PL49000B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 19- H. 1965 49000 ma* KI. -4lrrVF MKP F 06 d UHD CZYTELNIA Un^du Wento** Twórca wynalazku: inz. Michal Rudzki Wlasciciel patentu: Fabryka Obrabiarek „Rafamet" Kuznia Raciborska (Polska) BIBLIOTEK ¦K &L Sprzeglo elektromagnetyczne i Znane sa sprzegla elektromagnetyczne, w któ¬ rych sila elektromagnesu dzialajaca na zwore wy¬ woluje docisk powierzchni ciernych nalezacych do dwóch zabieraków, czynnego i biernego, a tym samym zwarcie sprzegla. Rozwiazania tych sprze¬ giel róznia sie promieniowym lub osiowym usta¬ wieniem powierzchni ciernych, uksztaltowaniem zwory, iloscia elektromagnesów itp. Elektromagne¬ sy w szeregu rozwiazan uksztaltowane na jednym z zabieraków wiruja wraz z nim, co powoduje komplikacje w doprowadzeniu do nich energii.Dzialanie znanych sprzegiel odznacza sie stopnio¬ wym zasprzeglaniem na skutek stopniowego nara¬ stania sil elektromagnetycznych i sil tarcia po wla¬ czeniu pradu jak równiez stopniowym wysprzegla- niem na skutek dzialania magnetyzmu resztkowego.W pewnych przypadkach zastosowan wlasciwosci te moga byc uwazane za zalety lecz w innych sa niedopuszczalne. Na przyklad, przy obrabiarkach samoczynnie kopiujacych pozadana jest jak naj¬ szybsza reakcja sprzegla na bodziec elektryczny.Rózne znane wady tych sprzegiel wynikaja z ist¬ nienia malego odcinka przesuwu zwory pod dzia¬ laniem elektromagnesu, a przez to malego odcinka, wzdluz którego powierzchnie cierne zblizaja sie i oddalaja od siebie. Stad pochodzi sklonnosc do sklejania sie powierzchni ciernych zanieczyszcze¬ niami, grzania sie sprzegla przy biegu luzem na skutek niecalkowitego usuniecia tarcia itp.Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo elektroma- 10 15 20 25 30 gnetyczne, którego budowa opiera sie na nowej zasadzie ponizej opisanej i którego dzialanie wyka¬ zuje dzieki temu wlasciwosci odmienne niz dzia¬ lanie sprzegiel znanych, a mianowicie wielka szyb¬ kosc zalaczania i wylaczania i calkowite wyklu¬ czenie tarcia przy biegu luzem. Ponadto elektro¬ magnes tego sprzegla moze byc w latwy sposób uksztaltowany tak, aby byl nieruchomy, co stanowi znaczne uproszczenie rozwiazania.Istotna cecha budowy sprzegla wedlug wyna¬ lazku jest zastosowanie w nim samozaklinowuja- cych sie krazników, znanych wylacznie w sprze¬ glach jednokierunkowych, do których nalezy na przyklad typowe sprzeglo piasty rowerowej. Samo- zaklinowujace sie krazniki sa elementami laczacy¬ mi zabieraki sprzegla, zas sila elektromagnesu stwarza jedynie warunki potrzebne do zaklinowa¬ nia lub powodujace odklinowanie krazników.W rozwiazaniu wedlug wynalazku sila poosiowa elektromagnesu przenosi sie za pomoca klinów w kierunku promieniowym na krazniki. Jest to szczegól rozwiazania znany z pewnych sprzegiel przeznaczonych do pracy poslizgowej, zawieraja¬ cych równiez krazniki, w których to sprzeglach krazniki sluza do przenoszenia nacisku na ruchome elementy cierne.Sprzeglo elektromagnetyczne wedlug wynalazku sklada sie podobnie jak niektóre typy sprzegiel znanych z wspólosiowo ustawionych zabieraków, wewnetrznego i otaczajacego go zewnetrznego. 