Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób pomiaru wartosci sredniej natezenia ruchu tele- • fonicznego za pomoca ukladu mostkowego, którego galezie stanowi uklad szeregowo lub równolegle polaczonych oporników pomiarowych wlaczonych 5 do organów roboczych centrali telefonicznej, oraz uklad oporników wlaczonych przez impulsator i tworzacych opornosc skokowo zmienna w czasie, a przekatna czujnik powodujacy wlaczanie lub wy¬ laczanie licznika w przypadku zmiany kierunku io pradu plynacego przez przekatna mostka oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Ruch telefoniczny, który polega na laczeniu lub rozlaczaniu w centrali obwodów abonentów za pomoca organów polaczeniowych stanowi zjawisko 15 o charakterze zbiorowym podlegajace prawom sta¬ tystyki. Cecha charakterystyczna tego zjawiska jest jego natezenie.Miara chwilowego natezenia ruchu telefonicznego w okreslonym odcinku polaczeniowym centrali 20 w danej chwili t jest liczba istniejacych równo¬ czesnie w tej chwili i na tym odcinku polaczenio¬ wym polaczen, natomiast miara sredniego nateze¬ nia ruchu w okresie czasu T jest srednia arytme¬ tyczna wszystkich wartosci chwilowych jakie istnia- 25 ly na tym odcinku polaczeniowym we wszystkich kolejnych chwilach objetych okresem czasu T.Pomiar sredniego natezenia ruchu telefonicznego w poszczególnych odcinkach polaczeniowych centra¬ li automatycznej ma duze znaczenie zarówno so z punktu widzenia racjonalnej eksploatacji centrali jak i uzyskania danych potrzebnych przy projekto¬ waniu nowych central telefonicznych.Jednym z najprostszych sposobów pomiaru na¬ tezenia ruchu telefonicznego jest obserwacja liczby jednoczesnie czynnych organów polaczeniowych (na przyklad obserwacja szczotek wybieraków). Sposób ten jest jednak subiektywny i bardzo pracochlon¬ ny oraz malo dokladny.Znany jest równiez sposób pomiaru natezenia ruchu telefonicznego polegajacy na polaczeniu po¬ szczególnych organów z licznikiem za posrednictwem wybieraka obrotowego, który zlicza w okreslonych odstepach czasu (odpowiadajacych jego pelnemu obrotowi) — ilosc czynnych organów polaczenio¬ wych. Zasadnicza wada tego rozwiazania jest jed¬ nak wysoki koszt instalacji urzadzenia zwiazany' z koniecznoscia laczenia wybieraka obrotowego od-' dzielnie z kazdym z organów polaczeniowych.Ponadto ze wzgledu na ograniczona liczbe orga¬ nów, które moga byc wlaczone do jednego wybiera¬ ka istnieje koniecznosc stosowania zespolu wielu wy¬ bieraków i ich synchronizacji. Z tych powodów sposób ten ma ograniczone zastosowanie.Znany jest równiez sposób pomiaru natezenia ruchu telefonicznego za pomoca ukladu mostkowe¬ go, którego jedna z galezi stanowi zespól równo¬ legle lub szeregowo polaczonych oporników pomia¬ rowych, dolaczonych do poszczególnych organów polaczeniowych, a druga — zmieniajaca sie skoko- 4889648896 wo w okresie T pomiaru opornosc, przy czym w przekatna mostka jest wlaczony czujnik stano¬ wiacy czuly galwanometr, który w chwili zrówno¬ wazenia mostka czyli zaniku pradu w jego prze¬ katnej powoduje rozwarcie styków laczacych impul- sator z licznikiem. Dzieki temu liczba impulsów, która przeplywa z impulsatora do licznika do chwl- . li gdy zmieniajaca sie w sposób skokowy opornosc powoduje zrównowazenie mostka i zanik przeplywu pradu w jego przekatnej, a tym samym wylacze¬ nie licznika jest tym wieksze im wieksza jest liczba jednoczesnie czynnych organów polaczenio¬ wych (to znaczy zajetych obwodów centrali tele¬ fonicznej).Zasadnicza wada tego sposobu jest jego mala dokladnosc, zwiazana z trudnoscia uzyskania rów¬ nowagi mostka i koniecznoscia stosowania bardzo czulych galwanometrów z rozwieranymi stykami.Ponadto w sposobie tym jest mozliwe dokonywa¬ nie pomiarów wylacznie w przypadku central tele¬ fonicznych, których organy polaczeniowe sa wypo¬ sazone w oddzielne styki (styki aktywne) umozli¬ wiajace podlaczenie oporników pomiarowych, któ¬ rych niewielka opornosc rzedu kilku kQ jest po¬ dyktowana mala wartoscia pradu plynacego przez galwanometr w ukladzie mostkowym, przy czym liczba organów polaczeniowych, wspólpracujacych z jednym urzadzeniem pomiarowym nie moze przekraczac praktycznie kilkudziesieciu jednostek.