PL48991B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.1. 1965 48991 KI. 12o, 11 MKP UKD C 07 c EJ r^ br^ '4n» ~ i ... -x A j •:"¦: lL-'-'r-gaij Wspóltwórcy wynalazku: mgr Mieczyslaw Makosza, doc. dr Barbara Se- rafinowa, prof. d? Tadeusz Urbanski Wlasciciel patentu: Tarchominskie Zaklady Farmaceutyczne „Polfa" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania cyjanoestrów Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania cyjano¬ estrów o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza podstawnik aromatyczny, heterocykliczny o cha¬ rakterze aromatycznym, nienasycony lub inny ak¬ tywujacy atomy wodoru przy sasiednim atomie wegla, R1, R11, R*n, oznaczaja wodór lub podstaw¬ nik alkilowy albo arylowy, R^ — reszte alkoho-1 Iowa, zas n = 0, 1, 2, 3...Omawiane zwiazki stanowia wazny pólprodukt do otrzymywania kwasów dwukarboksylowych i ich pochodnych znajdujacych zastosowanie w przemy¬ sle farmaceutycznym.Wedlug wynalazku zwiazki te wytwarza sie przez kondensacje nitryli zawierajacych aktywowana grupe metylenowa lub metynowa, o ogólnym wzorze RRiCHCN, w którym R i R1 maja wyzej podane znaczenie, z estrami chlorowcokwasów o ogólnym wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wy¬ zej podane znaczenie a X — oznacza atom chlo¬ rowca. Proces kondensacji prowadzi sie w tempe¬ raturze od —10 do +100°C wobec wodorotlenków metali alkalicznych jako srodków kondensujacych oraz czwartorzedowych soli amoniowych jako ka¬ talizatora. Jako srodowisko reakcji mozna stoso¬ wac wode lub rozpuszczalniki organiczne jak we¬ glowodory aromatyczne, alkohole, etery albo ich mieszaniny z woda. Wodorotlenek metalu alkalicz¬ nego moze byc stosowany w postaci roztworu lub w postaci sproszkowanej w zawiesinie w niepolar- nych rozpuszczalnikach.Jako katalizatory reakcji stosuje sie dowolne 10 15 20 25 30 czwartorzedowe zwiazki amoniowe np. o wzorze ogólnym IPRiRWN+Y-, w którym R1, R2, R3 i R4 oznaczaja dowolne podstawniki aromatyczne, alifa¬ tyczne, aromatyczno-alifatyczne, nienasycone i he¬ terocykliczne, a takze takie, w których atom azotu stanowi czesc pierscienia, a Y oznacza dowoTny anion. Katalizatory te stosuje sie w ilosciach po¬ nizej 0,1 mola na 1 mol nitrylu. Kolejnosc wprowa¬ dzania reagentów moze byc dowolna.Zamiast gotowych czwartorzedowych zwiazków amoniowych mozna równiez stosowac jako kataliza¬ tory aminy trzeciorzedowe, które w czasie reakcji tworza z czynnikiem alkilujacym odpowiednie zwiazki amoniowe.Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku cy- janoestry róznia sie znacznie wlasciwosciami fizy¬ cznymi od wyjsciowych substratów, dzieki czemu mozna je wydzielic na drodze destylacji lub krysta¬ lizacji. Opierajac sie na róznicy w latwosci hydro¬ lizy grupy estrowej i nitrylowej wydzielony cy- janoester lub nierozdzielona mieszanine poreak¬ cyjna mozna przeprowadzic w znany sposób w cy- j anokwasy, amidokwasy, imidy, nitryloamidy lub cyjanoestry innych alkoholi.W przypadku uzycia do reakcji nitryli zawiera¬ jacych grupe metylenowa (R1 = H) kondensacja moze zachodzic z dwiema czasteczkami chlorowco- estru, przy czym powstaja odpowiednie cyjanodwu- estry, z których mozna otrzymywac pochodne kwa¬ sów trójkarboksylowych. 4899148991 3 Nastepujace przyklady wyjasniaja blizej wynala¬ zek nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. 176 g (1,5 mola) fenyloacetoni- trylu, 500 ml cykloheksanolu, 176 g (1 mol) chloro- octanu cykloheksylu, 80 g (2 mole) sproszkowanego wodorotlenku sodu i 3 g bromku dwuetylodwu- benzyloamoniowego mieszano w ciagu 5 godzin w temperaturze 30°C. Po zakonczeniu reakcji miesza¬ nine rozlozono woda. Warstwe organiczna poddano destylacji z para wodna w celu usuniecia substratów i rozpuszczalnika. Otrzymano surowy ester cyklo- heksylowy kwasu 2-fenylo-2-cyjanopropionowego.Ester identyfikowano przez hydrolize roztworem wodorotlenku potasowego, przy czym otrzymano 160 g kwasu fenylo-bursztynowego o temperaturze topnienia 166°C. Wydajnosc 82p/o.Przyklad II. Do mieszaniny 73 g (0,5 mola) 2-fenylobutyronitrylu, 200 ml benzenu, 60 g (1,5 mola) sproszkowanego wodorotlenku sodu i 2 g bromku 3-metoksypropylotrójbenzyloamoniowego wkroplono 112 g (0,5 mola) a-bromomaslanu tert- butylu. Mieszanine ogrzewano w temperaturze wrzenia w ciagu 5 godzin. Po rozcienczeniu woda produkt organiczny destylowano pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzymano ester tert-butylowy kwa¬ su 2,3-dwuetylo-3-fenylo-3-cyjanowalerianowego 20 o temperaturze wrzenia 150°C/2 mm n = = 1,4907. Wydajnosc 115 g (80%). PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania cyjanoestrów o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza podstawnik aro¬ matyczny, heterocykliczny o charakterze aro¬ matycznym, nienasycony lub inny aktywujacy atomy wodoru przy sasiednim atomie wegla, R1, rii i rui oznaczaja wodór lub podstawnik al¬ kilowy albo aryIowy, RIV — oznacza reszte al¬ koholowa zas n = 0, 1, 2, 3..., znamienny tym, ze poddaje sie kondensacji nitryle zawierajace aktywowana grupe metylenowa lub metynowa o ogólnym wzorze RRiClTCN, w którym R i W maja wyzej podane znaczenie, z estrami chlo- rowcokwasów o ogólnym wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znacze¬ nie, a X — oznacza atom chlorowca, w obecno¬ sci wodorotlenków metali alkalicznych jako srodków kondensujacych oraz dowolnych czwar¬ torzedowych zwiazków amoniowych jako kata¬ lizatora w ilosci ponizej 0,1 mola na 1 mol ni¬ trylu, w srodowisku wodnym lub w rozpusz¬ czalnikach organicznych jak weglowodory aromatyczne, alkohole, etery albo w ich mie¬ szaninach z woda. 25
2. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 i 2, znamien¬ na tym, ze jako katalizator stosuje sie trzecio¬ rzedowa amine, która w czasie reakcji tworzy z czynnikiem alkilujacym odpowiedni zwiazek amoniowy. 10 15 20 V* ff W-(CH)n-CMIC Wtórl X-CH-(CH)n-CWp Hzirz Pabianickie Zaklady Graficzne, ul. P. Skargi 40 zam. 1073-64 nakl. 300 egz. PL