490003 W zasadzie kazdy z nich moze byc zabierakiem czynnym lub biernym, a sprzeglo ma dzialanie dwukierunkowe.Na obwodzie zabieraka wewnetrznego uksztalto¬ wane sa wglebienia, w których swobodnie osadzone sa krazniki o osiach równoleglych "do"-'Osi sprzegla.Krazniki te przy, obrocie zabieraków wzgledem siebie o niewielki kat, wytaczaja sie z polozenia srodkowego i zakleszczaja miedzy zabierakami dzie¬ ki temu, ze wglebienia w których sie znajduja maja dno o przekroju poprzecznym lukowatym wklesloscia zwróconym odsrodkowo.Warunkiem zakleszczenia jest toczenie sie kraz- nika wywolane przez styk z zabierakiem zewne¬ trznym. Styk ten uzyskuje sie lub zwalnia przez przesuw promieniowy powierzchni, na której kraz¬ niki spoczywaja czyli dna wglebienia. W tym celu, dno wglebienia stanowi czolowa powierzchnia od¬ srodkowa elementów przesuwnych promieniowo.Elementy te moga sie przesuwac pod bezposred¬ nim dzialaniem elektromagnesów jednakze najko¬ rzystniejsze okazalo sie umieszczenie jednego pier¬ scieniowego nie obracajacego sie elektromagnesu z nieobracajaca sie pierscieniowa zwora wspól- srodkowo z walem.Ruchy osiowe zwory przenoszone sa za pomoca lozyska oporowego na pierscienie wirujace wraz z walem, których przesuw osiowy zamienia sie za pomoca klinów na przesuw promieniowy elemen¬ tów dzialajacych na krazniki. Sila elektromagnesu przezwycieza sile sprezyny wywolujaca rozlaczenie sprzegla, wobec czego wlaczenie elektromagnesu wywoluje jego wlaczenie z tym, ze uklad odwrot¬ ny jest równiez mozliwy.Ilosc krazników oraz ilosc elementów przeno¬ szacych sily osiowe i promieniowe w celu wla¬ czenia i rozlaczenia sprzegla jest dowolna i zalezy od wielkosci sprzegla, wielkosci przenoszonych mo¬ mentów itp. Równiez mozliwe jest utworzenie od¬ miany w postaci sprzegla jednokierunkowego przez umieszczenie krazników na podlozu skosnym a nie lukowatym.Rysunek przedstawia schematycznie przyklad rozwiazania sprzegla elektromagnetycznego wedlug wynalazku w przekroju osiowym fig. 1 w przekro¬ ju poprzecznym fig. 2.Na wale napedowym 1 jest osadzony i zaklino¬ wany zabierak wewnetrzny 2 oraz ulozyskowany zabierak zewnetrzny 3, który przenosi obroty da¬ lej w dowolny sposób na przyklad za pomoca osa¬ dzonego na nim kola zebatego. We wglebieniach na obwodzie zabieraka wewnetrznego 2 znajduja sie krazniki 4, naciskane w kierunku dosrodkowym sprezynami 5. Dno kazdego z tych wglebien stano¬ wi powierzchnia czolowa odsrodkowa elementu 6 przesuwnego promieniowo, którego powierzchnia czolowa dosrodkowa wspólpracuje z klinem 7 prze¬ suwnym osiowo. Kliny 7 sa polaczone równiez z przesuwnym osiowo pierscieniem 8, a ten ze sworzniami 9, które przechodza przez zabierak wewnetrzny i równiez sa osiowo przesuwne. Sworz¬ nie te znajduja sie pod stalym dzialaniem spre¬ zyn 10. Elektromagnes 11 jest pierscieniem obej¬ mujacym wal. Jest on zamocowany na wale za posrednictwem lozyska 12 aby mógl pozostawac nieruchomy podczas obracania sie walu. Zwora 13 4 jest równiez nieobracalna