PL48956B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20. I. 1965 48956 KI. 21g, 30/04 MKP 4*UJ J <3<*V Tfco UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Henryk Kopia Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Geofizyki Przemyslu Naftowego, Kraków (Polska) Sposób wykrywania zlóz ropy naftowej I -* i ci L l vj j"i ;< A Urzedu Pc!sntowego 1 Przedmiotem wynalazku jest sposób wykrywa¬ nia zlóz ropy naftowej przez pomiar zmiany na¬ tezenia promieniowania gamma.Znany dotychczas radiometryczny sposób J. W. Meritta polega na terenowych pomiarach punktowych natezenia promieniowania gamma, przy pomocy komory jonizacyjnej i nastepnie wprowadzenie poprawki na tak zwana zmiennosc litologii, przez okreslenie chlonnosci wodnej lub przewodnosci elektrycznej pobranych w miejscach pomiaru próbek gleby.Niedogodnoscia tego sposobu jest to, ze parametry chlonnosci wodnej lub przewodnosci elektrycznej okreslaja tylko sklad jakosciowy gleby bez uwzglednienia ilosciowego wplywu tak istotnych czynników jak, sklad mineralny, budowa i zawil¬ gocenie utworu glebowego oraz obecnosc nawozów potasowych. Przekonano sie doswiadczalnie, ze spo¬ sób Meritta nie moze byc zastosowany przy nie¬ jednorodnej budowie gleby, jaka wystepuje prze¬ waznie na tererfie Polski.Znany jest równiez sposób oparty na zjawisku geochemicznym polegajacy na tym, ze przy zlo¬ zach ropy naftowej wystepuja na powierzchni ano¬ malie natezenia promieniowania gamma, przy czym róznice amplitudy dochodza do 20% w stosunku do promieniowania zloza, w którym nie ma zloza ropy. Jednak duza zmiennosc geologiczna zloza niweczy ten efekt anomalii, gdyz powoduje zakló¬ cenia w natezeniu promieniowania gamma, powo¬ dujace zmiany amplitudy do 50°/o, szczególnie przy warstwach ilastych. 10 15 20 25 30 Sposób wedlug wynalazku zapobiega tym nie¬ dogodnosciom gdyz umozliwia wykrywanie zlóz ropy z uwzglednieniem warstw ilastych wystepu¬ jacych w krajowych zlozach roponosnych.Istota wynalazku jest sposób eliminowania tych zaklócen, co wymaga: wyznaczenia natezenia pro¬ mieniowania gamma otrzymywanych z próbek pre¬ paratów — w stosunku do charakterystycznego widma promieniowania gamma radu o wartosci 0,607 MeV, nastepnie okreslenia wlasciwosci ku¬ mulatywnych badanych preparatów podglebia, oraz ustalenia procentowej zawartosci weglanu wapnia jesli koncentracja CaC03 przekracza w tych pre¬ paratach 5%.Przyklad zastosowania sposobu wedlug wynalaz¬ ku uwidoczniono na zalaczonym rysunku, na któ¬ rym 1 oznacza formacje geologiczna, 2 zloze ropy naftowej, 3 miejsca pobrania próbek, 4 krzywa rozkladu wzglednych aktywnosci promieniowania gamma, nad zlozem ropy, 5 linie promieniowania terenu, 6 strefe obnizonych wartosci promienio¬ wania gamma, wyznaczajaca obecnosc i zasieg zloza ropy naftowej.W rozmieszczonych wedlug ustalonego schematu punktach terenu pobiera sie próbki od jednego do pieciu kg, z glebokosci okolo jednego metra. Ma¬ terial ten suszy sie i przesiewa, usuwajac zbyte¬ czna frakcje piaszczysta. Pozostala frakcje ilasta suszy sie w temperaturze 105°C i rozdrabnia me¬ chanicznie. Uzyskany w ten sposób preparat ilasty ma pewna aktywnosc promieniowania. 489563 48956 Pomiar natezenia promieniowania gamma tego preparatu przeprowadza sie za pomoca sondy scyn¬ tylacyjnej w oslonie olowianej, analizatora ampli¬ tudy i przelicznika elektronowego. Ze wzgledu na maly efekt anomalii dokladnosc statystyczna po¬ miarów nie powinna byc nizsza od 2,5 do 3,0°/d.Pomiar promieniowania o energii 0,607 MeV moze sie odbywac w granicach od 0,5 do 0,7 MeV.Wlasciwosci kumulatywne preparatów wyznacza sie znana w gleboznawstwie metoda Prószynskiego, otrzymujac w ten sposób ilosc poszczególnych frakcji skladajacych sie na dany preparat. Mozna równiez wyznaczyc tak zwana chlonnosc wodna przez odwirowanie zawiesiny wodnej preparatu.Procentowa zawartosc CaC03 w preparatach okresla sie za ptaioca aparatu Scheiblera.Po otrzymaniu wyzej podanych wielkosci fizycz¬ nych oblicza sie wzgledne aktywnosci promienio¬ wania gamma wedlug wzoru: J = Jo — k.dF, przy czym Jo — zmierzone aktywnosci promieniowania gam¬ ma badanych preparatów, przy uwzglednie¬ niu zawartosci CaC03. k — wspólczynnik korelacji wynoszacy ^ , ° dJ0 — przyrost aktywnosci promieniowania gamma preparatu wzgledem wartosci sredniej J0, 10 15 25 30 dF — przyrost frakcji koloidalnej preparatu wzgledem wartosci sredniej frakcji F.Jezeli zredukowane do statystycznego poziomu odniesienia Jsr. wartosci J0 oscyluja na wykresie wokolo tego poziomu, z dokladnoscia statystyczna do 5°/o to znaczy, ze brak anomalii czyli w tym miejscu nie ma ropy.Jezeli wartosci J ukladaja sie w regularna pod wzgledem amplitudy strefe obnizonych aktywnosci promieniowania gamma, to na krzywej 4 wystapi anomalia czyli odchylenie 6, okreslajace polozenie zlóz ropy lub gazu.Jezeli wartosci J na pojedynczych punktach od¬ biegaja znacznie od statystycznego poziomu odnie¬ sienia Jo to znaczy, ze wystepuja w tych miejscach strefy dyslokacyjne. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wykrywania zlóz ropy naftowej, zna¬ mienny tym, ze z pobranych próbek gleby wydzie¬ la sie preparaty ilaste i mierzy sie natezenie (JQ) promieniowania gamma, po czym okresla sie przy¬ rost (dF) frakcji koloidalnej wzgledem wartosci sredniej frakcji (F), oraz przyrost (dJ0) natezenia promieniowania gamma preparatów wzgledem wartosci sredniej (J0), a nastepnie oblicza sie wzgledne natezenie promieniowania gamma wedlug wzoru (J = J0 — k.dF), otrzymujac na krzywej (4) anomalie (6) wyznaczajaca polozenie zloza ropy. ^^2.*—**—y^l1-7x*—''l—'"^a* Tj~»*» m ™J" ^J^9''mm'm'mj^^rii^^^^^— —"" ) Pabianickie Zaklady Graficzne Pabianice, ul. P. Skargi 40 zam. 1109 nakl. 400 egz. PL