Opublikowano: 27. III. 1965 48963 KL 21a*, 46/01 MKPH04^ ty(5) UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Fritz Kahl, inz. Rudi Heyer Wlasciciel patentu: VEB Fernmeldewerk Arnstadt, Arnstadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sposób jednoczesnego nadawania lub odbioru sygnalów rozmownych oraz sygnalów impulsowych, przekazywanych jednym kanalem teletransmisyjnym Wynalazek dotyczy sposobu jednoczesnego na¬ dawania lub odbioru sygnalów rozmownych oraz sygnalów impulsowych, które przekazywane sa tym samym kanalem teletransmisyjnym.W systemach teletransmisji przewodowej wyste¬ puje niejednokrotnie koniecznosc, aby przez ten sam kanal wysylane byly jednoczesnie sygnaly impulsowe oraz sygnaly rozmowne. W znanych dotychczas rozwiazaniach wystepuje szereg trud¬ nosci, które polegaja miedzy innymi na tym, ze dla odróznienia po stronie odbiorczej sygnalów impulsowych od sygnalów rozmownych nalezy za¬ stosowac takie czlony selektywne, które odfiltro¬ walyby czestotliwosc impulsów. Ze wzgledu na to, czestotliwosc nastepujacych po sobie impul¬ sów jest ograniczona szerokoscia pasma czlon\ów selektywnych, która nie moze byc rozszerzana w sposób nieograniczony, gdyz wraz z jej rozszerza¬ niem maleje mozliwosc rozrózniania czestotliwosci rozmownej od czestotliwosci impulsowej.Trudnosci te maleja w przypadku wysylania krótkotrwalych impulsów z poziomem wyzszym od maksymalnego poziomu rozmownego, jaki moze w tym czasie wystepowac. Jakkolwiek rozmowa w tym przypadku jest zaklócona krótkotrwalymi trzaskami, to jednak odbiornik sygnalów po stro¬ nie odbiorczej, przy odpowiednim nastawieniu pro¬ gu czulosci, moze odbierac tylko sygnaly impul¬ sowe, nie reagujac na sygnaly rozmowne. W ten sposób uzyskuje sie pewna poprawe jakosci rozmo- 10 15 20 25 30 wy bez specjalnych nakladów na srodki selek¬ tywne, konieczne przy stosowaniu pierwszego spo¬ sobu.Niedogodnosc tego sposobu polega jednak na tym, ze poziom sygnalów impulsowych musi lezec ponad poziomem rozmownym, co w przypadku wyczer¬ pania w calosci dopuszczalnego poziomu rozmow¬ nego prowadzi do powstawania przesluchów do sasiednich kanalów, przy czym przekracza sie do¬ puszczalne wartosci tlumiennosci przesluchowej.Wedlug wynalazku wspomniana wada jest wy¬ eliminowana i niezaleznie od tego, uzyskuje sie oszczednosc nakladów na przelaczajace elementy lacza teletransmisyjnego. Ponadto wynalazek cha¬ rakteryzuje sie tym, ze przy uzyciu znanych srod¬ ków, pomiedzy zródlem sygnalów rozmownych i li¬ nia, to znaczy przed punktem polaczenia sie napie¬ cia rozmownego i sygnalów impulsowych, dwuzy- lowy tor transmisyjny zostaje rozdzielony na uklad dwutorowy. Przy tym rozdzieleniu poziom nadawczy zostaje odpowiednio obnizony o okreslo¬ na wartosc, natomiast poziom odbiorczy zostaje wzmocniony o te sama wartosc.Aby uniemozliwic dzialanie wsteczne z linii do abonenta poprzez galaz nadawcza ukladu dwutoro¬ wego, *w galaz te wlacza sie wzmacniacz separato- rowy. W chwili, gdy uklad dwutorowy jest przy pomocy znanych srodków ponownie laczony w tor dwuzylowy, zostaje jednoczesnie dodany w tym miejscu sygnal impulsowy o maksymalnie dopusz- 4896348963 3 czalnym poziomie. Dzieki temu przez linie przesy¬ lany jest sygnal impulsowy o dopuszczalnym po¬ ziomie, a sygnal rozmowny zmniejsza sie o tlu- miennosc wtracona w uklad dwutorowy, przez co steona odbiorcza jest w stanie odróznic oba rodzaje sygnalów na podstawie oceny wielkosci amplitudy.Po stronie odbiorczej stosuje sie ten sam sposób, jak po stronie nadawczej, tylko w odwrotnej kolej¬ nosci. W miejscu laczenia sie ukladu dwutorowego, napiecie sygnalu impulsowego zostaje doprowa¬ dzone do odbiornika, którego próg zadzialania lezy ponizej poziomu sygnalów impulsowych i znacznie wyzej stlumionego poziomu rozmownego. Oba ro¬ dzaje sygnalów, biegnace