionowe wiertarek sa zaopatrzone w silowniki do podnoszenia i opuszczania wiertar¬ ki oraz do wywierania docisku. Zasilanie tych si- 15 lowników sprezonym powietrzem nastepuje po¬ przez specjalne zawory stabilizujace cisnienie, któ¬ re róznia sie od znanych zaworów redukcyjnych tym, ze jako cisnieniem wzorcowym posluguja sie nie cisnieniem atmosferycznym, lecz cisnieniem 20 powietrza doplywajacego w danej chwili do wier¬ tarek. Dzieki zastosowaniu tych zaworów nie za¬ chodzi koniecznosc ciaglej recznej regulacji docis¬ ku i unika sie niebezpieczenstwa zakleszczenia wiertla, które nastepuje gdy zmniejszeniu sie mo- 25 cy wiertarki nie towarzyszy zwolnienie nacisku.Dzieki wymienionym cechom, zespolowa wiert¬ nica szybowa wedlug wynalazku, stanowi jako ca¬ losc nowa maszyne, która umozliwia nieosiagalna dotychczas równoczesna prace, np. dwunastu wier- 30 tarek, przy obsludze zredukowanej do jednego czlowieka na 3—4 wiertarki. Wiertnica ta umo¬ zliwia odwiercenie otworów zgodnie z planem wiercen w czasie znacznie krótszym niz wiertnice znane i nie wymaga demontazu przy wyciaganiu 35 z szybu na czas strzelania.Rysunek schematyczny przedstawia przyklad rozwiazania zespolowej wiertnicy wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 tego rysunku przedstawia przekrój osiowy glebionego sizybu z widokiem bocznych 40 dwóch ramion wiertnicy, fig. 2 — przekrój pozio¬ my polowy szybu z widokiem z góry dwóch ramion wiertnicy, fig. 3 — przekrój poprzeczny jednego z ramion, a fig. 4 — widok boczny, a czesciowo przekrój pionowy srodkowego slupa. 45 Na fig. 1 uwidoczniona jest podpora srodkowa stanowiaca niski slup 1 zakotwiony w dnie szy¬ bu. Promieniowe ramiona 2 sa w odcinkach do- srodkowych uksztaltowane jako cylindry silowni¬ ków pneumatycznych, których tloczyska 3 sa po- 50 laczone z podpora 1 obrotowo wzgledem osi piono¬ wej i przegubowo wzgledem osi poziomych. Wysu¬ wanie tloczysk 3 powoduje przedluzanie ramion, a tym samym dociskanie ostróg 4 do ociosu szybu, a przez to rozparcie i unieruchomienie wiertnicy 55 w szybie. Ramiona 2 sa zaopatrzone w wymienne odcinki przedluzajace 5. Ramiona 2 sluza zarazem jako prowadnice poziome dla prowadnic piono¬ wych 6, po których przesuwaja sie w pionie wier¬ tarki 7. Zamiast pionowej prowadnicy o jednej go wiertarce, moze byc na ramieniu osadzony dwu¬ stronny wysiegnik 8 z osadzonymi po obu stro¬ nach dwiema prowadnicami wiertarek., .Przekrój promieniowych ramion 2 uwidocznio¬ ny jest na fig. 3. Ramie okragle ma naspawane 65 wzdluz katówki 9 nie pozwalajace na obrót prze-10 49074 5 suwnie zamocowanej odpowiednim uchwytem pio¬ nowej prowadnicy-wiertarki. Na tej figurze widac, ze tloczysko 3 ma przekrój kwadratowy. Przekrój ten zastosowano dla uniemozliwienia obracania sie czesci ramienia 2 wzgledem wspólnej osi. Otwór 5 10 wewnatrz tloczyska sluzy do doprowadzania po¬ wietrza sprezonego do silownika.Slup 1 przedstawiony bardziej szczególowo na fig. 4 stanowi zbiornik rozdzielczy z doprowadze¬ niem powietrza sprezonego króccem 11 i odprowa¬ dzeniem zespolami krócców 12, 13, 14 do obslugi kazdego ramienia 2 oraz wiertarek z tym ramie¬ niem zwiazanych. Na kazdym króccu znajduje sie zawór co pozwala na wykonywanie niezaleznych manewrów i pracy zespolem kazdego ramienia.Poszczególne krócce 12, 13, 14 sluza do doprowa¬ dzenia powietrza do silownika rozpierajacego dane ramie, do silowników w prowadnicach pionowych wiertarek i do napedu wiertarek. W dolnej czesci slupa 1 znajduje sie kotew do mocowania w dnie szybu zlozona ze szczek 15 rozpieranych klinem 16 i zwieranych dzialaniem sprezyn 17 umieszczonych w odpowiednich wglebieniacji. Ruch kotew osia¬ ga sie przez podciaganie klina 16 za pomoca na¬ kretki 18. Ucha 19 sluza do zawieszania wiertnicy 25 na haku wyciagowym. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Zespolowa wiertnica szybowa zlozona z elemen¬ tu srodkowego mocowanego w dnie szybu i po- 30 ziomych ramion promieniowych rozpieranych o cios szybu sluzacych zarazem do mocowania 15 20 6 wiertarek, znamienna tym, ze sklada sie ze sta¬ nowiacego ten element srodkowy slupa (1) za¬ opatrzonego we wspólosiowa kotew ze szczeka¬ mi (15) rozpieranymi ukladem klinowo srubo¬ wym (16, 18), bedacego równoczesnie zbiorni¬ kiem rozdzielczym powietrza sprezonego dla wiertarek i silowników wiertnicy, z ra¬ mion (2) zamocowanych ma tym slupie (1) niezaleznie od siebie obrotowo wzgle¬ dem ofci slupa i uchylnie w pionie, zakon¬ czonych ostrogami (4), zawierajacych wewnatrz silowniki z tloczyskami (3) o przekroju kwadra¬ towym, zaopatrzonych w wymienne odcinki przedluzajace (5) majacych przekrój okragly uzupelniony wystepami (9), z prowadnic (6) pio¬ nowych, zaopatrzonych w silowniki pneumaty¬ czne do podnoszenia, opuszczania i docisku wiertarek (7), które to silowniki maja doprowa¬ dzone sprezone powietrze poprzez zawory auto¬ matycznie regulujace cisnienie w zaleznosci od cisnienia, przy którym pracuja wiertarki, oraz z wiertarek (7) umieszczonych w tych prowad¬ nicach (6). Zespolowa wiertnica szybowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze ma wiecej niz po jednej wiertarce (7) na poszczególnym ramieniu (2). Zespolowa wiertnica szybowa wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tym, ze na ramionach (2) ma za¬ montowane przesuwnie poprzeczne dwustronne wysiegniki (8) z osadzonymi po obu stronach prowadnicami (6) wiertarek (7). Fig. 249074 Fig.3 HBLIOTEK* lUrze J*egd ZG „Ruch" W-wa, zam. 1776-64 naklad 250 egr. PL