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób pomiaru natezenia ruchu telefonicznego wedlug wynalazku, który rózni sie od opisanego wyzej tym, ze rozwarcie styków czujnika laczacych impul¬ sator z licznikiem nastepuje w chwili zmiany kie¬ runku plynacego pradu. Dzieki znacznie latwiej¬ szej wyczuwalnosci zmiany kierunku pradu niz stanu bezpradowego uzyskuje sie wieksza doklad¬ nosc pomiaru i mozliwosc zastapienia czulych gal¬ wanometrów przez czujnik na przyklad w postaci przekaznika polaryzowanego, przekaznika teletech¬ nicznego w ukladzie tranzystorowym lub tp.Ponadto mozliwe jest zastosowanie oporników pomiarowych o kilkudziesieciokrotnie wiekszej opornosci w porównaniu do znanego dotychczas sposobu, które moga byc dolaczone do zyl prób¬ nych organów polaczeniowych. Wskutek tego istnie¬ je mozliwosc stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku równiez w tych przypadkach gdy organy polaczeniowe nie sa wyposazone w osobne styki aktywne. Ponadto jak wykazalo doswiadczenie dzieki wiekszej wyczuwalnosci zmiany kierunku pradu sposób wedlug wynalazku umozliwia doko¬ nywanie pomiarów dla grup organów polaczenio¬ wych o kilkakrotnie wiekszej liczbie jednostek w porównaniu do znanego sposobu.Urzadzenie sluzace do stosowania sposobu wedlug wynalazku, które jest wyposazone w czujnik powo¬ dujacy rozwarcie styków w przypadku zmiany kie¬ runku plynacego pradu charakteryzuje sie przy tym znacznie prostsza konstrukcja i mniejszym kosztem instalacji w porównaniu do znanych urzadzen mostkowych, stosowanych w sposobie kompensa¬ cyjnym.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, przedstawiajacym uproszczony schemat urzadzenia do pomiaru natezenia ruchu telefonicz¬ nego.Urzadzenie to sklada sie z mostka, impulsatora I i licznika L. Jedna z galezi mostka stanowi uklad 5 oporników pomiarowych R, polaczonych najkorzyst¬ niej równolegle i dolaczonych do styków lub zyl próbnych przekazników kontrolnych B organów polaczeniowych 1, 2, 3 W przykladowym roz¬ wiazaniu przedstawionym na rysunku, oporniki 20 pomiarowe R sa polaczone równolegle za pomoca przewodu Z z wezlem W2 mostka. Druga z galezi ukladu mostkowego stanowi skokowo zmienna w czasie opornosc RZ. W przykladowym rozwiaza¬ niu przedstawionym na rysunku stanowi ja szere- 15 gowy uklad oporników zwierany za pomoca szczot¬ ki SP uruchamianej przez elektromagnes P stero¬ wany impulsatorem I. Dzieki temu skokowa zmia¬ na opornosci RZ, zwiazania ze zwieraniem opor¬ ników przez szczotke SP, odpowiada zmianie opor- 25 nosci w drugiej galezi mostka powodowanej kolej¬ nym wlaczaniem oporów pomiarowych R.Zmieniajaca sie w czasie opornosc RZ moze równiez stanowic zespól oporników wylaczanych równolegle za pomoca ukladu przekazników stero- 25 wanych przez impulsator I. Pozostale dwie galezie ukladu mostkowego stanowia stale oporniki Rl i R2, a w jego przekatna Wl, W2 jest wlaczony czujnik C, stanowiacy na przyklad przekaznik tele¬ techniczny zbocznikowany dioda D, przekaznik po- 30 laryzacyjny lub tp.Impulsator I jest polaczony z licznikiem L za pomoca normalnie zwartego styku SC czujnika C.Przeplyw pradu przez czujnik C w kierunku Wl, W2, powoduje rozwarcie styku SC. 35 Dzialanie opisanego powyzej urzadzenia do pomiaru natezenia ruchu telefonicznego wedlug wynalazku jest nastepujace. W przypadku, gdy w okresie pomiarowym T, odpowiadajacym zmia¬ nie opornosci RZ od wartosci minimalnej do 40 maksymalnej (lub odwrotnie) nie jest czynny za¬ den z organów polaczeniowych — opornosc galezi mostka utworzonej z oporników pomiarowych R jest nieskonczenie duza, wskutek czego prad plynie w przekatnej mostka od wezla Wl do wezla W2 45 przez czujnik C, styk SC jest rozwarty i impulsa¬ tor I nie uruchamia licznika L.W przypadku, gdy w okresie T czynnych jest równoczesnie n organów roboczych (na rysunku przedstawiono przykladowo równoczesnie' czynne 50 trzy organy robocze 1, 2, 3) — dla kolejnych trzech n impulsów przelaczajacych szczotke SP i powodu¬ jacych wlaczanie trzech pierwszych oporników ukladu RZ. Wartosc opornosci zmiennej RZ jest wieksza lub równa opornosci trzech wlaczonych 55 oporników pomiarowych R. Wskutek tego prad w przekatnej .mostka plynie w czasie tych impul¬ sów od wezla W2 do wezla Wl przez diode D poza czujnikiem C, styk SC pozostaje zwarty, wobec czego impulsy te zostaja zliczone na Mczni- 60 ku L.Nastepny kolejny impuls n -f 1, powodujacy wla¬ czenie przez szczotke SP kolejnego, czwartego opor¬ nika, powoduje spadek opornosci zmiennej RZ po¬ nizej wartosci opornosci galezi mostka zlozonej 65 z trzech wlaczonych oporników R, a wskutek tego48896 5 zmiane kierunku pradu w przekatnej ukladu mostkowego (który przeplywa obecnie przez czuj¬ nik C), rozwarcie styku SC, a tym samym odlacze¬ nie licznika od impulsatora. Równiez i dalsze im¬ pulsy powodujace dalsze zmniejszenie opornosci RZ 5 nie sa zliczane przez licznik.Okres pomiarowy T zalezy od czestosci impulsów 2. impulsatora I i moze byc zmieniany w zaleznosci od potrzeb. PL