od rozwidlenia galezia odbiorcza ukladu dwutorowego, sa w nim wzmac¬ niane o wielkosc proporcjonalna do stlumienia po stronie nadawczej w taki sposób, ze po przejsciu na linie osiaga sie sygnal rozmowny o swoim po¬ przednim poziomie na tle krótkotrwalych sygnalów impulsowych, których poziom jest wyzszy o wiel¬ kosc tlumiennosci sygnalu rozmownego po stronie nadawczej.Dla zagwarantowania dopuszczalnego poziomu przesluchu dla sygnalów, równiez w punkcie po¬ laczenia ukladu dwuzylowego z czterozylowym od strony abonenta, wzmacniacz w galezi odbiorczej ukladu czterozylowego znajduje sie pod takim dzialaniem wysylanych i odbieranych sygnalów impulsowych, ze w czasie nadawania lub odbie¬ rania tych sygnalów wzmacniacz jest zablokowany w sposób uniemozliwiajacy wysylanie jakiegokol¬ wiek napiecia do rozwidlenia od strony abonenta.W wielu przypadkach taki wplyw na sygnal roz¬ mowny jest dopuszczalny, nie pogarszajac zrozu¬ mialosci rozmowy, w zalozeniu, ze impulsy te sa dostatecznie krótkotrwale i o dostatecznie malej czestotliwosci powtarzania, przy czym uzyskuje sie tym samym lepsze wykorzystanie toru teletrans¬ misyjnego linii, gdyz tym samym torem sa prze¬ sylane jednoczesnie sygnaly impulsowe oraz sy¬ gnaly rozmowne, bez dodatkowych nakladów na srodki selektywne oraz na specjalne zabiegi dla polepszenia 'jakosci rozmowy.Dla lepszego zrozumienia, istota wynalazku jest objasniona blizej na podstawie przykladu, uwido¬ cznionego na rysunku, na którym Tin oznacza aparat telefoniczny abonenta, S — nadajnik sygna¬ lów impulsowych, E — odbiornik sygnalów impul¬ sowych, Vj i V2 — wzmacniacze, D — tlumik, Ltg — tor teletransmisyjny, Glt G2 i G3 — rozga¬ lezniki, N — równowazniki, A — rozwidlenie od strony linii (punkt przejscia z ukladu jednotoro¬ wego na dwutorowy), B — rozwidlenie od strony abonenta.Rozmowa przekazywana z aparatu abonenta Tin przechodzi w rozgalezniku G2 (punkt B) z ukladu jednotorowego na dwutorowy. Wychodzacy poziom sygnalu rozmownego zostaje stlumiony o wspo¬ mniana wielkosc przez tlumik D, wlaczony do dol¬ nej galezi. Wzmacniacz Vi,- nastepujacy po nim, pracuje jako wzmacniacz separatorowy dla zablo¬ kowania sygnalów, nadchodzacych z linii Ltg.W rozgalezniku G2 uklad dwutorowy przechodzi ponownie w jednotorowy (punkt A) i sygnal roz- 4 mówny przechodzi na tor teletransmisyjny. Sy¬ gnaly impulsowe, wysylane przezunat$a5nik S, po przejsciu przez rozgalezniki G3 i G2 przechodza w punkcie A na linie Ltg. Po stronie odbiorczej 5 dochodza sygnaly impulsowe oraz sygnaly rozmow¬ ne z poziomem zmniejszonym stosownie do tlu¬ miennosci wprowadzonej przez tlumik b. Zarówno sygnal rozmowny, jak i sygnaly impulsowe sa odbierane na zaciskach 1 i 2. Sygnal; rozmowny przebiega przez wzmacniacz V2, w którym zostaje odpowiednio wzmocniony o wielkosc proporcjonal¬ na do stlumienia po stronie nadawczej i po przej¬ sciu przez rozgaleznik Gx dochodzi do aparatu abonenta Tin. Sygnaly; impulsowe przechodza przez rozgalezniki G2 i G3 do odbiornika E' urzadzenia impulsowego. Odbiornik E, posiadajacy odpowiedni próg zadzialania, odbiera na zasadzie odpowiednie¬ go stosunku amplitud tylko sygnaly impulsowe.Wysylane jak i odbierane sygnaly^ impulsowe, które docieraja równiez do wzmacniacza V2, nie dochodza do abonenta Tin ze wzgledu na to, ze wzmacniacz V2 jest blokowany w zaleznosci od stanu nadajnika S i odbiornika E. Blokada wzma¬ cniacza V2 moze% nastapic na przyklad poprzez przerwanie obwodu wejsciowego lub innym, po¬ dobnym sposobem. Wskutek blokady sygnal roz¬ mowny ulega krótkotrwalej przerwie tak, ze przy dostatecznej krótkotrwalosci impulsów i przy ich nieduzej czestotliwosci powtarzania nie wystepuje zaklócajace dzialanie, wplywajace na zrozumialosc rozmowy.Poprzez blokade wzmacniacza V2 w punkcie B wyeliminowane sa zjawiska przesluchu. PL