dzieki zastosowaniu lo¬ zyska 14, a. jedynie jest przesuwna wraz z tym lozyskiem. Lozysko 14 jest lozyskiem tocznym* pro* mieniowo oporowym nietypowym. Jego wewnetrzny 5 bieznik stanowi pierscien 15, w którym sa sztyw¬ no osadzone i przymocowane nakretkami sworznie 9. Jego wlasciwy bieznik zewnetrzny stanowi kra¬ zek 16 z odpowiedniej stali, do którego srubami 17 z tworzywa niemagnetycznego poprzez niemagnety- 10 czna przekladke 18 przymocowana jest wlasciwa zwora 13 z miekkiej stali nisko weglistej. Pod dzialaniem magnesu zwora zbliza sie wraz z calo¬ scia lozyska 14 powodujac napinanie sprezyn 10.Przesuw osiowy sworzni 9 powoduje przesuw pier- 15 scienia 8, a za posrednictwem tego pierscienia kli¬ nów 7, które sluza do zamiany sil osiowych na promieniowe i wspólpracuja z elementami 6 prze¬ suwnymi promieniowo pod dzialaniem których jak juz powiedziano znajduja sie krazniki 4. 20 Dzialanie sprzegla wynika jasno z powyzszego opisu. Przyciagniecie zwory przez elektromagnes powoduje w danym ukladzie sprzegla poprzez pier¬ scien 15, sworznie 9, pierscien 8, kliny 7 i elemen¬ ty 6 styk krazników 4 z zabierakiem zewnetrznym 25 3 i natychmiastowe ich zaklinowanie, czyli zwar¬ cie sprzegla, a wylaczenie elektromagnesu i zwol¬ nienie zwory, powoduje dzieki silom sprezyn prze¬ suniecia wymienionych elementów w kierunku przeciwnym i zwolnienie krazników z zaklinowania.Niewielkie zmiany w uksztaltowaniu elementów pozwalaja na utworzenie odmiany sprzegla, w któ¬ rej sily sprezyn sprzeglo zwieraja, a wylaczenie elektromagnesu sprzeglo rozwiera. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo elektromagnetyczne skladajace sie z dwóch zabieraków umieszczonych wspólsrod- kowo jeden w drugim, znamienne tym, ze na obwodzie zabieraka wewnetrznego (2) uksztalto¬ wane sa wglebienia z osadzonymi w nich kraz- nikami (4) o osiach równoleglych do osi sprze¬ gla, znajdujacymi sie pod naciskiem dosrodko¬ wym sprezyn (5) przy czym dna tych wglebien utworzone sa przez czolowe powierzchnie prze- 45 suwnych promieniowo elementów (6) znajduja¬ cych sie pod bezposrednim lub posrednim dzia¬ laniem elektromagnesu. 2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, którego nieobracalny elektromagnes jest zamocowany na wale za po- 50 srednictwem lozyska, znamienne tym, ze jego zwora (13) równiez nieobracalna jest przesuwna osiowo wraz z lozyskiem (14) promieniowo opo¬ rowym, w którego pierscieniu (15) stanowiacym wewnetrzny bieznik osadzone sa sworznie (9) pozostajace pod dzialaniem sprezyn (10) prze¬ chodzace przez zabierak wewnetrzny (2) i pola¬ czone z pierscieniem (8), przesuwnym poosio- wo, dzialajacym za posrednictwem znanego 60 ukladu klinowego (7, 6) na krazniki w kierunku promieniowym. 3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze bieznik (16) zewnetrzny lozyska (14) promie¬ niowo oporowego jest polaczony ze zwora (13) 65 srubami (17) z tworzywa niemagnetycznego po¬ przez niemagnetyczna r przekladke (18). s49000 Fig.

1. Fig. 2I 1 ( \ (bibliotek^ Wid fomEMUei IttfcWt PZG w Pab. 1082-64 300 egz. f. A-4 PL